Historia i kultura

W sieci ukazał się film dokumentalny "Novae. Rzymska twierdza legionowa i miasto antyczne"

Źródło: kadr z  filmu
Źródło: kadr z filmu

Sztab legionu I Italskiego i fortyfikacje należące do rzymskiej twierdzy odkryła m.in. ekspedycja Wydziału Archeologii UW w czasie trwających już kilka dekad badań w Novae (k. Swisztow) w Bułgarii. Teraz naukowcy opublikowali film, w którym przybliżają realia swojej pracy i prezentują dotychczasowe wyniki.

Novae było obozem wybudowanym w I w. n.e. przez rzymski legion, jako stała baza I Legionu Italskiego na limesie (granicy cesarstwa) dolnodunajskim w prowincji Mesia Inferior. W 69 r. postanowiono umocnić granicę cesarstwa, ponieważ obawiano się sąsiadującej z nim Dacji. Dlatego wtedy przeniesiono nad Dunaj świeżo sformowany legion, który tworzyli tylko mieszkańcy Italii - I Legion Italski stacjonował w Novae do poł. V w.

To właśnie badaniom archeologicznym w tym miejscu poświęcony jest film dokumentalny "Novae. Rzymska twierdza legionowa i miasto antyczne", który można nieodpłatnie obejrzeć w Internecie. Jest to film autorstwa Arkadiusza Sety. Zrealizowano go w ramach programu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza".

Źródło: kadr z  filmu
Źródło: kadr z  filmu

Od przeszło 80 lat badania w Novae prowadzą polscy i bułgarscy archeolodzy. Ekspedycja dr hab. Agnieszki Tomas z Wydziału Archeologii UW to jedna z trzech polskich misji działających w Novae i to jej działalności poświęcony jest film. Pozostałe to ekspedycja Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej UW kierowana przez prof. Piotra Dyczka i ekspedycja Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, której przewodzi dr Elena Klenina. Oprócz Polaków, w tym miejscu prowadzą badania archeolodzy bułgarscy.

Źródło: kadr z  filmu
Źródło: kadr z  filmu

"Film jest skierowany do osób interesujących się archeologią, miłośników antyku, w tym przyszłych studentów. Jego celem jest promocja zespołu badawczego Wydziału Archeologii UW oraz stanowiska archeologicznego, które jest najdłużej badanym przez polskich archeologów stanowiskiem poza granicami Polski" - przekazała Nauce w Polsce dr hab. Tomas.

Produkcja przedstawia nie tylko historię Novae, ale też realia pracy terenowej, bo kamera towarzyszyła naukowcom w czasie wykopalisk.

Źródło: kadr z  filmu
Źródło: kadr z  filmu

W skład zespołu wchodzą doktoranci UW oraz specjaliści, głównie z Wydziału Archeologii UW. W ciągu ostatnich trzydziestu lat ten zespół badał m.in. sztab legionu I Italskiego, fortyfikacje oraz nekropolę wschodnią i późnoantyczny aneks. Zespół prowadził zarówno badania wykopaliskowe, jak i nieinwazyjne w okolicach twierdzy.

Jak informują naukowcy, z badań wynika, że twierdzy legionowej (castra) w Novae towarzyszyła osada cywilna (canabae). Niedaleko obozu wyrosła kolejna osada (vicus), która zapewne była związana gospodarczo i społecznie z Novae. W okresie późnorzymskim twierdza przekształciła się w miasto wojskowo-cywilne, które z czasem zostało otoczone nową, wschodnią linią murów. W takiej formie Novae istniało do początku VII wieku naszej ery.

O badaniach dr hab. Tomas pisaliśmy w Nauce w Polsce kilkukrotnie, np. tu  i tutaj

Nauka w Polsce

szz/ agt/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • 25.11.2025. Otwarcie wystawy „Grodzisko w Chotyńcu. Zachodnia Brama Scytii” w budynku głównym Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej, 25 bm. Wystawa prezentuje wyniki badań archeologicznych przeprowadzonych na terenie grodziska w Chotyńcu koło Radymna. Trwające 7 lat prace wykopaliskowe prowadzone przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego pod kierunkiem prof. dr. hab. Sylwestra Czopka doprowadziły do odkrycia pierwszego na ziemiach polskich kompleksu osadniczego scytyjskich koczowników z VII-V w. p.n.e. (jm) PAP/Darek Delmanowicz

    Przemyśl/Wystawa archeologiczna o kompleksie osadniczym scytyjskich koczowników

  • Wrocław, 26.11.2025. Gmach Bibilioteki Uniwersytetu Wrocławskiego, w którym odbyła się konferencja „Od Kaspra Elyana do cyberprzestrzeni. 550-lecie druku w języku polskim”, 26 bm. Organizatorami trzydniowej konferencji były: Uniwersytet Wrocławski, Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu, Biblioteka Uniwersytetu Wrocławskiego i Zakład Narodowy im. Ossolińskich. PAP/Maciej Kulczyński

    Wrocław/ Konferencja naukowa w 550. rocznicę pierwszego druku w języku polskim

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera