Wykopaliska w Zaborowie z lotu ptaka. Fot. Marcin Woźniak

Archeolog: starożytne Mazowsze było żelazną potęgą

Zachodnie Mazowsze od IV w p.n.e. było żelazną potęgą. Z metalu tego wyrabiano narzędzia, ozdoby, uzbrojenie, a nadwyżki sprzedawano. To przekładało się na rozwój gospodarczy regionu i bogactwo całej populacji - mówi PAP dr hab. Adam Cieśliński z Uniwersytetu Warszawskiego.

  •  Dongola, tzw. Dom Króla. Fot. Maciej Wyzgol/ CAS UW.

    Sudan/Dokument odnaleziony przez polskich archeologów potwierdza istnienie legendarnego króla Qaszqasza

    Podczas wykopalisk w Starej Dongoli (Sudan) polscy archeolodzy odkryli arabski dokument, potwierdzający istnienie króla Qaszqasza - władcy, którego postać do tej pory uznawano za półlegendarną. Pismo odnaleziono w budowli określanej wciąż przez okolicznych mieszkańców jako Dom Króla.

  • Fot. Krzesimir Tomaszewski
    Życie

    Polarnik: wczesna wiosna ukazuje najpiękniejsze oblicze Arktyki

    Od nieco ponad dwóch tygodni, po 3,5-miesięcznej nocy polarnej, uczestnicy całorocznej wyprawy do Polskiej Stacji Polarnej Hornsund na Spitsbergenie znów widzą słońce. Według kierownika Krzesimira Tomaszewskiego w Arktyce właśnie wczesna wiosna jest najpiękniejszym okresem w roku.

  • 14.03.2025. Żurawie w Poleskim Parku Narodowym. PAP/Wojtek Jargiło
    Życie

    Ekspert: ocieplenie klimatu, drapieżniki, działalność człowieka – zagrożeniami dla żurawi

    Ocieplenie klimatu, presja drapieżników, działalność człowieka są głównymi zagrożeniami dla żurawi – powiedział PAP przyrodnik Kamil Stepuch. Obecnie ptaki te przebywają na zimowiskach np. w Algierii, Hiszpanii, Francji. Pod koniec lutego zaczną wracać do Polski. Żuraw objęty jest ścisłą ochroną.

  • Fot. materiały prasowe
    Ziemia

    Grenlandia okiem paleontologa: niezbadane tereny z potencjałem na przełomowe „naukowe fajerwerki”

    Na Grenlandii nadal są miejsca, a nawet całe rejony, gdzie stopy nie postawił dotąd żaden naukowiec. Paleontolog i kierownik wypraw dr Grzegorz Niedźwiedzki przeczuwa, że w kolejnych latach właśnie na tej wyspie pojawi się sporo „naukowych fajerwerków” z wiedzą zmieniającą podręczniki.

  • 11.01.2026 PAP/Piotr Polak
    Ziemia

    Ekohydrolog: śnieg to jeden z najlepszych „magazynów wody”

    Śnieg jest jednym z najlepiej wymyślonych przez naturę „magazynów wody” - powiedział PAP ekohydrolog dr Sebastian Szklarek. Obecnie w części kraju panują warunki sprzyjające topnieniu śniegu. Byłoby jednak lepiej, gdyby ten śnieg poleżał jeszcze dłużej - ocenił naukowiec.

  • Finał 3MT 2025 fot. Aleksandra Wojaczek
    Popularyzacja

    Daria Bal-Madej zwyciężyła w finale 8. śląskiej edycji 3MT®

    Daria Bal-Madej, doktorantka Politechniki Śląskiej, zwyciężyła w finale 8. śląskiej edycji 3MT®. W piątkowy wieczór przed publicznością w Bibliotece Politechniki Śląskiej w Gliwicach swoje tezy przedstawiło 10 finalistów konkursu.

  • Toruń, 19.11.2025. Fragment nieznanych wcześniej drewnianych konstrukcji z XIII wieku, 19 bm. w Toruniu. Konstrukcje odkryte zostały podczas badań archelogocznych na dziedzińcu Domu Mikołaja Kopernika w Toruniu. To jedne z najstarszych takich znalezisk w mieście. Konstrukcje trafią do konserwacji i staną się elementem przyszłej wystawy stałej muzeum. (mr) PAP/Tytus Żmijewski

    Toruń/ Archeolog: przy Domu Mikołaja Kopernika odkryto jeden z najstarszych toruńskich domów z XIII wieku

    Archeolog Leszek Kucharski powiedział w środę PAP, że na dziedzińcu Domu Mikołaja Kopernika odkryto drewniane relikty jednego z najstarszych toruńskich domów z XIII wieku. To zmienia historię w okresie lokacji Torunia, bo uważano, że przed murowanymi domami tu nic nie było – ocenił archeolog.

  • Pochówki w urnach odkryte podczas badań w 2025 roku. (Fot. Adrian Chlebowski/CAŚ UW)

    Płytę z wyrzeźbionymi rysami ludzkiej twarzy i rozległe cmentarzysko odkryli archeolodzy w Armenii

    Kamienną płytę z wyrzeźbionymi rysami ludzkiej twarzy, określaną przez badaczy jako „figurka-idol", oraz rozległe cmentarzysko popielnicowe z dwunastoma pochówkami - odkryła ormiańsko-polska ekspedycja archeologiczna podczas badań na stanowisku Argisztihinili w Armenii.

  • 09.09.2025. Wczesnośredniowieczna łódź słowiańska prezentowana w Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej, 9 bm. Po trzech latach konserwacji łódź zyskała drewnianą konstrukcję, na której rekonstruktorzy układają odnalezione elementy jednostki. Wrak ma ogromną wartość historyczną i stanowi źródło do badań nad dziejami szkutnictwa i żeglugi. Konserwacja zabytku została sfinansowana ze środków Narodowego Instytutu Konserwacji Zabytków, Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie oraz Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej. (ad) PAP/Marcin Bielecki

    Zachodniopomorskie/ Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej składa fragmenty wczesnośredniowiecznej łodzi

    W Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej w Kamieniu Pomorskim trwa składanie zachowanego fragmentu wczesnośredniowiecznej łodzi. Wrak został odkryty w 1984 roku podczas prac melioracyjnych. W ciągu ostatnich lat przeszedł skomplikowany proces konserwacji.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Współtwórca Bielika: w modelach AI jest obecna cenzura, nie ufajmy im ślepo

  • Polskie „nanokwiaty” pomogą w leczeniu groźnej choroby kości

  • Archeolog: starożytne Mazowsze było żelazną potęgą

  • Prof. Grewiński: młodzi są coraz bardziej samotni

  • W piątek 20 marca przywitamy astronomiczną wiosnę

  • Fot. Adobe Stock

    Sztuczna inteligencja zubaża ludzką komunikację i myślenie

  • Pomidory, marchew i sałata magazynują farmaceutyki w liściach

  • Powstała nowa aplikacja pomocna w problemach z przedwczesnym wytryskiem

  • Odżywki przedtreningowe mogą prowadzić do niebezpiecznego niedoboru snu

  • USA/ Siedmiotonowy meteoryt eksplodował nad Ohio

Fot. Adobe Stock

Naukowcy sprawdzili, skąd się biorą błędne lub agresywne odpowiedzi chatbotów

Dlaczego duże modele językowe udzielają czasem błędnych, szkodliwych lub agresywnych odpowiedzi? Nawet ich bardzo wąskie i pozornie kontrolowane modyfikacje mogą prowadzić do nieprzewidzianych skutków ubocznych - wynika z publikacji w Nature. Jedną z jej autorek jest badaczka Politechniki Warszawskiej.