Wiceministra nauki Karolina Zioło‑Pużuk poinformowała we wtorek w Rzeszowie o rozpoczęciu prac nad nowym systemem oceny uczelni. Dodała, że ministerstwo pracuje też nad ustawowym zwiększeniem nakładów na naukę do 2,2 proc. PKB w ciągu pięciu lat.
Wiceszefowa resortu nauki uczestniczyła we wtorek w obradach Zgromadzenia Plenarnego Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP), które odbywa się na Uniwersytecie Rzeszowskim świętującym 25‑lecie istnienia. Podczas briefingu ogłosiła, że projekt nowego modelu ewaluacji został skierowany do prac rządu i w najbliższych dniach pojawi się na stronie Rządowego Centrum Legislacji.
Ewaluacja to ocena jakości działalności naukowej, którą przeprowadza się w ramach dyscyplin uprawianych w danej jednostce. Uczelnie i instytuty badawcze otrzymują za swoją pracę oceny – nazywane kategoriami naukowymi. Od przyznanej kategorii zależą uprawnienia jednostki. Im słabsza jednostka, tym mniej ma uprawnień.
Jak podkreśliła Zioło-Pużuk, propozycja reformy powstała po konsultacjach z udziałem ponad 5 tys. osób oraz po uwzględnieniu uwag KRASP i środowisk studenckich. Jej głównym celem jest odejście od systemu punktowego, który – jak wskazała – generował liczne patologie, w tym „papiernie”, „spółdzielnie” i wypychanie pracowników na stanowiska dydaktyczne kosztem badań.
Najważniejszą zmianą ma być wprowadzenie drugiego, instytucjonalnego filaru ewaluacji, oceniającego uczelnie pod kątem jakości środowiska pracy naukowej. Obejmie on m.in. działania popularyzujące naukę, przeciwdziałanie dezinformacji, powoływanie rzeczników akademickich, przyjmowanie kodeksów etycznych, realizację planów równości płci, wsparcie dla młodych matek oraz aktywność studenckich kół naukowych.
Zioło-Pużuk zaznaczyła, że oba filary będą elementem jednej ewaluacji, a ocena instytucjonalna – wyróżniająca, pozytywna lub negatywna – stanie się warunkiem korzystania z uprawnień wynikających z pierwszego filaru, takich jak nadawanie stopni i tytułów czy otwieranie kierunków. - Nie możemy uznać, że instytucja z negatywną oceną środowiska pracy jest jednocześnie doskonałością naukową – podkreśliła wiceministra.
Zapewniła również, że nowy model „premiuje doskonałość także w małych ośrodkach regionalnych” i nie będzie automatycznie przekładał oceny dyscypliny na indywidualną ocenę pracownika. - Naukowiec powinien mieć swobodę rozwoju intelektualnego – dodała wiceszefowa resortu nauki.
Odniosła się także do kwestii listy czasopism punktowanych. W tym roku obowiązywać będzie jeszcze dotychczasowa lista, natomiast od 2027 r. – na pozostałe cztery lata okresu ewaluacji – wprowadzona zostanie nowa lista, której projekt zostanie przedstawiony pod koniec 2026 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwo Wyższego (MNiSW) chce w ten sposób uniknąć opóźnień i zmian zasad w trakcie trwania ewaluacji.
Odpowiadając na pytania o finansowanie, wiceministra potwierdziła, że MNiSW pracuje nad ustawowym mechanizmem dochodzenia do nakładów na naukę na poziomie 2,2 proc. PKB w ciągu pięciu lat. - W systemie brakuje pieniędzy, ale mamy wsparcie koalicji. Jestem pewna, że uda się to zrealizować – powiedziała Zioło-Pużuk. (PAP)
al/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
