Fot. materiały prasowe NCBJ

Najszybszy znany rozpad alfa ze stanu podstawowego

Po raz pierwszy bezpośrednio zaobserwowano rozpad alfa telluru-104. Jądro to rozpada się w czasie około 7 nanosekund, a wynik opublikowany w „Nature” pomaga zrozumieć, jak w jądrze atomowym tworzy się cząstka alfa. W pracach międzynarodowego zespołu uczestniczył doktorant NCBJ.

  • Fot. Adobe Stock

    Nowa metoda polskich chemików pozwala odzyskiwać lit z odpadów solnych

    Znane od dawna związki chemiczne, które potrafią wykrywać jony sodu, po niewielkiej modyfikacji mogą też selektywnie wychwytywać lit ze stałych mieszanin soli. Polscy chemicy pokazują, jak odzyskać niemal cały dostępny chlorek litu z próbki naśladującej odpadowe osady solne po przetwarzaniu solanek.

  • Fot. Adobe Stock

    Powstała niewidzialna elektroda dla podczerwieni

    Elektrodę, która bardzo dobrze przewodzi prąd, a jednocześnie przepuszcza aż 94 proc. promieniowania podczerwonego – to wynik prac polskich naukowców. Takie rozwiązanie może pomóc w budowie sprawniejszych detektorów, laserów, kamer termowizyjnych i czujników.

  • Zwiedzający oglądają elementy detektora ATLAS podczas dnia otwartego w CERN. 14.09.2019. EPA/SALVATORE DI NOLFI

    Nowy pomiar masy bozonu W wzmacnia Model Standardowy

    Eksperyment CMS w CERN zmierzył masę bozonu W z dokładnością bliską 10 MeV. Wynik jest zgodny z przewidywaniami Modelu Standardowego i osłabia wcześniejsze napięcie wywołane pomiarem CDF, który sugerował możliwy ślad nowej fizyki.

  • Jedna z dwóch płytek scyntylacyjnych nowego miernika parametrów wiązek hadronowych. (Źródło: IFJ PAN)

    Naukowcy z IFJ PAN mają pomysł na zwiększenie precyzji wiązek protonów m.in. w radioterapii

    Wiązki protonów znajdują obecnie zastosowanie nie tylko w wyrafinowanych eksperymentach fizyki jądrowej, ale robią coraz większą karierę w radioterapii. W tej dziedzinie są trudnym do zastąpienia narzędziem niszczenia komórek nowotworowych. Ich precyzję lekarze i fizycy mogą zwiększyć dzięki dwóm rozwiązaniom opracowanym w Centrum Cyklotronowym Bronowice IFJ PAN.

  • Fot. Adobe Stock

    Rzetelna wiedza o fizyce w czasach informacyjnego szumu. „Postępy Fizyki” w nowej formule

    W czasie, gdy wiele pism popularnonaukowych znika z rynku albo przenosi się do internetu, „Postępy Fizyki” pozostają redagowanym i bezpłatnie dostępnym źródłem wiedzy. Od 2026 r. kwartalnik Polskiego Towarzystwa Fizycznego, wydawany z Wydziałem Fizyki UW, ma nową formułę.

  • Fot. Adobe Stock

    Wielofunkcyjne nanocząstki do produkcji wodoru i budowy mikrosilników

    Wodór można traktować jako ekologiczny nośnik energii pod warunkiem otrzymywania go w czysty sposób. W nowym badaniu opisano nanocząstki z platyny i srebra, które pod wpływem światła pomagają wydzielać wodór z wody, a jednocześnie umieją poruszać się jak mikroskopijne silniki.

  • Fot. Adobe Stock

    Fizyk 40 lat po Czarnobylu: atom jest bezpiecznym i stabilnym źródłem energii

    Atom jest bezpiecznym i stabilnym źródłem energii, co sprawiają zarówno obecne normy bezpieczeństwa, jak i rozwój technologiczny - powiedział PAP fizyk z UMK w Toruniu prof. Kamil Fedus. Podkreślił, że katastrofa w Czarnobylu, która miała miejsce 40 lat temu, ma nadal główny wpływ na sferę mentalną.

  • Fot. Adobe Stock

    Skręcone światło dla świata pełnego danych

    Rosnący ruch internetowy, centra danych i systemy sztucznej inteligencji zwiększają zapotrzebowanie na pojemniejsze łącza optyczne. Jednym z obiecujących kierunków są wiązki wirowe. Badacze z Polski i Chin pokazali, że element wytwarzający takie wiązki można wydrukować bezpośrednio na końcu światłowodu.

  • Obraz obiektu M87*, w którego centrum znajduje się supermasywna czarna dziura, znajdującego się w jądrze galaktyki M87; wygenerowany na podst. danych uzyskanych Teleskopem Horyzontu Zdarzeń, źródło: Wikipedia
    Technologia

    Dziury w nanoobrazowaniu załatane dzięki… czarnym dziurom

    Jeśli naukowiec wie, czego szuka - algorytm pomoże to wypatrzyć nawet tam, gdzie pozornie jest to niewidoczne. Tak było w przypadku pierwszych zdjęć czarnej dziury, i tak może być w obrazowaniu obliczeniowym obiektów w skali nano – mówi prof. Maciej Trusiak z Politechniki Warszawskiej. Badacz pokazuje, jak dokładniej zobrazować elementy półprzewodnikowe o przekroju kilkudziesięciu atomów.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Psycholog: gwałtowne przerwanie gry komputerowej w złości to ważny sygnał

  • Filozof: AI może być kolejnym ciosem w ludzką pychę – po Koperniku, Darwinie i Freudzie

  • Żabia seksmisja. Zanieczyszczenia wody zmieniają płeć płazów

  • Troje Polaków uhonorowanych nazwami planetoid

  • Psyho: sztucznej inteligencji brakuje „iskry” i smaku badawczego

  • 13.06.2025 PAP/Andrzej Jackowski

    Drewniane zrębki skutecznym sposobem na ograniczanie liczby kleszczy

  • Powszechne konserwanty żywności powiązano z nadciśnieniem tętniczym i chorobami serca

  • Zaangażowanie w sztukę spowalnia starzenie

  • Worldometer: Turkmenistan zużywa najwięcej wody na świecie w przeliczeniu na mieszkańca

  • Badanie: turbiny wiatrowe nie mają wpływu na zdrowie

Warszawa, 27.05.2026. Minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek (P) na sali posiedzeń Sejmu. PAP/Leszek Szymański

Minister nauki: w ciągu pięciu lat chcemy osiągnąć 2 proc. PKB na naukę

W ciągu najbliższych pięciu lat chcemy osiągnąć 2 proc. PKB na naukę – zapowiedział w środę w Sejmie minister nauki Marcin Kulasek. Zaapelował o dialog i dobrą wolę „wszystkich stron” w dyskusji o przyszłości polskiej nauki.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera