Piotr Achinger, Dawid Kobiałka i Paweł Sikorski otrzymali Nagrody Narodowego Centrum Nauki 2026, przyznawane za osiągnięcia naukowe najlepszym młodym badaczom i badaczkom. Nazwiska laureatów ogłoszono w środę na gali w Zamku Królewskim na Wawelu.
Mapa rozmieszczenia trzech typów czopków pomaga badać, jak działa widzenie barw. Jej stworzenie wymaga jednak rozpoznania pojedynczych komórek w żywym oku. Zespół z IChF PAN i Wydziału Fizyki UW uprościł ten pomiar, zastępując dodatkowy układ korekcji optycznej obliczeniami.
Uczniowie, którzy mogą porozmawiać z nauczycielem, rzadziej zgłaszają przemoc fizyczną i przemoc relacyjną. Ci, którzy czują się wysłuchani, rzadziej odczuwają też lęk – wynika z analiz Uniwersytetu SWPS.
Rozmowy o tym, jakie dokładnie zadania będzie miał ośrodek Europejskiej Agencji Kosmicznej w Polsce, wciąż trwają. Obecnie rozważane jest utworzenie centrum symulacyjnego dowodzenia i kontroli na potrzeby operacji kosmicznych - powiedział PAP szef ESA dr Josef Aschbacher.
Reakcja czujnika światła na błysk może zależeć od wcześniejszego oświetlenia. Zespół z PWr i Instytutu Fizyki PAN wykorzystał ten efekt do naśladowania krótkotrwałej pamięci połączeń między neuronami. To krok w stronę kamer, które część informacji przetwarzałyby już podczas ich odbioru.
Łoś to zwierzę zimnolubne, dlatego naukowcy zakładali, że ocieplenie klimatu przyczyniło się do spadku jego liczebności. Analizy DNA łosi z ostatnich 50 tys. lat wskazują jednak na dużą rolę działalności człowieka – mówi dr hab. Magdalena Niedziałkowska z IBS PAN w Białowieży.
Oczy inżynierów kosmicznych znów są skierowane w stronę Księżyca. Menedżer misji kosmicznych Artur Chmielewski z NASA podkreślił w Studiu PAP, że kolejnym krokiem nie jest podróż na dzień lub dwa, ale pozostanie tam na dłużej. A z tym związane są liczne wyzwania, np. przygotowanie robotów do budowy bazy.
Doznania i podmiotowość zwierząt to tematy nowe, które dopiero zaczynają być poważnie traktowane przez naukowców i to głównie pod naciskiem opinii społecznej – mówił prof. dr hab. Andrzej Elżanowski w ostatnim wywiadzie. Jak podkreślał, etyka musi dotyczyć wszystkich tych, którzy mogą być krzywdzeni, w tym zwierząt.
Stopniowy spadek poziomu wody na warszawskim wodowskazie nie oznacza, że Wisłą wody płynie znacznie mniej niż np. sto lat temu. To m.in. efekt erozji dna, zwężenia koryta i wybierania kruszywa z dna rzeki – wskazują naukowcy z PAN i SGGW.
Ślady spożywania prosa na terenie Polski pochodzą już z około 1600 r. p.n.e., czyli o ponad sto lat wcześniej, niż wskazywały wcześniejsze ustalenia. To odporne na suszę i szybko wegetujące zboże stopniowo włączali do diety przedstawiciele miejscowych społeczności z epoki brązu, a jego uprawa pozwoliła wykorzystywać rolniczo słabiej użytkowane dotąd tereny.
Piotr Achinger, Dawid Kobiałka i Paweł Sikorski otrzymali Nagrody Narodowego Centrum Nauki 2026, przyznawane za osiągnięcia naukowe najlepszym młodym badaczom i badaczkom. Nazwiska laureatów ogłoszono w środę na gali w Zamku Królewskim na Wawelu.
