Fot. Adobe Stock

Jak z kwarków powstają cząstki?

Choć kwarki należą do podstawowych składników materii, nigdy nie udało się zaobserwować żadnego z nich w pojedynkę. Zawsze pozostają związane w większe cząstki. Fizycy z międzynarodowego eksperymentu ALICE w CERN, wśród nich naukowcy z Polski, zbadali, jak przebiega proces, w którym kwarki i gluony tworzą cząstki możliwe do zarejestrowania w detektorach.

  • Adobe Stock
    Technologia

    Czy da się zrobić szkło z metalu?

    Metale kojarzą się z twardymi kryształami, a szkło z kruchym i przezroczystym materiałem. Tymczasem istnieją szkła metaliczne, które łączą wytrzymałość metalu z nietypowymi właściwościami wynikającymi z nieuporządkowanej struktury atomowej. Naukowcy z Politechniki Warszawskiej sprawdzili, jak szybko trzeba schładzać ciekły pallad, by nie dopuścić do jego krystalizacji. Okazało się, że nawet setki miliardów stopni na sekundę mogą nie wystarczyć.

  • Fot. Adobe Stock
    Życie

    Fizycy z UJ chcą wykorzystać defekty diamentu do podglądania pracy białek

    Białka zmieniają kształt, a te zmiany decydują o ich działaniu. Czujniki ukryte tuż pod powierzchnią diamentu mają pomóc śledzić pojedyncze cząsteczki. Projekt kierowany przez fizyków z Uniwersytetu Jagiellońskiego rozwija pomysł, którego ważne elementy sprawdzono już w eksperymentach.

  • Fot. Patryk Klochowicz
    Technologia

    Autonomiczny robot w IChO PAN odkrywa nieznane reakcje chemiczne

    Robot sterowany sztuczną inteligencją z Instytutu Chemii Organicznej PAN odkrył cztery nieopisane dotąd reakcje chemiczne. Urządzenie samodzielnie prowadziło eksperymenty oraz analizowało ich wyniki, przyspieszając pracę naukowców.

  • fot. materiały prasowe
    Popularyzacja

    Zapytaj fizyka, tym razem o IceCube, antarktyczny lód i odkrywanie tajemnic Wszechświata

    „IceCube: jak antarktyczny lód pomaga odkrywać tajemnice Wszechświata – Nobel 2026" to kolejny wykład z serii „Zapytaj fizyka” na FUW. Już w czwartek 5 listopada wygłosi go dr Magdalena Posiadała-Zezula.

  • Badanie: bateria też się męczy. Dlaczego nie zawsze warto ładować ją do pełna

    Więcej energii na jednym ładowaniu może oznaczać szybsze zużycie akumulatora. Badania fizyko-chemików z Warszawy pokazują, jak głębokie ładowanie uszkadza materiał katody. Pomagają też zrozumieć sens funkcji, która zatrzymuje ładowanie telefonu przed osiągnięciem 100 procent.

  • EPA/CHRISTINE OLSSON 06.10.2026

    Nagroda Nobla z fizyki za badania neutrin w lodzie Antarktydy

    Belgijski fizyk Francisa Halzen został we wtorek laureatem Nagrody Nobla z fizyki. Komitet Noblowski docenił go za pomysł gigantycznego detektora nieuchwytnych cząstek zanurzonego w lodach Antarktydy. Co ciekawe, tę koncepcję przyszły noblista przedstawił w 1988 r. w Łodzi.

  • EPA/CHRISTINE OLSSON 06.10.2026

    Badaczki z NCBJ: nagrodzony Noblem eksperyment pozwala śledzić cząstki z odległych części kosmosu

    Detektor IceCube, którego koncepcję stworzył tegoroczny laureat Nobla z fizyki Francis Halzen, to nieocenione źródło wiedzy dla astrofizyków. Wysokoenergetyczne cząstki, które rejestruje mogą powstawać w odległych częściach kosmosu - wskazały w rozmowie z PAP ekspertki z Narodowego Centrum Badań Jądrowych.

  • EPA/CHRISTINE OLSSON 06.10.2026

    Eksperci z UW o Noblu z fizyki: antarktyczne obserwatorium neutrin to nowe okno do obserwacji Wszechświata

    Obserwacje wysokoenergetycznych neutrin w eksperymencie IceCube mówią nam bardzo dużo o ekstremalnych środowiskach we Wszechświecie. Łączenie tych danych z falami grawitacyjnymi i klasyczną astronomią otwiera nowe okno do obserwacji kosmosu – tłumaczą fizycy i astrofizycy z Uniwersytetu Warszawskiego znaczenie tegorocznego Nobla z fizyki.

  • EPA/CHRISTINE OLSSON 6.10.2026

    Prof. Kajewski o Noblu z fizyki: zasłużony, choć dość niespodziewany; za niedawne dokonania

    Chociaż nazwisko Francisa Halzena nie pojawiało się wśród kandydatów do Nobla z fizyki, to nagroda jest jak najbardziej zasłużona. Przyznano ją za dokonania stosunkowo niedawne, odnoszące się do podstaw fizyki - ocenił w rozmowie z PAP dr hab. Dariusz Kajewski, prof. Uniwersytetu Śląskiego.

Najpopularniejsze

  • Kraków, 31.10.2026. PAP/Łukasz Gągulski

    Ekspert: na cmentarzach wytwarzamy tony odpadów, które zostaną dla przyszłych pokoleń

  • Prof. Szukalski: będzie coraz więcej zmarłych, a coraz mniej bliskich, którzy zadbają o ich groby

  • Badanie: mózg nie ma jednego ośrodka odpowiedzialnego za poczucie własności

  • Naukowiec: zlikwidowane w Małopolsce gniazdo szerszenia żółtonogiego mieściło ok. tysiąca owadów

  • Socjolog: siła polskiej inteligencji wynika ze słabości rodzimych elit ekonomicznych

  • Lofoty, Norwegia, 18.07.2026. PAP/Marcin Bielecki

    Norwegia/ Archeolodzy: znaleźliśmy norweski skarb narodowy

  • Hiszpania/ Węże inwazyjne stopniowo zadomowiają się na wyspach Balearów

  • Uzbekistan/ W górach nieopodal Samarkandy odkryto prehistoryczne malowidła naskalne oraz osadę z epoki brązu

  • Genetykom udało się opisać przeciętność

  • Popularny suplement diety mógłby pomóc w leczeniu łuszczycy

Fot. Adobe Stock

Cyfrowe bliźniaki mają pomóc w rozwoju leków i technologii medycznych

Komputerowe modele białek, narządów i pacjentów pomogą w opracowywaniu leków i nowych technologii medycznych. Zaplecze do tych prac zapewni TwinMed - projekt wpisany na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej. Według jego twórców w Europie brakuje dziś wspólnego zaplecza do rozwijania i walidacji modeli na danych z różnych ośrodków.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera