Zabytkowy reper z Krakowa z 1878 roku. Fot. Mariusz Meus

Na tropie strażników współrzędnych. Pan Południk: i w dobie GPS osnowa geodezyjna wciąż niezbędna

Metalowe bolce w ścianach kamienic, masywne betonowe fundamenty wkopane w ziemię, granitowe słupki w lasach – setki tysięcy znaków geodezyjnych w Polsce podlega ochronie prawnej. O tym, że ci stateczni „strażnicy współrzędnych” również w czasach GPS wymagają ochrony – mówi geodeta Mariusz Meus.

  • Zdjęcia mumii Dziewczyny z Llullaillaco. Fot. Johan Reinhard

    Archeolodzy ustalili, kiedy mogła umrzeć inkaska „Dziewczyna z Llullaillaco”

    Analiza kukurydzy, manioku i liści koki pozwoliła precyzyjniej określić moment rytuału capacocha, którego ofiarą padła tzw. Dziewczyna z Llullaillaco, obecnie jedna z najbardziej znanych inkaskich mumii. Wyniki wskazują, że ceremonię przeprowadzono ok. 1499 r., w okresie ekspansji Imperium Inków.

  • Stanowisko archeologiczne i wykop w Tell Brak. Autor: prof. Arkadiusz Sołtysiak. 

    Syria/ Przemoc wobec dziecka sprzed 6 tys. lat udokumentowana przez archeologów

    Szkielet niemowlęcia sprzed ponad 6 tys. lat, odkryty na stanowisku archeologicznym w Syrii, może być bardzo rzadkim świadectwem przemocy wobec dziecka w pradziejach. Analiza złamanych żeber i innych zmian kostnych, przeprowadzona przez naukowców UW, wskazuje, że obrażenia mógł zadać dziecku opiekun.

  • Fot: Komputer kwantowy ODRA-5 na Politechnice Wrocławskiej. Źródło: W. Bożejko
    Technologia

    Prof. Bożejko: język programowania komputerów kwantowych jest wciąż bardzo siermiężny

    Programowanie komputerów kwantowych przypomina programowanie pierwszych komputerów z lat 40. XX wieku. To obszar, który dopiero raczkuje i w porównaniu z programowaniem współczesnych klasycznych komputerów wygląda siermiężnie - opowiada prof. Wojciech Bożejko, specjalista od informatyki kwantowej.

  • Źródło: dr hab. Julia Pawłowska
    Życie

    Mykolożka: dzięki grzybiarzom odkryto trzy nowe gatunki grzybów; nauka obywatelska zmienia zasady gry

    Wolontariusze z całej Europy są zaproszeni do poszukiwania rzadkich grzybów. Dzięki zaangażowaniu ochotników badacze zidentyfikowali już trzy nowe gatunki gwiazdoszy. Nauka obywatelska sprawia, że docieramy do informacji, o których nam się nie śniło – mówi mykolożka dr hab. Julia Pawłowska.

  • Kleszcz pospolity Ixodes ricinus, samica i samiec. Źródło: Katarzyna Bartosik
    Życie

    Ekspertka: kleszcz to tylko pośrednik; krętki Borrelia to częściowo „prezent” od gryzoni i ptaków

    Rezerwuarem krętków boreliozy w przyrodzie są małe ssaki i ptaki. To właśnie od nich kleszcze – głównie na etapie larwy lub nimfy – infekują się bakteriami. O cyklu rozwojowym kleszcza i mechanizmach przenoszenia boreliozy mówi PAP parazytolożka dr hab. Katarzyna Bartosik, prof. UM w Lublinie.

  • Plansza wyryta w bloku kamiennym znalezionym we wschodniej części miasta (fot. Zofia Kowarska)

    Pasterskie łamigłówki, wyryte w kamieniach Ptolemais

    Ruiny starożytnego miasta Ptolemais pełne są kwadratowych plansz z licznymi wyżłobieniami. Archeolożka współpracująca z UW Zofia Kowarska odkryła już ponad 100 takich plansz. - Na przestrzeni wieków łamali sobie na nich głowy pasterze, którzy wypasając zwierzęta spędzali czas na grach przypominających warcaby lub kółko i krzyżyk - mówi PAP archeolożka.

  • Nowy polski meteoryt. Na powierzchni widoczne są zastygnięte strużki materii. Fot. materiały prasowe
    Kosmos

    Pod Łodzią odnaleziono nowy meteoryt żelazny; w sobotę ruszą jego badania

    Niemal 3 kg ma meteoryt żelazny - pozostałość po bolidzie, który przeleciał 17 kwietnia nad Polską. Kilka dni później znaleźli go pod Łodzią naukowcy i poszukiwacze z sieci bolidowej. W ustaleniu miejsca pomogły dane z kamer sieci bolidowej Skytinel. W sobotę ruszą pomiary krótko żyjących izotopów promieniotwórczych w meteorycie.

  • Źródło: Evgeny Galuskin
    Kosmos

    Kopernikit – nowy minerał z meteorytu Morasko. Odkrycie mniejsze niż ziarnko piasku

    Zaledwie 0,3 mm średnicy ma kopernikit – minerał, który przywędrował na Ziemię wewnątrz żelazowego meteorytu Morasko. O kulisach współczesnych odkryć mineralogicznych opowiedzieli PAP profesorowie Evgeny i Irina Galuskinowie z Uniwersytetu Śląskiego.

  • Białystok, 17.04.2026. Otwarcie wystaw „W kamień zmienione” oraz „Skarby minionych wieków” zorganizowanych z okazji 70-lecia Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego, 17 bm. w głównej siedzibie muzeum w białostockim Ratuszu. (jm) PAP/Artur Reszko

    Białystok/ Wystawy cennych znalezisk przyrodniczych i archeologicznych w Muzeum Podlaskim

    Cenne znaleziska jak wczesnośredniowieczna biżuteria i zbiory monet, a także przyrodnicze eksponaty jak skamieniałości czy szczątki prehistorycznych zwierząt odnalezionych na terenie województwa podlaskiego - można oglądać na wystawie otwartej w piątek wieczorem w Muzeum Podlaskim w Białymstoku.

Najpopularniejsze

  • 05.07.2015 PAP/Marcin Bielecki

    Piorun, który wysłał błysk gamma ku ziemi

  • Poznań/ Sławosz Uznański-Wiśniewski: komercyjne loty kosmiczne nie są mniej ważne od misji naukowych

  • Syria/ Przemoc wobec dziecka sprzed 6 tys. lat udokumentowana przez archeologów

  • Archeolodzy ustalili, kiedy mogła umrzeć inkaska „Dziewczyna z Llullaillaco”

  • Wojna w Ukrainie zmienia zachowanie dzikich zwierząt

  • Fot. Adobe Stock

    Niechirurgiczny sposób na ból kolan

  • Powstała kurtka zbierająca wodę pitną z powietrza

  • ESA: El Niño zaczyna się budzić

  • Za mało siedzenia także może szkodzić

  • Otyłość zmienia światowe trendy chorób serca

07.04.2021. Pałac Staszica w Warszawie, siedziba Polskiej Akademii Nauk.  PAP/Radek Pietruszka

Kanclerz PAN: grunty, nieruchomości – akademia dysponuje unikalnym majątkiem

Grunty rolne, ośrodki wczasowe, ale i budynki po PGR-ach – Polska Akademia Nauk dysponuje unikalnym w skali instytucji państwowych majątkiem. Jak powiedziała PAP kanclerz PAN Monika Kallista, z części nieruchomości akademia czerpie zyski, które przeznacza na naukę, ale do części musi dokładać.