Mikrobiom jelitowy - czyli zarówno zasiedlające jelita organizmy, jak i ich otoczenie - wpływa między innymi na układ neuroimmunologiczny oraz stany zapalne.

Urazy głowy, które nie powodują wstrząśnienia mózgu, są powszechne w futbolu amerykańskim. Zawodnicy doświadczają ich od 100 do 1000 razy w ciągu sezonu. Chociaż badania wykazały, że pełnoobjawowe wstrząśnienia mózgu mogą zaburzyć mikrobiom jelitowy, nie zbadano, czy słabsze urazy, które nie doprowadzają do wstrząśnienia, mogą mieć podobne skutki.

Zachary Pelland, zawodnik futbolu amerykańskiego Colgate University (USA), jest współautorem pierwszego artykułu badającego powiązania między urazami głowy bez wstrząśnienia mózgu u zawodników futbolu amerykańskiego a zmianami ich mikrobiomu jelitowego. Badanie pilotażowe śledziło sześciu amerykańskich futbolistów akademickich (I dywizja NCAA, czyli czołowe drużyny) w ciągu jednego sezonu, począwszy od treningów przedsezonowych (http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0345651).

Profile aktywności na boisku monitorowano za pomocą odbiorników GPS, a uderzenia w głowę – za pomocą systemu czujników w kaskach. Przeanalizowano 226 próbek kału pod kątem składu mikrobiomu. Po każdym pobraniu próbek uczestnicy wypełniali kwestionariusze dotyczące stylu życia.

Jak wykazało badanie, urazy głowy niepowodujące klinicznie wykrywalnych objawów wstrząśnienia mózgu były skorelowane ze zmianami mikrobiomu jelitowego w kolejnych dniach.

Różnorodność mikroorganizmów jelitowych zmieniła się w ciągu dwóch do trzech dni po silnym uderzeniu w głowę. W szczególności niektóre bakterie – w tym rząd Coriobacteriales, rodzina Prevotellaceae i rodzaj Prevotella - wykazywały tendencję do zmniejszania liczebności, podczas gdy rodzaj Ruminococcus miał się świetnie.

Mikrobiom jelitowy sportowców uległ również znaczącym zmianom w trakcie sezonu, a modelowanie matematyczne sugeruje, że skumulowany wpływ uderzeń w głowę bez wstrząśnienia mózgu prawdopodobnie był związany z tą zmianą, nawet po uwzględnieniu 15 potencjalnie zakłócających czynników, takich jak zmiany diety, intensywność ćwiczeń, sen i stres.

Ograniczeniami badania są mała liczebność próby i brak grupy kontrolnej, a z samego projektu wynika, że analiza mogła jedynie wykazać korelację, a nie związek przyczynowo-skutkowy. Autorzy dochodzą jednak do wniosku, że nawet te uderzenia w głowę, ktore nie dają objawów wstrząśnienia mózgu, mogą wpływać na mikrobiom jelitowy, zarówno bezpośrednio po urazie, jak i w dłuższym okresie u sportowców, którzy doznają wielu uderzeń.

„Określenie przyczyn tych zmian i tego, czy mają one pozytywny, czy negatywny wpływ na rekonwalescencję po urazie głowy, będzie wymagało dalszych badań” - uznali autorzy badań.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ bar/