, 15.06.2026. Cenne zabytki archeologiczne związane z historią Zamku i rodu Ossolińskich na Zamku Krzyżtopór w Ujeździe, 15 bm. Wśród powracających do miejsca pochodzenia po ponad 50 latach przedmiotów znajdują się m.in. wysokiej klasy kafle delftyjskie, naczynia, elementy wyposażenia wnętrz oraz przedmioty codziennego użytku z XVII wieku. Wydarzenie towarzyszy podpisaniu umowy o współpracy pomiędzy Uniwersytetem Jana Kochanowskiego w Kielcach a Miastem i Gminą Iwaniska – organizatorem Instytucji Kultury Zamek Krzyżtopór. PAP/Piotr Polak

Świętokrzyskie/ Zabytki z Wawelu po pół wieku wrócą do Zamku Krzyżtopór

Po ponad 50 latach do Zamku Krzyżtopór w Ujeździe (Świętokrzyskie) mają wrócić cenne zabytki archeologiczne przechowywane dotąd na Wawelu. Ich powrót zapowiedziano podczas podpisania umowy o współpracy naukowej między Uniwersytetem Jana Kochanowskiego a gminą Iwaniska.

  • fot. Kamil Niedźwiecki

    Na cmentarzysku koło Dąbrówna archeolodzy odkryli nietypowy średniowieczny pochówek

    Archeolodzy badający średniowieczne cmentarzysko w Starym Mieście k. Dąbrówna natrafili na nietypowy pochówek; zmarłego z żelaznym nożem pod szyją i gwoździem na piersiach. Taka zawartość grobu nie oznacza, że były to pogańskie praktyki antywampiryczne - uważa kierujący pracami dr Arkadiusz Koperkiewicz.

  • Teren pod budowę pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w lokalizacji „Lubiatowo-Kopalino” w gminie Choczewo (jm) PAP/Adam Warżawa

    Odkrycia archeologiczne na trasie drogi do elektrowni jądrowej

    Dwa kurhany z wczesnej epoki żelaza oraz liczne obiekty gospodarcze odkryto w Jackowie (Pomorskie) podczas archeologicznych badań wykopaliskowych na trasie budowy drogi krajowej do elektrowni jądrowej „Lubiatowo-Kopalino” – poinformował w środę gdański oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

  • 23.02.2025. PAP/Wojtek Jargiło

    Lublin/ W sobotę spacer śladami planu miasta z XVII w.

    Spacer śladami najstarszego zachowanego planu Lublina to jedna z atrakcji Europejskich Dni Archeologii w tym mieście. Dokument został wykonany w 1649 r. przez Karola Bekiewicza i przedstawia przede wszystkim okolice Bramy Krakowskiej. Spacer zaplanowano na sobotę.

  •  Ogólny widok krajobrazu pustyni Atbai. Fot. The Atbai Survey Project

    Setki monumentalnych konstrukcji grobowych odkryto w Afryce dzięki analizie zdjęć satelitarnych

    Aż 260 monumentalnych konstrukcji grobowych, związanych z dawnymi społecznościami pasterskimi, odkryto na pustynnym obszarze Atbai w Afryce, dzięki analizie zdjęć satelitarnych. Według dr Marii C. Gatto z PAN mamy do czynienia nie z pojedynczymi zabytkami, lecz rozległą tradycją kulturową.

  • Warszawa, 09.06.2026. Otwarcie wystawy „Statut Łaskiego – zabytek i dzieło sztuki” w siedzibie AGAD w Warszawie, 9 bm. Ekspozycja została zorganizowana w 520. rocznicę publikacji dzieła. Statut Łaskiego jest uznawany za pierwszy urzędowy zbiór aktów prawnych Królestwa Polskiego wydany na polecenie Sejmu. Sporządzony został z inicjatywy wielkiego kanclerza koronnego Jana Łaskiego i wydany drukiem w 1506 roku. (aldg) PAP/Piotr Nowak

    Królewski egzemplarz Statutu Łaskiego na wystawie w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie

    Po pieczołowitej konserwacji od środy w siedzibie Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie oglądać można unikatowy egzemplarz Statutu Łaskiego z 1506 roku. Sporządzony na pergaminie, kolorowo ilustrowany i opatrzony królewską pieczęcią Aleksandra Jagiellończyka, jest bezcennym skarbem polskiej kultury, umieszczonym na liście UNESCO.

