Struny w owijce metalowej. Pierwsza i druga od lewej - to struny o owijce zamkniętej – takie, które zdaniem Emilly Peppers mogłyby być wynalazkiem Olbrychta Góreckiego.  Struny trzecia i czwarta - struny o owijce otwartej, czyli te, które póxniej Stradivari preferował dla instrumentów smyczkowych. Fot. Emily Peppers

Muzykologiczne odkrycie: Polsko-litewski szlachcic wynalazcą strun z metalowym oplotem

Od skrzypiec Vivaldiego przez fortepian Chopina po gitary Metalliki – struny oplecione metalowym drutem od ponad 300 lat zapewniają niskie brzmienia instrumentom strunowym. Naukowe śledztwo dr Emily Peppers z UW wykazało, że wynalazcą takich strun jest Olbrycht Górecki – polsko-litewski szlachcic związany z dworem Bogusława Radziwiłła.

  • Fot. Adobe Stock
    Życie

    Naturalny krajobraz Europy nie był gęstym lasem? Badacze podważają wieloletni paradygmat

    Naturalnym, dominującym krajobrazem Europy Środkowej przez ostatnie około 23 mln lat nie były zwarte lasy liściaste, lecz mozaika leśno-łąkowa, określana jako „lasopastwiska” – wynika z analizy opublikowanej w prestiżowym czasopiśmie „Biological Conservation”.

  • 12.07.2025. Inscenizacja bitwy pod Grunwaldem na polach grunwaldzkich pod Stębarkiem. PAP/Andrzej Jackowski

    Ekspert: Pola Grunwaldu są miejscem, gdzie rzeczywiście doszło do bitwy w 1410 roku

    Pola znane dziś jako Pola Grunwaldu rzeczywiście są tym miejscem, w którym w 1410 roku doszło do wielkiej bitwy między Polską, Litwą i jej sprzymierzeńcami, a Zakonem Krzyżackim i jego sojusznikami. Dowodem na to są badania archeologiczne - powiedział PAP kierownik działu naukowo-promocyjnego Muzeum Bitwy pod Grunwaldem Jarosław Malecki.

  • Fot. Adobe Stock

    Archeolog: kamienne wały w Górach Izerskich znikają, choć są unikatowym świadectwem historii

    Przez lata przypisywano je Celtom, joannitom i Walończykom. Dziś wiadomo, że kamienne wały w Górach Izerskich są śladem wielowiekowej pracy osadników. Ale gdy naukowcy rozwiązali zagadkę ich pochodzenia, unikatowy krajobraz kulturowy znika. Dr Paweł Duma z Uniwersytetu Wrocławskiego opowiedział o tym PAP.

  • 12.07.2025. Inscenizacja bitwy pod Grunwaldem na polach grunwaldzkich pod Stębarkiem. PAP/Andrzej Jackowski

    Nie było wilczych dołów ani piechoty - mity o bitwie pod Grunwaldem

    Bitwa pod Grunwaldem była jedną z największych i najważniejszych w średniowiecznej Europie. Wokół niej narosło wiele mitów i mylnych przekonań, choćby to, że wojska krzyżackie wykopały wilcze doły, w które mieli wpadać Polacy i Litwini.

  • Wolin, 15.07.2026. Zespół archeologów z Polski i Danii prowadzi drugi sezon prace na Srebrnym Wzgórzu w Wolinie, 15 bm. To kontynuacja rozpoczętego w zeszłym roku trzyletniego projektu badawczego prowadzonego przez naukowców Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk i Uniwersytetu w Aarhus. Wykopaliska mają służyć lepszemu poznaniu historii tutejszego portu, który we wczesnym średniowieczu był ważnym ośrodkiem handlowym na Bałtyku i centrum relacji między Słowianami a Skandynawami. Badania prowadzone na obecnym poziomie obejmują okres X wieku, lecz najbardziej interesującymi są warstwy leżące poniżej z IX i VIII w. W ubiegłym roku udało się odkryć cztery chaty oddzielone rowami odwadniającymi. Znaleziono też paciorki bursztynowe, ozdoby metalowe i liczne przedmioty codziennego użytku w tym naczynia gliniane w różnych formach, gliniane przęśliki czy osełki z kamieniołomów znajdujących się w Norwegii. (dw) PAP/Marcin Bielecki

    Zachodniopomorskie/ Trwają badania archeologiczne na Srebrnym Wzgórzu w Wolinie

    Zespół archeologów z Polski i Danii prowadzi badania na Srebrnym Wzgórzu w Wolinie (pow. kamieński). Naukowcy chcą się dowiedzieć m.in. jaką rolę odegrali wikingowie w powstaniu miasta i gdzie dokładnie znajdowały się porty wczesnośredniowiecznego Wolina.

  • 28.04.2023. Zamek w Kórniku - siedziba muzeum i Biblioteki Kórnickiej PAN. PAP/Jakub Kaczmarczyk

    Dyrektorka Biblioteki Kórnickiej: cyfrowy asystent podpowie użytkownikom, od czego zacząć poszukiwania

    Do 2029 roku cyfrowa kolekcja PAN Biblioteki Kórnickiej powiększy się o ponad 29 tys. unikalnych obiektów. Udostępniony zostanie także asystent czytelnika oparty na sztucznej inteligencji (AI). Dyrektorka Biblioteki prof. Magdalena Biniaś-Szkopek wyjaśniła, że pomoże on osobom, które nie wiedzą dokładnie, czego szukają w cyfrowych zbiorach biblioteki.

  • 13.07.2022. PAP/Andrzej Lange

    Warszawa/ Motyka i siekiera wykonane z poroża jelenia - neolityczne znaleziska w Wiśle

    Niski poziom Wisły pozwala eksploratorom odnajdywać ciekawe artefakty. Kilka dni temu ekipa Milion Explorers Team znalazła na warszawskim odcinku rzeki neolityczną motykę, a w czerwcu siekierę. Oba narzędzia wykonane z poroża jelenia datowane są na okres neolityczny.

  • Fragmenty wyolbrzymionych figur antropomorficznych. Zniszczenia powstały pod wpływem czynników atmosferycznych. Źródło: dr Paweł Polkowski

    Egipt/ Prehistoryczni twórcy petroglifów świadomie niuansowali przedstawianą rzeczywistość

    Prehistoryczni twórcy petroglifów z Oazy Dachla przedstawiali relacje ludzi i zwierząt na co najmniej dwa sposoby. Wyolbrzymione postacie harmonijnie współistnieją ze zwierzętami, zaś zupełnie inne pojawiają się w scenach polowań. Z analizy wynika, że świadomie opowiadano o różnych aspektach rzeczywistości.

  • 02.05.2024. Teren byłej kwatery Hitlera Wilczy Szaniec w Gierłoży. PAP/Tomasz Waszczuk

    Archeolodzy chcą rozwikłać sekret szkieletów w domu Göringa w Wilczym Szańcu

    Rozpoczęły się badania archeologiczne w domu Hermanna Göringa na terenie Wilczego Szańca. Jest to obiekt, w którym przed dwoma laty odnaleziono sześć szkieletów, w tym dziecięce. Prace mają zweryfikować, czy w tym miejscu nie ma innych szczątków lub przedmiotów, które pozwolą rozwikłać zagadkę śmierci osób już odnalezionych.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Polacy wyliczyli, gdzie i w jakiej temperaturze może wyrosnąć pierwsze drzewo na Marsie

  • Fizycy: powinniśmy zwracać większą uwagę na jakość relacji społecznych

  • Wielkopolskie/ Ostatnia szansa na uratowanie gnieźnieńskiej parowozowni - największej w Europie

  • Kierunek lekarski najpopularniejszy na Politechnice Wrocławskiej, psychologia na Uniwersytecie Wrocławskim

  • Polski statek kosmiczny będzie bezzałogowym urządzeniem do trudnych manewrów

  • Fot. Adobe Stock

    USA/ Na aukcji w Nowym Jorku sprzedano szkielet tyranozaura za rekordową kwotę 50 mln dolarów

  • Naukowcy odkryli, dlaczego ćwiczenia hamują starzenie się mięśni

  • Picie alkoholu w celu rozładowania stresu może trwale zmieniać mózg

  • Dieta ketogenna sprzyjała u myszy rakowi jelita cienkiego

  • Historycy i kartografowie podzieleni w sprawie lokalizacji mitycznej Itaki, ojczyzny Odyseusza

Lublin, 08.06.2025. Pszczoła na facelii. PAP/Wojtek Jargiło

Przyszłość Europy zależy od zapylaczy. Eksperci przedstawili plan ich ochrony

Ograniczenie stosowania pestycydów, odbudowa siedlisk, rozwój monitoringu dzikich zapylaczy oraz uwzględnienie ich ochrony we wszystkich politykach Unii Europejskiej – to najważniejsze rekomendacje raportu przygotowanego przez międzynarodowy zespół naukowców.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera