Szeptycki ocenił, że wojna w Ukrainie i ostatnie incydenty, w tym piątkowe rozbicie się rosyjskiego drona na dachu bloku mieszkalnego w Rumunii, zmieniły w Unii myślenie także o projektach badawcze i pokazały, jak ważne jest rozwijanie europejskich technologii obronnych.

- Po raz pierwszy w historii programów badawczych UE jest propozycja wsparcia z programu „Horyzont Europa” badań w zakresie technologii podwójnego przeznaczenia i również projektów obronnych – powiedział wiceminister.

Polityk, który bierze udział w posiedzeniu unijnych ministrów odpowiedzialnych za badania naukowe i innowacje, zauważył, że decyzja, by pieniądze na badania i rozwój przeznaczać na technologie obronne, to istotna zmiana. Z nowych środków będą mogły skorzystać polskie i europejskie firmy oraz uczelnie — dodał.

Jak powiedział wiceszef MNiSW, w negocjacjach w sprawie programu „Horyzont Europa” Polska intensywnie zabiega o większe fundusze na badania nad technologiami podwójnego zastosowania, tj. takimi, które mogą mieć zastosowanie zarówno cywilne, jak i wojskowe. Mowa tu np. o dronach, sztucznej inteligencji i technologiach kwantowych.

- W tej chwili prawie wszystko może być technologią podwójnego przeznaczenia. Oczywiście w pierwszej kolejności myślę tutaj o badaniach z zakresu nauk ścisłych i technicznych. Natomiast jeżeli pomyślimy o innych obszarach nauki, to chociażby wszystko to, co wiąże się z dezinformacją, może być wykorzystywane jako instrument prowadzenia tzw. wojny hybrydowej. Również technologie informacyjne mają wymiar zarówno cywilny, jak i obronny – podkreślił.

Szeptycki skomentował też piątkowy incydent w Rumunii, gdzie – jak poinformowało tamtejsze ministerstwo obrony – rosyjski dron wleciał w przestrzeń powietrzną kraju i rozbił się na dachu bloku mieszkalnego w mieście Gałacz na południowym wschodzie kraju, niedaleko granicy z Ukrainą. W wyniku zdarzenia wybuchł pożar, a dwie osoby zostały ranne.

- Ten incydent należy postrzegać w dwóch perspektywach. Z perspektywy geopolitycznej potrzebujemy wiarygodnych, wielopłaszczyznowych gwarancji sojuszniczych i współpracy. To jest kwestia NATO, rozwoju potencjału obronnego Unii Europejskiej i traktatów sojuszniczych. Natomiast z perspektywy mojego resortu pokazuje to konieczność rozwoju polskiego i europejskiego potencjału badawczego – powiedział Szeptycki.

Z Brukseli Jowita Kiwnik Pargana (PAP)

jowi/ akl/ mhr/