Ministerstwo Edukacji i Nauki

26.01.2022
PL EN
15.04.2015 aktualizacja 15.04.2015

Ze spojrzenia noworodka można wiele wyczytać

Fot. Fotolia Fot. Fotolia

Zdolności wzrokowe nowo narodzonych dzieci pozwalają przewidzieć, jak będzie wyglądał rozwój niektórych procesów poznawczych w późniejszym dzieciństwie - pokazują wyniki badań prowadzonych przez fińskich naukowców.

Autorami pracy są naukowcy z Uniwersytetu w Helsinkach i Szpitala Uniwersyteckiego w tym samym mieście. Przeprowadzony przez nich eksperyment wykazał, zdolność noworodka do skupiania wzroku na obiektach zależy od dojrzałości pewnych struktur w jego mózgu, a ta z kolei pozwala przewidzieć, jak będzie wyglądał rozwój procesów poznawczych związanych z percepcją wzrokową w późniejszym życiu. Okazuje się także, że zaburzenia tej zdolności świadczą o zmianach w substancji białej mózgu.

Badanie przeprowadzono w Szpitalu Dziecięcym należącym do Centralnego Szpitala Uniwersytetu w Helsinkach i objęto nim dwie grupy noworodków. Pierwsza obejmowała 57 dzieci urodzonych w latach 2006-2007, w tym 42 skrajnych wcześniaków. Bezpośrednio po przyjściu na świat dzieci te badano pod kątem ich zdolności wizualnych (metodami tradycyjnymi oraz przy użyciu rezonansu magnetycznego), a następnie po dwóch latach poddawano je ocenie neuropsychologicznej.

Druga grupa składała się z 1410 noworodków urodzonych w latach 1985/86, z czego około 20 proc. stanowiły wcześniaki. Dzieci te zostały ocenione pod kątem ogólnego rozwoju umysłowego i zdolności wzrokowo-motorycznych w wieku pięciu lat.

Okazało się, że zdolność skupiania wzroku przez noworodki była bardzo silnie powiązana ze rozwojem wzrokowo-motorycznym w wieku dwóch i pięciu lat oraz ogólnym rozwojem umysłowym w wieku pięciu lat. Ponadto, umiejętność skutecznego skupiania wzroku na obiektach w pierwszych dniach życia wiązała się z innym obrazem istoty białej na skanach z rezonansu magnetycznego.

„Dalsze analizy, które przeprowadziliśmy, potwierdziły, że kluczowe funkcje poznawcze związane ze zdolnościami wzrokowymi są obecne już u noworodków, a późniejszy rozwój neuropoznawczy, który przebiega w sposób kaskadowy, zawsze opiera się na tych początkowych procesach” - wyjaśnia dr Sampsa Vanhatalo, kierownik badania, specjalista w dziedzinie neurofizjologii klinicznej.

„Tymczasem słabo wykształcone zdolności wzrokowe są jednym z najczęstszych, długoterminowych zaburzeń, występujących u dzieci przedwcześnie urodzonych lub niedotlenionych podczas porodu - dodaje naukowiec. - Jest to więc poważny i dość powszechny problem. Mamy nadzieję, że dokładne wyjaśnienie tego, jak przebiega rozwój zdolności wzrokowych dzieci w tym najwcześniejszym etapie życia, pozwoli opracować nowe metody szybkiego rozpoznawania zaburzeń poznawczych i zapobiegania ich konsekwencjom”.

Dr Vanhatalo podkreśla także, że z badania jego zespołu wynika jeszcze jedna, bardzo ważna, konkluzja: „Dobrze przeprowadzone badanie kliniczne może powiedzieć nam tyle samo o przyszłości dziecka, co szereg zaawansowanych technologicznie, popularnych obecnie, testów”.

„Wszystko to przekonało nas o konieczności opracowania obiektywnych i powszechnie dostępnych metod oceny kontaktu wzrokowego z noworodkami, które umożliwią rozpoznanie dzieci z podwyższonym ryzykiem zaburzeń rozwojowych tuż po urodzeniu - podsumowuje współautor badania dr Marjo Metsäranta. - Byłoby to coś absolutnie bez precedensu; coś, co umożliwiłoby wykrycie niepokojących objawów - i wszczęcie terapii - już w pierwszych chwilach życia, czyli nawet kilka lat wcześniej, niż pozwalają obecnie dostępne metody”.(PAP)

kap/ agt/

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

Copyright © Fundacja PAP 2022