Fot. Adobe Stock

Mosasaury żyły też w rzekach; ząb z Dakoty zmienia obraz „morskich” gadów

Mosasaury, ogromne gady z późnej kredy, uznawane dotąd za wyłącznie morskie drapieżniki, mogły zamieszkiwać także wody słodkie – wynika z analizy izotopowej szkliwa zęba znalezionego w formacji Hell Creek w Dakocie Północnej.

  • Rekonstrukcja życia Paradoxophidion richardoweni z późnego eocenu (37 milionów lat temu) w Anglii. Grafika: Jaime Chirinos, z arch. Georgiosa Georgalisa.
    Życie

    Nowy gatunek węża sprzed 37 mln rzuca światło na wczesną ewolucję „zaawansowanych węży”

    Wśród dzisiejszych węży dominujące są te z grupy Caenophidia. Paleontolodzy opisali i nazwali nowy gatunek węża sprzed 37 mln lat. To odkrycie rzuca światło na nie do końca poznane wciąż początki ewolucji tej grupy. Interesujący jest też sam wąż – z mozaiką cech anatomicznych z bardzo różnych grup.

  • 12.09.2025 PAP/Piotr Polak
    Życie

    Powstała baza żółwi żyjących na terenach Polski i Czech od triasu po dziś

    Informacje na temat blisko 300 okazów żółwi żyjących na terenach Polski i Czech od ok. 215 mln lat temu po dziś – objęła baza danych stworzona przez naukowców z Instytutu Paleobiologii PAN. W otwartym dostępie można znaleźć informacje o okazach, ich zdjęcia i modele 3D.

  • Rekonstrukcja wyglądu jurajskiego żółwia z Krzyżanowic autorstwa Bogusława Waksmundzkiego.
    Życie

    Ślady na pancerzach jurajskich żółwi – zapisem złożonych relacji tych zwierząt z innymi organizmami

    Naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego zainteresowały licznie występujące i niejednorodne dołki na pancerzach „polskich” żółwi żyjących 150 mln lat temu. Ich analizy wykazały, że te ślady m.in. pasożytnictwa czy ataku drapieżnika, w szerszej perspektywie są zapisem relacji żółwi z innymi organizmami.

  • Toń morska w jurze i w kredzie. Arch. Macieja Pindakiewicza
    Życie

    Ryby zdetronizowały głowonogi i zdominowały oceany na przełomie kredy i jury

    Morza w okresie jurajskim nie przypominały tych dzisiejszych, ponieważ wtedy dominowały głowonogi, których najbliżsi dzisiejsi krewniacy to kałamarnice i mątwy. Zmiana nastąpiła na przełomie jury i kredy, kiedy to ryby zaczęły przejmować oceany – wykazały badania paleontologów m.in. z PAN.

  • Źródło: mat. prasowe
    Świat

    Brazylia/ Naukowcy odtworzyli wygląd zwierzęcia na podstawie skamieliny jego szczęki sprzed 260 mln lat

    Zespołowi brazylijskich i amerykańskich naukowców udało się odtworzyć wygląd zwierzęcia, dicynodonta, na podstawie skamieliny szczęki pochodzącej sprzed 260 mln lat, którą znaleziono w Brazylii.

  • Fot. Piotr Janecki
    Życie

    Późnotriasowe płazy z Krasiejowa cierpiały na różne choroby kręgosłupa

    Naukowcy z Uniwersytetu Opolskiego wykazali, że płazy z rodzaju Metoposaurus – odlegli kuzyni dzisiejszych żab i salamander – które 225 mln lat temu żyły na terenie Krasiejowa, cierpiały na różne choroby kręgosłupa. Ta dotycząca kręgów szyjnych jest najstarszym takim przypadkiem w zapisie kopalnym.

  • Rekonstrukcja wybrzeża morskiego sprzed 400 milionów lat (rys. J. Zalewski)
    Życie

    Polacy odkryli najstarsze ślady poruszania się kręgowców po lądzie, pozostawiły je ryby dwudyszne

    Najstarsze ślady poruszania się kręgowców na lądzie zidentyfikowali Polacy w Górach Świętokrzyskich. Liczące ponad 400 mln lat skamieniałości dowodzą, że pierwsze próby wyjścia z wody na ląd podjęły ryby dwudyszne. Było to o 10 mln lat przed tetrapodami, najstarszymi w pełni lądowymi czworonogami.

  • Ilustracja Plesionectes longicollum; autor Peter Nickolaus
    Życie

    Nowy gatunek pradawnego morskiego gada zidentyfikowano w Niemczech

    Nowy gatunek pradawnego morskiego gada zidentyfikowano na słynnym stanowisku paleontologicznym w niemieckim Holzmaden. Okaz należy do plezjozaurów - długoszyich, morskich gadów. Znalezisko poszerza wiedzę na temat prehistorycznych ekosystemów oceanicznych sprzed prawie 183 milionów lat.

  • Źródło: archiwum Georgiosa Georgalisa
    Życie

    Nowy gatunek węża sprzed 50 mln lat potwierdza jego migracje między Ameryką Płn. i Europą

    Nowy gatunek węża sprzed 50 mln lat, którego szczątki znaleziono niedaleko Paryża opisali paleontolodzy z Polski i Szwajcarii. Jak wskazali, dotąd był on znany tylko z Ameryki Północnej, a więc jest to też dowód na migracje tych gadów do Europy.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Demograf: do dorosłości dochodzi pokolenie, dla którego dziecko nie jest oznaką sukcesu życiowego

  • Prof. Kaniewska o bezpieczeństwie na uczelniach: nie możemy i nie chcemy się zamykać

  • Mróz tak silny, że Bałtyk pokrył się lodem – od średniowiecza zdarzyło się to już nieraz

  • Polka pracująca przy Artemis II: ta misja to jeden wielki test

  • W Polsce odkryto ślady 630 tys. palenisk do produkcji węgla drzewnego

  • Fot. Adobe Stock

    Dermatolodzy: suplementy kolagenowe nie działają zgodnie z oczekiwaniami

  • Tłuszcz beżowy wpływa na ciśnienie krwi

  • Badania: uprawianie różnych sportów najbardziej przedłuża życie

  • AI pisze coraz więcej komputerowego kodu

  • NASA przełożyła start księżycowej misji Artemis II na marzec

Warszawa, 07.10.2025. Prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej prof. Krzysztof Pyrć. Fot.  PAP/Paweł Supernak

Prof. Pyrć: tworzenie wirusów przez AI to ogromna szansa, ale diabeł tkwi w szczegółach

Czy sztuczna inteligencja może zaprojektować wirusa leczącego infekcje oporne na antybiotyki? O potencjale i ograniczeniach terapii fagowej, kosztach medycyny spersonalizowanej i granicach projektowania biologii PAP opowiedział wirusolog prof. Krzysztof Pyrć, prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera