U osób z depresją łączność między różnymi częściami mózgu może być bardzo różna: zarówno silniejsza, jak i słabsza niż u ludzi zdrowych. Na jej podstawie naukowcy wyróżnili pięć profili depresji, które różnią się m.in. nasileniem lęku i PTSD oraz skłonnością do nadużywania alkoholu i narkotyków.
Artykuł na ten temat ukazał się w czasopiśmie „Nature Mental Health”.
Badanie przeprowadzili naukowcy z Helsinek (Finlandia). Wyszli z założenia, że ponieważ diagnozę depresji otrzymują osoby, które bardzo różnią się pod względem objawów, być może duże różnice można znaleźć także w aktywności ich mózgów.
Do eksperymentu włączyli 263 osoby w wieku 18-60 lat z rozpoznaniem depresji klinicznej oraz 75 zdrowych uczestników. Aktywność ich mózgów mierzono za pomocą magnetoencefalografii (MEG). Metoda ta rejestruje bardzo słabe pola magnetyczne powstające w wyniku elektrycznej aktywności neuronów i pozwala śledzić jej zmiany z dokładnością do kilku milisekund.
Naukowcy skupili się na tzw. funkcjonalnej łączności między obszarami mózgu, czyli na tym, w jakim stopniu są one ze sobą zsynchronizowane. Sprawdzali też tempo zmian aktywności neuronów.
Uczestnicy wypełnili również dziesięć kwestionariuszy dotyczących nasilenia ich depresji, lęku, uporczywego rozpamiętywania, funkcjonowania w codziennym życiu, objawów zespołu stresu pourazowego (PTSD), używania substancji psychoaktywnych, odczuwania przyjemności i ogólnego samopoczucia.
Na podstawie zależności między aktywnością mózgu a tymi objawami algorytm podzielił uczestników z depresją na pięć grup.
Pierwszą charakteryzowała dość silna łączność między obszarami mózgu; większa niż u osób zdrowych. Członkowie tej grupy mieli też mocno nasilone objawy lęku, traumy, rozpamiętywania oraz zaburzone odczuwanie przyjemności.
W drugiej grupie łączność była słabsza niż u zdrowych uczestników. Ogólne nasilenie objawów było w niej mniejsze niż w większości pozostałych grup.
W grupie trzeciej łączność między obszarami mózgu również była słabsza niż u osób zdrowych, ale osłabienie to było bardziej rozległe niż w grupie drugiej. U tych osób szczególnie nasilone były objawy PTSD.
Czwarty profil depresji był bardziej zróżnicowany: część połączeń była słabsza, a część silniejsza. Pacjentów takich wyróżniały większe nasilenie depresji, problemy związane z używaniem substancji oraz gorsze samopoczucie.
Piąta grupa miała najsilniejszą łączność między obszarami mózgu. Bardzo wyraźne były w niej problemy związane z używaniem alkoholu i substancji psychoaktywnych, a objawy PTSD najsłabsze.
Jak podsumowali autorzy, depresja nie jest chorobą o identycznym podłożu biologicznym u każdego pacjenta i pod jej diagnozą mogą kryć się przeciwstawne wzorce aktywności mózgu. Może to wyjaśniać, dlaczego wcześniejsze choroby przynosiły czasem tak sprzeczne wyniki.
Podkreślili jednak, że choć na obecnym etapie nie jest to możliwe, być może w przyszłości pomiary aktywności mózgu będą pomagać w szybszym doborze odpowiedniej terapii. Obecnie jej wybór w większym stopniu opiera się na metodzie prób i błędów.
Katarzyna Czechowicz (PAP)
kap/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
