Od czasu pandemii COVID-19 na całym świecie wzrosły wskaźniki depresji i lęku – zwracają uwagę naukowcy z Washington University w St. Louis. Skutkiem jest m.in. to, że więcej osób szuka pomocy w zakresie zdrowia psychicznego.

Aby dowiedzieć się, jak osoby te szukają pomocy i jaką opiekę otrzymują, badacze przeprowadzili ankietę wśród 32 419 dorosłych osób w 18 krajach o wysokich, niskich i średnich dochodach. Z każdego kraju odpowiedziało ponad tysiąc osób.

Najpierw respondenci oceniali własny stan zdrowia fizycznego i psychicznego. Następnie określali ogólne zaufanie do systemu ochrony zdrowia, opisywali, jak korzystają z usług medycznych, oceniali jakość otrzymywanej opieki oraz własną zdolność do dbania o zdrowie psychiczne (wskaźnik określany jako aktywacja pacjenta).

We wszystkich krajach ankietowani zgłaszający zły stan zdrowia psychicznego częściej informowali o chorobach przewlekłych, gorszym ogólnym stanie zdrowia, niższej aktywacji własnej, gorszej jakości opieki i mniejszym zaufaniu do systemu ochrony zdrowia.

Badacze mają nadzieję, że wyniki te pomogą uwzględnionym w badaniu krajom i ich systemom ochrony zdrowia lepiej odpowiadać na potrzeby osób w złym stanie zdrowia psychicznego.

Naukowcy szczególnie wskazują aktywację pacjenta jako potencjalny cel działań służących poprawie ogólnego stanu zdrowia i dobrostanu. Zwracają jednocześnie uwagę, że wnioski dla kraju mają zastosowanie do populacji, a do każdego pacjenta należy podchodzić indywidualnie.

– Z badania szczególnie wyraźnie wynika, że zły stan zdrowia psychicznego nie występuje w izolacji. Osoby zgłaszające zły stan zdrowia psychicznego niemal dwukrotnie częściej chorowały przewlekle i znacznie rzadziej czuły, że mają wpływ na własne zdrowie. Systemy ochrony zdrowia muszą przestać traktować zdrowie psychiczne jako odrębny obszar i uznać, że tacy pacjenci pojawiają się we wszystkich częściach systemu opieki – często z bardziej złożonymi potrzebami – stwierdzają naukowcy.

– Jako konsorcjum badawcze działające w bardzo różnych systemach ochrony zdrowia spodziewaliśmy się znaleźć różnice i rzeczywiście stwierdziliśmy je w dostępie do leczenia. Jednak luka w doświadczeniach pacjentów była zaskakująco spójna – osoby w złym stanie zdrowia psychicznego otrzymywały gorszą opiekę, miały więcej niezaspokojonych potrzeb i mniej ufały systemowi, niezależnie od tego, gdzie mieszkały. Systemy ochrony zdrowia na całym świecie muszą przemyśleć, jak obsługują tę rosnącą grupę, a nie tylko to, czy potrafią do niej dotrzeć – podsumowuje Margaret E. Kruk z Washington University w St. Louis, autorka badania przedstawionego w piśmie „PLOS Medicine”.

Marek Matacz (PAP)

mat/ bar/