14.05.2025 PAP/Łukasz Gągulski

Naukowiec z UJ zbadał wpływ gry w szachy na rozwój samoświadomości

Gra w szachy może umożliwiać rozwój samoświadomości, a nawet zmianę wzorców życiowych – uważa dr hab. Jacek Bylica z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Naukowiec sprawdził, jak grające w szachy studentki przenosiły doświadczenia z gry na rozumienie własnych zachowań.

  • Ceramiczne szachy AGH - zamiast figur charakterystyczne elementy kampusu uczelni. Fot. KN Ceramiki Artystycznej.
    Popularyzacja

    Ceramiczne szachy AGH

    Św. Barbara zamiast hetmana, Stanisław Staszic w roli króla, posągi górników i hutników jako gońce, akademiki Kapitol i Babilon jako wieże – to tylko wybrane figury szachowe, które opracowali studenci z Koła Naukowego Ceramiki Artystycznej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

  • Szachy sandomierskie ze zbiorów Muzeum Zamkowego w Sandomierzu. Fot. Muzeum Zamkowe w Sandomierzu

    Świętokrzyskie/ Rozwikłano jedną z zagadek dotyczących powstania szachów sandomierskich

    Badania prowadzone przez ekspertów z Uniwersytetu Warszawskiego dały odpowiedź na pytanie, z jakich materiałów wykonano tzw. szachy sandomierskie – jeden z najcenniejszych tego typu zabytków w Polsce. Wbrew wcześniejszym hipotezom unikatowy zestaw nie powstał z kości egzotycznych zwierząt.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Szachiści popełniają więcej błędów, gdy grają w pomieszczeniu o zanieczyszczonym powietrzu

    Wpływ jakości powietrza na decyzje podejmowane podczas gry w szachy jest znaczący. Kiedy wymagana jest maksymalna koncentracja, liczba błędów u graczy zamkniętych w pomieszczeniu o złej jakości powietrza wzrasta o ponad 20 proc. – ustalili naukowcy z Niemiec, Holandii i USA.

  • Na zdjęciu: szachy diagonalne / fot. Jan Zych; źródło: Politechnika Krakowska
    Innowacje

    Naukowiec Politechniki Krakowskiej opracował nową grę w szachy

    Dr hab. inż. Zbigniew Kokosiński z Politechniki Krakowskiej (PK) projektując szachy diagonalne (ukośne) opracował nowy sposób rozgrywania partii szachowej – podała uczelnia.

  • Szachy z Sandomierza, fot. Kateriny Zisopulu-Bleja

    Jubileusz odkrycia szachów sandomierskich

    Muzeum Okręgowe w Sandomierzu przygotowało w dniach 24-26 maja bogaty program z okazji 50. rocznicy odkrycia niezwykłych zabytków – figur szachowych z XII wieku, znalezionych podczas badań wykopaliskowych na Wzgórzu Świętojakubskim w Sandomierzu.

  • Fot. Kateriny Zisopulu-Bleja

    Unikatowe średniowieczne szachy z Sandomierza w Poznaniu

    Niemal pełen komplet figur szachowych pochodzących z XII wieku jest prezentowany na wystawie czasowej „Magia gry – sztuka rywalizacji” w poznańskim Muzeum Archeologicznym. To jedno z najbardziej spektakularnych europejskich znalezisk średniowiecznej historii królewskiej można podziwiać jeszcze tylko do 21 maja.

Najpopularniejsze

  • Rekonstrukcja przyżyciowa Tanystropheus (autor: Marcin Ambrozik).

    Tysiąc kości sprzed 240 mln lat. Miedary kryją największy na świecie zbiór szczątków tanystrofów

  • Prof. Lichocka: Na liście Polaków nominowanych do Nobla z chemii brakuje Jana Czochralskiego

  • "Pająkopodobny" koniec ogona żmii rogatej - ze strukturami niepodobnymi do niczego

  • Eksperci: samotność w żałobie bywa dojmująca i długa

  • Nobel z fizjologii i medycyny 2026 za sposób na kontrolowanie neuronów światłem

  • Fot. Adobe Stock

    Naukowcy w „Science”: Europa zbyt często traci dobre pomysły między laboratorium a rynkiem

  • Holandia/ Archeolodzy odkryli ślady z czasów prehistorycznych pod kompleksem parlamentarnym w Hadze

  • Mózg ma centrum sterowania, które pomaga organizmowi reagować na zimno

  • Więcej snu REM i snu głębokiego wiąże się z niższym ryzykiem dziesiątek chorób

  • Cukier pogarsza szkody dot. jelit, spowodowane antybiotykami

Wybitni polscy chemicy: Górny rząd od lewej: Karol Olszewski, Leon Marchlewski i Marceli Nencki. Kolumna po lewej: Zygmunt Wróblewski (środek), Jan Czochralski (na dole). Duże zdjęcie: Maria Skłodowska-Curie. Spośród nich jedynie Karol Olszewski i Leon Marchlewski i Maria Skłodowska-Curie doczekali się nominacji do Nagrody Nobla. A Maria Skłodowska-Curie Nagrodę dwukrotnie otrzymała.  Źródło zdjęć: Wikipedia, NAC.

Prof. Lichocka: Na liście Polaków nominowanych do Nobla z chemii brakuje Jana Czochralskiego

Wśród kilku Polaków nominowanych do Nagrody Nobla z chemii każdy reprezentował światowy poziom. Na liście kandydatów zabrakło jednak Jana Czochralskiego, którego przełomowe badania nad monokryształami w pełni doceniono po jego śmierci – powiedziała PAP historyczka nauki prof. Halina Lichocka.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera