Kletno, 28.05.2026. Najdłuższa jaskinia całych Sudetów, położona w Masywie Śnieżnika - Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie. PAP/Maciej Kulczyński

Fizyka jaskini. Badacze sprawdzają, czemu stalagmity nie mogą być dowolnie cienkie

Nawet smukłe stalagmity mają zwykle kilka centymetrów grubości. Fizycy z Uniwersytetu Warszawskiego wyjaśnili, skąd bierze się ta granica. Ich obliczenia pokazują, jak rozpływająca się kropla wody i osadzający się z niej minerał wspólnie wyznaczają szerokość jaskiniowej kolumny.

  • Malowidło konia z jaskini Santimamiñe. Źródło: Wikipedia: ETOR Entziklopedia, CC BY 3.0
    Świat

    Jaskiniowi twórcy malowali zwierzęta zgodnie z określonym kanonem

    Twórcy sztuki naskalnych korzystali z wzorców kompozycyjnych, według których malowali. Najczęściej w centralnym miejscu umieszczali zwrócone w lewo bizony, skierowane w prawo konie i kozły – pokazała analiza 500 motywów graficznych z dziewięciu jaskini Kraju Basków.

  • Inny gatunek świerszcza jaskiniowego Dolichopoda (D. steriotisi), endemiczny dla greckiej wyspy Korfu, fot. Adobe Stock
    Świat

    Balrog, świerszcz z mrocznych tuneli

    Na greckiej wyspie Kastellorizo odkryto nowy gatunek świerszcza jaskiniowego. Został on nazwany na cześć Balroga, demona ognia z powieści J.R.R. Tolkiena „Władca Pierścieni” - czytamy na łamach „Journal of Orthoptera Research”.

  • Stalagmity kolumnowe w Jaskini Lechuguilla, Nowy Meksyk (USA) – źródło: Dave Bunnell/Under Earth Images (licencja CC BY-SA 2.5)
    Ziemia

    Z jaskini (platońskiej) do równania – fizycy wyprowadzili wzór na kształt stalagmitu

    Kształty stalagmitów - narastających w górę nacieków skalnych w jaskini - zależą od warunków, w jakich powstawały. A kształt ten można opisać jednym wzorem matematycznym – pokazał zespół prof. Piotra Szymczaka z UW. Wiedza ta posłuży geologom i klimatologom.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Jadowity skorupiak z podwodnych jaskiń Majów wytwarza potencjalne leki

    Toksyny wytwarzane przez skorupiaka Xibalbanus tulumensis, żyjącego w zalanych wodą jaskiniach Półwyspu Jukatan, mogą znaleźć zastosowanie w leczeniu chorób neurologicznych – informuje pismo „BMC Biology”.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Portugalia/ Przed 6 tys. lat ludzie zamieszkiwali jaskinie

    Portugalscy naukowcy badający życie ludzi zamieszkujących zachodnią część Półwyspu Iberyjskiego przed 6 tys. lat odkryli pozostałości po ludzkich społecznościach, zamieszkujących głębokie jaskinie.

  • 12.05.2024. Jaskinia Mroźna w Tatrach Zachodnich. PAP/Grzegorz Momot
    Ziemia

    Nawet w znanych jaskiniach odkrywane są nowe korytarze

    Jaskinie, nawet te znane od dawna, wciąż zaskakują. Z roku na rok odkrywane są kolejne korytarze i przejścia - mówi PAP Barbara Zasadowska, przewodniczka po Jaskini Raj.

  • Zdjęcie ilustracyjne - prekolumbijskie artefakty. Źródło: Adobe Stock
    Świat

    Meksyk/ Odkryto broń myśliwską sprzed ok. 1900 lat

    Grupa speleologów z Meksyku odnalazła w jednej z jaskiń narzędzia wykorzystywane do polowań. Broń myśliwska ma około 1900 lat.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Dane o zmianach klimatu zapisane w stalagmitach

    Analiza stalagmitów pozwala odtworzyć historyczne zmiany klimatyczne dokładniej niż badanie słojów drzew – wynika z najnowszych badań. Nacieki jaskiniowe „zapisują" m.in. informacje o deszczowych latach i łagodnych zimach z tysięcy lat.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Zmiana klimatu zagraża lodowym jaskiniom w Austrii

    Zmiana klimatu zagraża jaskiniom lodowym w Austrii, dotyczy to przede wszystkim mniejszych jaskiń – informują naukowcy w piśmie „Scientific Reports”.

Najpopularniejsze

  • Model tunelu i kanistra na wypalone paliwo jądrowe w podziemnym laboratorium Mont Terri w Szwajcarii. W środku widać modele zestawów paliwowych, a wokół kanistra znajduje się bentonit, materiał ilasty, który ma pełnić funkcję bariery ochronnej w głębokim składowisku. Prawa autorskie: Natalia Jakus.

    Polka znalazła sposób na powstrzymanie bakterii zagrażających składowiskom odpadów jądrowych

  • Halucynacje AI doprowadziły do odkrycia. Polacy opisali nową „niemożliwie zasupłaną” rodzinę białek

  • Prezydent odznaczył Orderem Orła Białego lekarza neurochirurga, prof. CMKP dr hab. n. med. Mirosława Ząbka

  • Troje polskich naukowców z grantami ERC

  • Gdańsk/ Archeolodzy odnaleźli 28 tys. niewybuchów, przebadali plac apelowy i odkryli unikatowe zabytki na Westerplatte

  • Fot. Adobe Stock

    Lek przeciwzakrzepowy na bóle stawów

  • Powstał robot, który potrafi sobie wytworzyć nowy zmysł

  • Nowa definicja otyłości - sam wskaźnik BMI nie wystarczy do jej rozpoznania

  • Błonnik w diecie pomaga chronić wyściółkę jelit przed niszczeniem

  • Ptak, który angażuje się bardziej od dzięcioła

Fot. Adobe Stock

We wtorek Międzynarodowy Dzień Studenta; w ub. roku akademickim w Polsce było ich 1,32 mln

We wtorek, 17 listopada, przypada Międzynarodowy Dzień Studenta. W roku akademickim 2025/2026 w uczelniach w Polsce studiowało ponad 1,32 mln osób – wynika z raportu GUS. Najchętniej wybierane studia to te z zakresu biznesu i administracji, medycyny i nauk społecznych.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera