Sól pomaga roślinie zdobyć wodę na pustyni

Fot. Adobe Stock
Fot. Adobe Stock

Wydzielana przez tamaryszek bezlistny (Tamarix aphylla) sól pozwala tej pustynnej roślinie chłonąć wilgoć z powietrza – informuje pismo „Proceedings of the National Academy of Sciences”.

Tamaryszek bezlistny jest halofitem, czyli rośliną słonolubną. Rośnie na suchych, bogatych w sól glebach przybrzeżnych równin na Bliskim Wschodzie. Nadmiar soli wydziela ze specjalnych gruczołów w postaci skoncentrowanych kropelek solanki. W upalny dzień zawarta w tych kropelkach wilgoć szybko się rozprasza, pozostawiając trzęsące się na wietrze białe kryształki.

Podczas jazdy przez gorące, wilgotne pustynie Zjednoczonych Emiratów Arabskich, materiałoznawczyni Marieh Al-Handawi z New York University Abu Dhabi zauważyła kondensację wody na tych kryształach. Istnieje wiele roślin o strukturze liści przystosowanych do przyciągania wody w stanie ciekłym z mgły. Ale Al-Handawi, która szuka w naturze strategii radzenia sobie z niedoborem wody, podejrzewa, że skład chemiczny wydzielanych soli może mieć coś wspólnego z rosą.

Al-Handawi i jej zespół nagrali filmy poklatkowe przedstawiające tamaryszki w ich naturalnym środowisku. Nagrania wykazały, że kryształki soli powstające w ciągu dnia, w nocy przyciągają wodę. Po powrocie do laboratorium naukowcy odkryli, że przy temperaturze 35°C i wilgotności względnej na poziomie 80 proc. naturalnie inkrustowana solą gałąź zebrała 15 miligramów wody po dwóch godzinach, podczas gdy umyta gałąź - tylko około jedną dziesiątą tej ilości.

„Ten wynik był dla nas rozstrzygający – mówi Al-Handawi. – Udowodnił bowiem, że w procesie zbierania wody głównym czynnikiem przyczyniającym się do gromadzenia wody są sole, a nie powierzchnia rośliny”. Co więcej, naukowcy zaobserwowali powstawanie rosy na kryształach do poziomu zaledwie 50 proc. wilgotności względnej.

Jak wykazały analizy, w skład solnej „posypki” tamaryszku wchodzi co najmniej 10 różnych rodzajów soli, które skrystalizowały się razem. Kryształy składają się głównie z chlorku sodu i gipsu, ale są też ślady siarczanu litu. Minerał ten wchłania wodę przy znacznie niższej wilgotności niż chlorek sodu czy gips. Chociaż chlorek sodu i gips dostarczają najwięcej wody, dodatek siarczanu litu pomaga wyjaśnić, w jaki sposób tamaryszek gromadzi wodę nawet przy niskiej wilgotności.

Al-Handawi przypuszcza, ze skład wydzielanej soli może różnić się w zależności od regionu i pory roku.

Więcej informacji w artykule źródłowym. (PAP)

Autor: Paweł Wernicki

pmw/ bar/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • Wyniesienie kapsuły w ramach misji testowej Starliner, Floryda, USA, 05 czerwca 2024. EPA/CRISTOBAL HERRERA-ULASHKEVICH Dostawca: PAP/EPA.

    NASA/ Statek Starliner wróci na Ziemię nie wcześniej niż 22 czerwca

  • Adobe Stock

    Kazachstan/ Konie Przewalskiego wróciły do macierzy

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera