45 lat temu nad jeziorem Druzno odnaleziono legendarny wikiński port Truso, porównywany do antycznej Troi albo Atlantydy. Wspominając pionierskie badania dr Marek Jagodziński powiedział, że czuł odpowiedzialność związaną ze znaczeniem odkrycia skandynawskiej faktorii.
Pozostałości Bazyliki Witruwiusza - rzymskiego architekta żyjącego w I wieku przed naszą erą - odnaleziono w mieście Fano we włoskim regionie Marche. O odkryciu poinformowały w poniedziałek miejscowe władze. Podkreśla się, że jest to odkrycie o historycznym znaczeniu dla świata.
Miłość w Pompejach i walki gladiatorów, ale i obelgi - to m.in. treść inskrypcji odnalezionych na murze na terenie pozostałości miasta, zniszczonego w 79 roku naszej ery w wyniku erupcji Wezuwiusza. Koło tego muru przeszły miliony turystów; teraz kolejne napisy odszyfrowano dzięki najnowszej technologii.
Badania w Çatalhöyük (Turcja) dotyczące określenia dominującej roli kobiet w neolitycznej osadzie, najstarsze słowiańskie inhumacje, projekt HistoGenes czy przedmioty wydobyte z Jeziora Lednica - zostały docenione w ramach konkursu "Archeologiczne Sensacje", w edycji za 2025 rok.
Za zniszczenie kamiennego bloku starożytnej świątyni z Bliskiego Wschodu groziła kara śmierci, a skradziony z niej młotek mógł sprowadzić gniew bóstwa. Budowle te miały oddawać boskość i wyróżniać się na tle architektury miejskiej. Pracę ich budowniczych przybliżają badania dr Aleksandry Kubiak-Schneider z Uniwersytetu Wrocławskiego.
Około 9,5 tys. lat temu społeczność łowców-zbieraczy w środkowej Afryce skremowała szczątki kobiety na stosie pogrzebowym, który znajdował się u podnóża góry Hora w północnym Malawi — wynika z badania naukowców z USA, Afryki i Europy. To najstarszy znany dotąd przypadek kremacji z terytorium Afryki.
Fundament średniowiecznego baldachimu nad nagrobkiem Władysława Łokietka oraz fundament ołtarza św. Wojciecha, a także nieznany pochówek i sporo pozostałości kości znaleziono podczas prac związanych z remontem posadzki w katedrze na Wawelu w Krakowie.
Podczas konserwacji 11 zabytków z początku epoki żelaza odnalezionych w gdańskich lasach odkryto dwie dodatkowe bransolety ukryte wewnątrz nagolenników.
Tysiąc lat temu na południowym Pacyfiku doszło do gwałtownej zmiany klimatu. Jedne wyspy wysychały, inne doświadczały intensywnych opadów. W ślad za deszczem ruszyły migracje ludności – piszą naukowcy na łamach „Nature: Communications Earth and Environment”.
Dzisiejsza Lizbona, stolica Portugalii, była zamieszkana przez człowieka już około 5 tys. lat temu. Dowodzą tego ruiny budowli znalezione w zachodniej części tego iberyjskiego miasta.