Kletno, 28.05.2026. Najdłuższa jaskinia całych Sudetów, położona w Masywie Śnieżnika - Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie. PAP/Maciej Kulczyński

Fizyka jaskini. Badacze sprawdzają, czemu stalagmity nie mogą być dowolnie cienkie

Nawet smukłe stalagmity mają zwykle kilka centymetrów grubości. Fizycy z Uniwersytetu Warszawskiego wyjaśnili, skąd bierze się ta granica. Ich obliczenia pokazują, jak rozpływająca się kropla wody i osadzający się z niej minerał wspólnie wyznaczają szerokość jaskiniowej kolumny.

  • Malowidło konia z jaskini Santimamiñe. Źródło: Wikipedia: ETOR Entziklopedia, CC BY 3.0
    Świat

    Jaskiniowi twórcy malowali zwierzęta zgodnie z określonym kanonem

    Twórcy sztuki naskalnych korzystali z wzorców kompozycyjnych, według których malowali. Najczęściej w centralnym miejscu umieszczali zwrócone w lewo bizony, skierowane w prawo konie i kozły – pokazała analiza 500 motywów graficznych z dziewięciu jaskini Kraju Basków.

  • Inny gatunek świerszcza jaskiniowego Dolichopoda (D. steriotisi), endemiczny dla greckiej wyspy Korfu, fot. Adobe Stock
    Świat

    Balrog, świerszcz z mrocznych tuneli

    Na greckiej wyspie Kastellorizo odkryto nowy gatunek świerszcza jaskiniowego. Został on nazwany na cześć Balroga, demona ognia z powieści J.R.R. Tolkiena „Władca Pierścieni” - czytamy na łamach „Journal of Orthoptera Research”.

  • Stalagmity kolumnowe w Jaskini Lechuguilla, Nowy Meksyk (USA) – źródło: Dave Bunnell/Under Earth Images (licencja CC BY-SA 2.5)
    Ziemia

    Z jaskini (platońskiej) do równania – fizycy wyprowadzili wzór na kształt stalagmitu

    Kształty stalagmitów - narastających w górę nacieków skalnych w jaskini - zależą od warunków, w jakich powstawały. A kształt ten można opisać jednym wzorem matematycznym – pokazał zespół prof. Piotra Szymczaka z UW. Wiedza ta posłuży geologom i klimatologom.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Jadowity skorupiak z podwodnych jaskiń Majów wytwarza potencjalne leki

    Toksyny wytwarzane przez skorupiaka Xibalbanus tulumensis, żyjącego w zalanych wodą jaskiniach Półwyspu Jukatan, mogą znaleźć zastosowanie w leczeniu chorób neurologicznych – informuje pismo „BMC Biology”.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Portugalia/ Przed 6 tys. lat ludzie zamieszkiwali jaskinie

    Portugalscy naukowcy badający życie ludzi zamieszkujących zachodnią część Półwyspu Iberyjskiego przed 6 tys. lat odkryli pozostałości po ludzkich społecznościach, zamieszkujących głębokie jaskinie.

  • 12.05.2024. Jaskinia Mroźna w Tatrach Zachodnich. PAP/Grzegorz Momot
    Ziemia

    Nawet w znanych jaskiniach odkrywane są nowe korytarze

    Jaskinie, nawet te znane od dawna, wciąż zaskakują. Z roku na rok odkrywane są kolejne korytarze i przejścia - mówi PAP Barbara Zasadowska, przewodniczka po Jaskini Raj.

  • Zdjęcie ilustracyjne - prekolumbijskie artefakty. Źródło: Adobe Stock
    Świat

    Meksyk/ Odkryto broń myśliwską sprzed ok. 1900 lat

    Grupa speleologów z Meksyku odnalazła w jednej z jaskiń narzędzia wykorzystywane do polowań. Broń myśliwska ma około 1900 lat.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Dane o zmianach klimatu zapisane w stalagmitach

    Analiza stalagmitów pozwala odtworzyć historyczne zmiany klimatyczne dokładniej niż badanie słojów drzew – wynika z najnowszych badań. Nacieki jaskiniowe „zapisują" m.in. informacje o deszczowych latach i łagodnych zimach z tysięcy lat.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Zmiana klimatu zagraża lodowym jaskiniom w Austrii

    Zmiana klimatu zagraża jaskiniom lodowym w Austrii, dotyczy to przede wszystkim mniejszych jaskiń – informują naukowcy w piśmie „Scientific Reports”.

Najpopularniejsze

  • Model tunelu i kanistra na wypalone paliwo jądrowe w podziemnym laboratorium Mont Terri w Szwajcarii. W środku widać modele zestawów paliwowych, a wokół kanistra znajduje się bentonit, materiał ilasty, który ma pełnić funkcję bariery ochronnej w głębokim składowisku. Prawa autorskie: Natalia Jakus.

    Polka znalazła sposób na powstrzymanie bakterii zagrażających składowiskom odpadów jądrowych

  • Halucynacje AI doprowadziły do odkrycia. Polacy opisali nową „niemożliwie zasupłaną” rodzinę białek

  • Prezydent odznaczył Orderem Orła Białego lekarza neurochirurga, prof. CMKP dr hab. n. med. Mirosława Ząbka

  • Płyn o strukturze kryształu… ze światła. Uzyskano fazę nadstałą w temperaturze pokojowej

  • Troje polskich naukowców z grantami ERC

  • Fot. Adobe Stock

    Lek przeciwzakrzepowy na bóle stawów

  • Powstał robot, który potrafi sobie wytworzyć nowy zmysł

  • Kazachstan/ Archeolodzy odkryli złotą figurkę niedźwiedzia z IV–III wieku p.n.e.

  • Nowa definicja otyłości - sam wskaźnik BMI nie wystarczy do jej rozpoznania

  • Błonnik w diecie pomaga chronić wyściółkę jelit przed niszczeniem

22.11.2015 Na zdjęciu prof. Magdalena Fikus. PAP/Jakub Kamiński

Złoty Medal PAU dla prof. Magdaleny Fikus

Prof. Magdalena Fikus, współtwórczyni warszawskiego Festiwalu Nauki, została laureatką Złotego Medalu PAU za popularyzację nauki z Funduszu im. Andrzeja K. Zalewskiego. 

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera