Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba „zaserwował dobrze upieczoną egzoplanetę” – tak zaczyna się najnowszy komunikat amerykańskiej agencji kosmicznej NASA, dotyczący wyników obserwacji niezwykle gorącej planety.
Naukowcy użyli Teleskopu Webba do zbadania planety HD 80606 b, która jest czterokrotnie masywniejsza od Jowisza i znajduje się 190 lat świetlnych od nas. Obiekt ma bardzo eliptyczną orbitę, jedną z najbardziej wydłużonych spośród znanych planet. Część orbity przebiega blisko gwiazdy podobnej do Słońca.
Duże gazowe planety krążące bardzo blisko swoich gwiazd nazywane są przez astronomów „gorącymi jowiszami”. Jednak nawet w porównaniu do nich, HD 80606 b jest ekstremalna, ze swoją bardzo wydłużoną orbitą – podkreśla Tiffany Kataria z NASA Jet Propulsion Laboratory w Południowej Kalifornii, kierująca badaniami.
W okresie, gdy planeta jest na bliskiej gwieździe części swojej orbity, jej temperatura skacze w górę o około 600 stopni Celsjusza. Tak radykalne zmiany temperatury mogą skutkować zmianami składu chemicznego oraz zmianami w chmurach, a także eskstremalnymi zjawiskami pogodowymi. Planeta jest idealnym przypadkiem do zbadania tego, jak takie gwałtowne zmiany zachodzą.
Dzięki spektroskopii dokonano pomiarów temperatury i składu chemicznego. Zastosowano do tego instrument MIRI, pracujący w średniej podczerwieni na pokładzie Teleskopu Webba. Obserwacje prowadzono przed, w trakcie i po przejściu planety najbliżej gwiazdy. W trakcie zbliżenia planeta dodatkowo przeszła za gwiazdą, z perspektywy Teleskopu Webba (tzw. zaćmienie wtórne).
Do obserwacji przygotowywano się latami. Trzeba było dokładnie ustawić harmonogram obserwacji, uwzględniając eliptyczność 111-dniowej orbity i ograniczenia obserwacyjne Teleskopu Webba (gdzie może patrzeć w danym momencie roku).
Wyniki badań zaprezentowano podczas 248. spotkania Amerykańskiego Towarzystw Astronomicznego w Pasadenie w Kalifornii (USA). Pokazano wstępne dane, a dokładniejsze analizy trwają.
Planeta została odkryta w 2001 roku dzięki obserwacjom teleskopami naziemnymi. Wcześniej była obserwowana też m.in. przez Kosmiczny Teleskop Spitzera. (PAP)
cza/ zan/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
