Bulla ołowiana z Lukovca, obie strony. Po lewej strona z godnością — EPISC, czyli episcopus; po prawej strona z imieniem STEPHANVS, ujętym między dwiema czteropłatkowymi rozetami. Podziałka 1 cm. Fot. Fabian Welc.

Chorwacja/Jedna z najstarszych pieczęci biskupich wschodniego Adriatyku odkryta na wysepce Lukovac

Ołowianą pieczęć (bullę) biskupa Stefana, wstępnie datowaną na VI–VII w., odkryli polscy i chorwaccy archeolodzy na wysepce Lukovac w Chorwacji. Zdaniem badaczy może to być jedna z najstarszych znanych biskupich pieczęci ze wschodniego Adriatyku. Tożsamość jej właściciela nie jest znana.

  • Tzw. Modlitewnik królowej Bony, Sigismundo de Sigismundi (skryba), Attavanti, Attavante degli (1452-ca 1517) i warsztat (miniatury). Źródło: Zamek Królewski w Warszawie - Muzeum

    Prof. Soszyński: fragmenty średniowiecznych manuskryptów wciąż nieodkryte na bibliotecznych półkach

    W Polsce zachowało się ok. 8,5 tys. średniowiecznych rękopisów bibliotecznych, a w oprawach nowszych ksiąg znajdują się tysiące nieznanych dotąd fragmentów manuskryptów pergaminowych. Ich katalogowanie i zabezpieczanie to spory problem - mówi dr hab. Jacek Soszyński, prof. Instytutu Historii Nauki PAN.

  • źródło: dr Michał Starski

    Puck/Fortyfikacje i cmentarz luterański odkryte na Wzgórzu Wiatracznym

    Ponad 300 struktur, w tym pozostałości najpewniej XV-wiecznego wiatraka otoczonego fosami i cmentarz luterański, odkryli archeolodzy podczas badań na Wzgórzu Wiatracznym w Pucku. Umocnienia mogą być związane z wojną trzynastoletnią - poinformował PAP dr Michał Starski z UW.

  • Roztwory jednościennych nanorurek węglowych. Fot. Michał Kurka
    Technologia

    Odpowiedni rozpuszczalnik zmienia nanorurki w skuteczniejsze nanosensory

    Odpowiedni dobór rozpuszczalnika może ułatwić modyfikowanie nanorurek węglowych i pomóc sterować ich właściwościami optycznymi - wykazali naukowcy z Politechniki Śląskiej. Tak przygotowane mogą służyć jako czujniki do wykrywania różnych substancji, np. cholesterolu.

  • Machu Picchu. EPA/Paula Bayarte 04.06.2023

    Peru/Polscy archeolodzy odkryli ponad 2,5 km inkaskich dróg wokół Machu Picchu

    Ponad 2,5 kilometra inkaskich dróg, a także nieznane dotąd tarasy, platformy i okrągłe struktury odkrył polsko-peruwiański zespół archeologów wokół Machu Picchu. Ze względu na pokrywający zbocza Andów gęsty las tropikalny naukowcy wykorzystali skanowanie laserowe prowadzone z drona.

  • Źródło: materiały prasowe Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

    Antropolog: znaleziony pod Wrocławiem naszyjnik z zębów pochodzi sprzed około 5 tys. lat

    Znaleziony pod Wrocławiem naszyjnik z zębów pochodzi sprzed około 5 tys. lat. Badania szkieletu ludzkiego złożonego w tym samym kurhanie mogą zmienić wiedzę o okresie ceramiki sznurowej na tym terenie - ocenił antropolog i anatom dr Paweł Dąbrowski z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

  • Powierzchnia kompozytu grzybnia–regolit w trakcie wzrostu, fot. M. Brandić Lipińska 
    Kosmos

    Architekt: grzyby mogą pomóc w stawianiu budowli na Marsie i Księżycu

    Organizmy żywe, w tym grzyby, mogą stać się częścią kosmicznych habitatów stawianych w przyszłości na Marsie i Księżycu. Mogłyby pomóc w wykorzystaniu miejscowych zasobów i jednocześnie stać się częścią systemu podtrzymywania życia - uważa architekt dr inż. Monika Brandić Lipińska z Uniwersytetu w Innsbrucku.

  • Fragmenty wyolbrzymionych figur antropomorficznych. Zniszczenia powstały pod wpływem czynników atmosferycznych. Źródło: dr Paweł Polkowski

    Egipt/ Prehistoryczni twórcy petroglifów świadomie niuansowali przedstawianą rzeczywistość

    Prehistoryczni twórcy petroglifów z Oazy Dachla przedstawiali relacje ludzi i zwierząt na co najmniej dwa sposoby. Wyolbrzymione postacie harmonijnie współistnieją ze zwierzętami, zaś zupełnie inne pojawiają się w scenach polowań. Z analizy wynika, że świadomie opowiadano o różnych aspektach rzeczywistości.

  • Zabytkowy reper z Krakowa z 1878 roku. Fot. Mariusz Meus
    Technologia

    Na tropie strażników współrzędnych. Pan Południk: i w dobie GPS osnowa geodezyjna wciąż niezbędna

    Metalowe bolce w ścianach kamienic, masywne betonowe fundamenty wkopane w ziemię, granitowe słupki w lasach – setki tysięcy znaków geodezyjnych w Polsce podlega ochronie prawnej. O tym, że ci stateczni „strażnicy współrzędnych” również w czasach GPS wymagają ochrony – mówi geodeta Mariusz Meus.

  • Zdjęcia mumii Dziewczyny z Llullaillaco. Fot. Johan Reinhard

    Archeolodzy ustalili, kiedy mogła umrzeć inkaska „Dziewczyna z Llullaillaco”

    Analiza kukurydzy, manioku i liści koki pozwoliła precyzyjniej określić moment rytuału capacocha, którego ofiarą padła tzw. Dziewczyna z Llullaillaco, obecnie jedna z najbardziej znanych inkaskich mumii. Wyniki wskazują, że ceremonię przeprowadzono ok. 1499 r., w okresie ekspansji Imperium Inków.

Najpopularniejsze

  • Kraków, 31.10.2026. PAP/Łukasz Gągulski

    Ekspert: na cmentarzach wytwarzamy tony odpadów, które zostaną dla przyszłych pokoleń

  • Szopy pracze zajmują budki lęgowe i zagrażają ptakom w PN Ujście Warty

  • Poszukiwani chętni do udziału w 50. wyprawie polarnej do Polskiej Stacji Polarnej Hornsund

  • Naukowiec: zlikwidowane w Małopolsce gniazdo szerszenia żółtonogiego mieściło ok. tysiąca owadów

  • Cztery stwierdzenia zamiast dwudziestu. Polscy naukowcy skrócili skalę samotności

  • Lofoty, Norwegia, 18.07.2026. PAP/Marcin Bielecki

    Norwegia/ Archeolodzy: znaleźliśmy norweski skarb narodowy

  • Hiszpania/ Węże inwazyjne stopniowo zadomowiają się na wyspach Balearów

  • USA/ Rosną zachorowania na zaawansowanego raka jelita grubego wśród nastolatków

  • Elektroniczny implant może zastąpić leki na cukrzycę typu 2

  • Uzbekistan/ W górach nieopodal Samarkandy odkryto prehistoryczne malowidła naskalne oraz osadę z epoki brązu

Warszawa, 29.10.2026. Prof. Philippe Aghion odebrał tytułu doktora honoris causa SGH. PAP/Marcin Obara

Noblista: potrzebujemy skutecznej edukacji, elastycznego rynku pracy oraz socjalnego bezpieczeństwa

Sztuczna inteligencja to nie tylko szansa na rozwój, ale też ryzyko utraty miejsc pracy. Dlatego kluczowe znaczenie ma dobry system edukacji, elastyczny rynek oraz skuteczna pomoc państwa dla ludzi, którzy zostaną zwolnieni - powiedział PAP prof. Philippe Aghion, laureat nagrody Nobla z ekonomii.