Fot. Adobe Stock

Znalezione w Polsce żółwie trójpazurzaste sprzed 12 mln lat przesuwają znany zasięg ich występowania

W trzech stanowiskach w południowej Polsce paleontolodzy znaleźli skamieniałości żółwi trójpazurzastych sprzed ok. 12 mln lat: czaszkę oraz fragmenty pancerza. Znaleziska przesuwają znany zasięg występowania tej grupy zwierząt - znacznie dalej na północ niż wcześniej sądzono.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Mosasaury żyły też w rzekach; ząb z Dakoty zmienia obraz „morskich” gadów

    Mosasaury, ogromne gady z późnej kredy, uznawane dotąd za wyłącznie morskie drapieżniki, mogły zamieszkiwać także wody słodkie – wynika z analizy izotopowej szkliwa zęba znalezionego w formacji Hell Creek w Dakocie Północnej.

  • Rekonstrukcja życia Paradoxophidion richardoweni z późnego eocenu (37 milionów lat temu) w Anglii. Grafika: Jaime Chirinos, z arch. Georgiosa Georgalisa.
    Życie

    Nowy gatunek węża sprzed 37 mln rzuca światło na wczesną ewolucję „zaawansowanych węży”

    Wśród dzisiejszych węży dominujące są te z grupy Caenophidia. Paleontolodzy opisali i nazwali nowy gatunek węża sprzed 37 mln lat. To odkrycie rzuca światło na nie do końca poznane wciąż początki ewolucji tej grupy. Interesujący jest też sam wąż – z mozaiką cech anatomicznych z bardzo różnych grup.

  • 12.09.2025 PAP/Piotr Polak
    Życie

    Powstała baza żółwi żyjących na terenach Polski i Czech od triasu po dziś

    Informacje na temat blisko 300 okazów żółwi żyjących na terenach Polski i Czech od ok. 215 mln lat temu po dziś – objęła baza danych stworzona przez naukowców z Instytutu Paleobiologii PAN. W otwartym dostępie można znaleźć informacje o okazach, ich zdjęcia i modele 3D.

  • Rekonstrukcja wyglądu jurajskiego żółwia z Krzyżanowic autorstwa Bogusława Waksmundzkiego.
    Życie

    Ślady na pancerzach jurajskich żółwi – zapisem złożonych relacji tych zwierząt z innymi organizmami

    Naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego zainteresowały licznie występujące i niejednorodne dołki na pancerzach „polskich” żółwi żyjących 150 mln lat temu. Ich analizy wykazały, że te ślady m.in. pasożytnictwa czy ataku drapieżnika, w szerszej perspektywie są zapisem relacji żółwi z innymi organizmami.

  • Toń morska w jurze i w kredzie. Arch. Macieja Pindakiewicza
    Życie

    Ryby zdetronizowały głowonogi i zdominowały oceany na przełomie kredy i jury

    Morza w okresie jurajskim nie przypominały tych dzisiejszych, ponieważ wtedy dominowały głowonogi, których najbliżsi dzisiejsi krewniacy to kałamarnice i mątwy. Zmiana nastąpiła na przełomie jury i kredy, kiedy to ryby zaczęły przejmować oceany – wykazały badania paleontologów m.in. z PAN.

  • Źródło: mat. prasowe
    Świat

    Brazylia/ Naukowcy odtworzyli wygląd zwierzęcia na podstawie skamieliny jego szczęki sprzed 260 mln lat

    Zespołowi brazylijskich i amerykańskich naukowców udało się odtworzyć wygląd zwierzęcia, dicynodonta, na podstawie skamieliny szczęki pochodzącej sprzed 260 mln lat, którą znaleziono w Brazylii.

  • Fot. Piotr Janecki
    Życie

    Późnotriasowe płazy z Krasiejowa cierpiały na różne choroby kręgosłupa

    Naukowcy z Uniwersytetu Opolskiego wykazali, że płazy z rodzaju Metoposaurus – odlegli kuzyni dzisiejszych żab i salamander – które 225 mln lat temu żyły na terenie Krasiejowa, cierpiały na różne choroby kręgosłupa. Ta dotycząca kręgów szyjnych jest najstarszym takim przypadkiem w zapisie kopalnym.

  • Rekonstrukcja wybrzeża morskiego sprzed 400 milionów lat (rys. J. Zalewski)
    Życie

    Polacy odkryli najstarsze ślady poruszania się kręgowców po lądzie, pozostawiły je ryby dwudyszne

    Najstarsze ślady poruszania się kręgowców na lądzie zidentyfikowali Polacy w Górach Świętokrzyskich. Liczące ponad 400 mln lat skamieniałości dowodzą, że pierwsze próby wyjścia z wody na ląd podjęły ryby dwudyszne. Było to o 10 mln lat przed tetrapodami, najstarszymi w pełni lądowymi czworonogami.

  • Ilustracja Plesionectes longicollum; autor Peter Nickolaus
    Życie

    Nowy gatunek pradawnego morskiego gada zidentyfikowano w Niemczech

    Nowy gatunek pradawnego morskiego gada zidentyfikowano na słynnym stanowisku paleontologicznym w niemieckim Holzmaden. Okaz należy do plezjozaurów - długoszyich, morskich gadów. Znalezisko poszerza wiedzę na temat prehistorycznych ekosystemów oceanicznych sprzed prawie 183 milionów lat.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Demograf: do dorosłości dochodzi pokolenie, dla którego dziecko nie jest oznaką sukcesu życiowego

  • Dr Staniszewska: skończmy z karą za macierzyństwo w środowisku akademickim

  • Mróz tak silny, że Bałtyk pokrył się lodem – od średniowiecza zdarzyło się to już nieraz

  • Prof. Duch: boty AI jednoczą się i porozumiewają bez udziału ludzi

  • Polka pracująca przy Artemis II: ta misja to jeden wielki test

  • Fot. Adobe Stock

    Dermatolodzy: suplementy kolagenowe nie działają zgodnie z oczekiwaniami

  • NASA przełożyła start księżycowej misji Artemis II na marzec

  • Pierwszy przeszczep twarzy od dawcy po eutanazji

  • Agencja Badań nad Rakiem: blisko 40 proc. nowotworów można by zapobiec

  • Żałoba po zwierzętach bywa silniejsza niż po ludziach – wynika z brytyjskiego badania

 Gdynia, 03.02.2026. Zamarznięte morze w Gdyni Orłowie.  PAP/Adam Warżawa

Śryż, okiść i morszkulce - sroga zima przywraca zapomniane słowa

Śryż, okiść czy morszkulce to przykłady z bogatej listy polskich słów, określających zimowe zjawiska przyrodnicze. Nasz język zawsze był bardzo blisko zjawisk pogodowych. Na opady deszczu i śniegu mamy co najmniej kilkanaście określeń. Tegoroczna zima pozwala je przywrócić - mówi PAP Michał Książek.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera