Nauka dla Społeczeństwa

26.11.2022
PL EN
13.12.2021 aktualizacja 13.12.2021

67 proc. doktorantów doświadcza lęku powyżej normy

Fot. Fotolia Fot. Fotolia

Objawów lęku powyżej normy doświadcza 67 proc. doktorantów, na objawy depresji w różnym nasileniu wskazuje ponad 73 proc. z nich - wynika z badania zdrowia psychicznego przeprowadzonego w tej grupie uczonych w listopadzie br.

Krajowa Reprezentacja Doktorantów (KRD) przygotowała raport w ramach projektu "PhD Mental Health", którego celem było oszacowanie kondycji psychicznej doktorantów pod kątem takich elementów jak: poczucie samotności, odczuwanie wsparcia społecznego, ocena poczucia wypalenia zawodowego, doświadczanie stresu, lęku czy też skłonności w kierunku stanów depresyjnych z uwzględnieniem sytuacji epidemicznej. Według danych z systemu RAD-on, który jest częścią Zintegrowanej Sieci Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym, w 2020 r. kształciło się w Polsce ok. 31 tys. doktorantów.

"To jest w naszej opinii pierwsze tak szerokie badanie, dotyczące kondycji psychicznej doktorantów w naszym kraju" - powiedziała PAP jego pomysłodawczyni Patrycja Uram z KRD i z Insytutu Psychologii PAN. W jej ocenie wyniki jednoznacznie wskazują, że stan kondycji psychicznej tej grupy naukowców nie jest zadowalający.

"Objawów stresu, lęku i depresji o różnym nasileniu doświadcza bardzo wysoki odsetek doktorantów (od 67 proc. w przypadku lęku do prawie 89 proc. w przypadku stresu)" - czytamy we wnioskach z raportu, do którego dotarła PAP.

W badanej próbie żadnych objawów depresji nie doświadcza blisko 27 proc. doktorantów. Lekkich objawów doświadcza 9,7 proc. osób, a umiarkowanych – 19,4 proc. Objawy ciężkiej i bardzo ciężkiej depresji ma odpowiednio 12,6 proc. i 31,4 proc. doktorantów.

W raporcie wskazano również, że wysokie jest nasilenie dwóch aspektów wypalenie zawodowego - 82,4 proc. doktorantów doświadcza wyczerpania, a 77,2 proc. z nich doświadcza zdystansowania wobec pracy na umiarkowanym i wysokim poziomie.

"Stres, lęk, depresja oraz wypalenie zawodowe nasilają się też u doktorantów wyższych lat studiów. Być może przyczyną jest fakt, że wraz z długością ich trwania rośnie liczba wyzwań i trudności, które muszą pokonać doktoranci, aby ukończyć studia i otrzymać stopień doktora. Prawdopodobnie to także nasilenie problemów ze zdrowiem psychicznym wśród doktorantów powoduje, że część z nich rezygnuje ze studiów" - podkreślono.

Uram zwróciła uwagę, że poziom lęku jest mniejszy wśród osób w szkołach doktorskich w porównaniu do tych na studiach doktoranckich. Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, obowiązująca od 1 października 2018 r., wprowadziła nowy model kształcenia doktorantów, które odbywa się w szkołach doktorskich.

"Wyższy poziom lęku na studiach doktoranckich wynika zapewne z tego powodu, że ulegają one wygaszeniu i doktoranci muszą się spieszyć z utrzymaniem różnych terminów. A nie jest to łatwe ze względy na czas pandemii - wiele kwestii jest trudnych do przewidzenia" - wskazała.

Z kolei we wnioskach zawartych w raporcie podkreślono, że taka sytuacja może wynikać z tego, że doktoranci uczęszczający do szkół doktorskich mają za sobą krótszy okres studiowania w porównaniu z doktorantami ze studiów doktoranckich, poza tym wszyscy z nich otrzymują stypendia, co w przypadku studiów doktoranckich nie zawsze jest możliwe.

Z badania wynika, że czynnikami chroniącymi przed stresem, lękiem, depresją i wypaleniem zawodowym są: dobra relacja z promotorem, współpracownikami z zespołu badawczego oraz wsparcie ze strony instytucji, w której doktorant jest realizowany. "Znaczenie może mieć także wysoki dochód na członka rodziny doktoranta" - zaznaczono.

Zapytano też o to, czy pandemia wpłynęła na różne aspekty życia doktorantów, nie tylko w ujęciu naukowym. Z analiz wynika, że najbardziej negatywnie wpłynęła na szkolenia, badania oraz zdrowie psychiczne doktorantów.

Ankietę wypełniło w internecie ponad 2 tys. doktorantów i doktorantek z różnych ośrodków naukowych w Polsce. Mediana ich wieku wyniosła 27 lat. Badanie wykonano w listopadzie. Jego autorami są, oprócz Patrycji Uram, Joanna Beck z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN, Piotr Koc z Instytut Filozofii i Socjologii PAN, Beata Urbańska z Instytutu Psychologii PAN. Badania sfinansowano ze środków resortu edukacji i nauki.(PAP)

Autor: Szymon Zdziebłowski

szz/ mhr/

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

Copyright © Fundacja PAP 2022