  • Źródło: dr Aleksandra Grzegorska

    Chełm/ Pasożyty w pochówkach sprzed 500 lat pomogły odtworzyć dietę i warunki życia mieszkańców

    W pochówkach Chełmian sprzed ok. 500 lat naukowcy zidentyfikowali osiem gatunków pasożytów. U większości osób stwierdzono tzw. wielopasożytnictwo, co mogło negatywnie wpływać na zdrowie. Chętnie żywili się oni roślinami wodnymi i najprawdopodobniej używali ludzkich i zwierzęcych odchodów jako nawozu.

  • Fot. archiwum prywatne dr. Pawła Dąbrowskiego

    Naukowcy: Europa Środkowo-Wschodnia - nie peryferie, ale ważny obszar dla neandertalczyków

    Europa Środkowo-Wschodnia nie była peryferiami świata neandertalczyków, lecz ważnym obszarem ich migracji, kontaktów biologicznych, społecznych – wynika z badań zębów odnalezionych w jaskini Stajnia w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Badania prowadziło blisko 30 ekspertów z całego świata.

  • Siedlęcin (woj. dolnośląskie), 01.05.2009. Freski w średniowiecznej wieży rycerskiej w Siedlęcinie k. Jeleniej Góry.  PAP/Adam Hawałej

    Dolnośląskie/ Inauguracja Europejskich Dni Archeologii na wieży w Siedlęcinie

    Ponad 200 wydarzeń, m.in. wystawy, warsztaty, wykłady, pikniki archeologiczne oraz zwiedzanie miejsc zwykle niedostępnych dla publiczności, składa się na program Europejskich Dni Archeologii w Polsce. Imprezę zainaugurowano we wtorek na Dolnym Śląsku.

  • Fot. Adobe Stock

    Historyk: krakowskie Planty wyprzedziły inne słynne ringi miejskie: w Wiedniu, Brnie czy Koszycach

    Krakowskie Planty to jeden z pierwszych w tej części Europy przykładów ringu miejskiego. Takie pierścienie alej i zieleni, okalające najstarszą część miasta, powstawały też w XIX w. w Wiedniu, Budapeszcie, Brnie czy Koszycach, kiedy zauważono, jak dawne fortyfikacje i mury obronne blokują rozwój nowoczesnego ośrodka miejskiego – opowiada historyk dr Kamil Ruszała z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Najpopularniejsze

  • Adobe Stock

    Badanie: aż połowę studentów cechuje negatywna emocjonalność i wycofanie z relacji społecznych

  • Naukowcy: Europa Środkowo-Wschodnia - nie peryferie, ale ważny obszar dla neandertalczyków

  • Na cmentarzysku koło Dąbrówna archeolodzy odkryli nietypowy średniowieczny pochówek

  • 40 lat od debiutu pisma „Bajtek”; eksperci o początkach polskiej kultury cyfrowej

  • Psycholog: myślenie spiskowe towarzyszy człowiekowi od wieków

  • Adobe Stock

    Nieregularny sen przedszkolaków wiąże się z osłabieniem intelektu

  • Połączenie alkoholu i konopi silniej upośledza zdolność prowadzenia pojazdów niż każda z używek osobno

  • Cukrzyca sprzyja utracie zębów i implantów

  • Poglądy polityczne wpływają na wybór partnera

  • Utrata tłuszczu z brzucha na długo wspiera zdrowie

19.03.2015. Ryś podczas posiłku na wybiegu wrocławskiego zoo.(mk/mgut) PAP/Maciej Kulczyński

Naukowcy z UJ wykorzystują AI do identyfikacji rysi i ochrony ich populacji

Naukowcy Uniwersytetu Jagiellońskiego wspólnie z Babiogórskim i Gorczańskim Parkiem Narodowym wykorzystują sztuczną inteligencję do identyfikacji rysi na podstawie zdjęć z fotopułapek. Technologia ma usprawnić monitoring i ochronę jednego z najrzadszych drapieżników w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera