Nauka dla Społeczeństwa

04.07.2022
PL EN
18.10.2015 aktualizacja 18.10.2015

Pierwszy polski projekt archeologiczny w Bośni i Hercegowinie

Doskonale zachowana rzymska studnia z I-III wieku n.e. Fot. Michał Pisz Doskonale zachowana rzymska studnia z I-III wieku n.e. Fot. Michał Pisz

Od 1. poł. I wieku przybywali tutaj weterani – legioniści, obdarowywani ziemią przez kolejnych cesarzy. Dlatego obszar ten był bogaty i szybko poddał się romanizacji. To właśnie tu, w obecnej općinie (gminie) Ljubuški w zachodniej Bośni i Hercegowinie, naukowcy z Instytutu Archeologii UW rozpoczęli swoje badania.

Tegoroczne prace terenowe potrwają dwa tygodnie – rozpoczęły się na początku października. Ich celem jest zbadanie osadnictwa okresu rzymskiego i późnoantycznego.

„Dotychczas udało nam się m.in. zlokalizować ukryte pod wodą pozostałości mostu, przebieg niektórych dróg oraz położenie ważniejszych osiedli. Najstarsze relikty pochodzą sprzed ok. 2 tys. lat” – wyjaśnia PAP Tomasz Dziurdzik, kierownik ekspedycji, doktorant z Instytutu Archeologii UW.

Dziedzictwo archeologiczne tego rejonu jest słabo rozpoznane i zadokumentowane przez lokalne służby. Przyczynił się do tego między innymi konflikt zbrojny z lat \'90 ubiegłego wieku. „Wojna spowodowała wieloletni upadek systemu ochrony dziedzictwa archeologicznego i historycznego, przez co wiele stanowisk zostało zniszczonych lub jest obecnie zagrożonych przez współczesne budownictwo” – dodaje Dziurdzik.

Obecnie polscy naukowcy weryfikują nieprecyzyjne dane pochodzące sprzed wojny w byłej Jugosławii. Swoje działania wspomagają zaawansowanymi technologiami. Odwiedzane stanowiska archeologiczne wprowadzają do bazy danych GIS (Systemu Informacji Geograficznej) – oznaczają ich pozycję GPS, dodają zdjęcia. W swojej pracy wspomagają się rekonesansem lotniczym, analizują również obrazy satelitarne. Planowane jest też wykonanie modeli trójwymiarowych wybranych stanowisk. „To pierwsze zastosowanie nowoczesnych, niedestrukcyjnych metod archeologicznych na tym obszarze” – mówi Dziurdzik.

O tym, że metody Polaków okazały się skuteczne, świadczy zlokalizowanie kilku osad sprzed 2 tys. lat, których dotychczasowe położenie było nieznane. Na odkrycie czeka nadal fort rzymski – ze źródeł pisanych wiadomo, że istniał w pobliżu miasta Narona, jednego z najważniejszych miast w rzymskiej prowincji Dalmacja. Archeolog przekonuje, że jest to bardzo interesujący obszar do badań ze względu na bogactwo i różnorodność dziedzictwa archeologicznego.

„Nawiązaliśmy perspektywiczną współpracę z lokalnymi archeologami i instytucjami – w planach mamy dalsze wspólne przedsięwzięcia, w tym rozwinięcie badań nieinwazyjnych o prospekcję geofizyczną i wykopaliska” – podsumowuje Dziurdzik.

Projekt realizowany jest we współpracy z Uniwersytetem w Mostarze i općiną Ljubuški. Badania wsparła finansowo Rada Konsultacyjna ds. Studenckiego Ruchu Naukowego UW. Relację archeologów z terenu można śledzić na bieżąco w Internecie.

PAP - Nauka w Polsce

szz/ mki/

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

Copyright © Fundacja PAP 2022