Jak pokazało obszerne estońskie badanie, genetyka tłumaczy tylko niewielką część różnic w cechach osobowości różnych osób. Wyniki sugerują więc znaczący wpływ środowiska, np. relacji społecznych i doświadczeń życiowych.
DNA dwóch losowo wybranych osób jest w ok. 99,9 proc. identyczne – przypominają naukowcy z Uniwersytet w Tartu, autorzy pracy, która ukazała się w magazynie „Nature”.
Dodają jednak, że różnice w pozostałych 0,1 proc. genomu wpływają na wiele indywidualnych cech, w tym wygląd, ryzyko chorób czy reakcję organizmu na leki.
Liczne badania wykazały dotąd, że na różnice w osobowości wpływają zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe.
Analizując dane na temat miliona osób, estońscy eksperci sprawdzili związki między genami i różnicami w osobowości wyrażonymi w postaci głównych cech charakteru – otwartości, sumienności, ekstrawersji, ugodowości i neurotyzmu.
Badacz wykorzystali dane z projektu Estonian Biobank z udziałem 80 tys. ochotników oraz z 45 międzynarodowych baz danych.
Odkryli, że z pomocą wariantów genetycznych można wyjaśnić tylko zaledwie od 4,8 do 9,3 różnic w cechach osobowości człowieka.
To sugeruje – argumentują – że czynniki środowiskowe, takie jak relacje społeczne czy doświadczenie życiowe, we współdziałaniu z genami mogą mieć silniejszy wpływ na charakter niż same geny. Podkreślają przy tym, że uzyskane przez nich wyniki były wyjątkowo spójne w różnych badanych grupach, obejmujących osoby w różnym wieku i pochodzące z różnych regionów geograficznych.
Naukowcy testują już potencjalne związki przyczynowe między osobowością a zdrowiem, z wykorzystaniem danych genetycznych. Wstępne wyniki sugerują, że cechy osobowości odgrywają ważną rolę w kształtowaniu zachowań zdrowotnych, wpływając m.in. na masę ciała, skłonność do palenia oraz spożycie alkoholu.
Odkryto także zależności działające w przeciwnym kierunku - nawyki mogą z kolei wpływać na osobowość. Tego rodzaju zależność szczególnie wyraźnie widać w przypadku palenia.
Naukowcy przyznają, że badania mają jeszcze wstępny charakter.
– Kolejnym krokiem jest wykorzystanie innych metod, takich jak badania podłużne, aby sprawdzić, czy zmianom osobowości towarzyszą zmiany zachowań zdrowotnych i odwrotnie – mówi autor badania, Uku Vainik z Uniwersytetu w Tartu.
Eksperci stojący za Estonian Biobank planują też badanie dotyczące osobowości i funkcjonowania poznawczego.
Zdaniem badaczy lepsze zrozumienie związków między osobowością a zdrowiem może pomóc w opracowaniu skuteczniejszych i bardziej zindywidualizowanych sposobów wspierania sprzyjających zdrowiu nawyków.
Marek Matacz (PAP)
mat/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
