Lubelskie Centrum Fenomiki Roślin to pierwszy w Polsce ośrodek, który pozwala na dokładną, w pełni zautomatyzowaną analizę rozmaitych cech roślin – ich zdrowia, tempa wzrostu, odporności na choroby, substancje toksyczne i suszę - oraz ocenę skuteczności nawozów i środków ochrony.

W kontrolowanych warunkach szklarniowych prowadzone są tu badania m.in. pszenicy, rzepaku, owsa, jęczmienia, buraka cukrowego i soi. System wyposażony jest w szereg kamer i sensorów pozwalających na dokładną analizę roślin, a także w urządzenia do precyzyjnego dostarczania wody i innych substancji.

Zdaniem dr. Nowaka, badania prowadzone w centrum wspierają rozwój nowoczesnego rolnictwa, umożliwiają skuteczniejszą walkę ze skutkami zmian klimatu oraz przyczyniają się do tworzenia bardziej odpornych odmian roślin.

- W rolnictwie, tak jak i w innych gałęziach gospodarki, kto stoi w miejscu, ten się cofa. Bez badań, nowych technologii i innowacji polskie rolnictwo zostanie w tyle – stwierdził kierownik centrum.

Zastrzegł, że międzynarodowe koncerny dużo inwestują w badania nad hodowlą nowych odmian roślin i produkcją nowych substancji dla rolnictwa. Dlatego celem doświadczeń prowadzonych przez lubelskich naukowców jest m.in. wybór roślin, które najlepiej poradzą sobie w zmieniających się warunkach klimatycznych.

- Rolnicy funkcjonują na konkurencyjnym rynku, dlatego zależy im, żeby mieć większy plon i dobrej jakości surowiec. Cały czas powstają nowe odmiany roślin, które odpowiadają na to, co się dzieje w środowisku, czyli m.in. problemy z suszą i związane ze zmianami klimatycznymi nowe choroby - powiedział dr Nowak.

W jego ocenie badania realizowane w centrum wpływają też na bezpieczeństwo żywnościowe państwa, bo nowe, zdrowsze i bardziej odporne odmiany roślin uprawnych umożliwiają uniezależnienie się od dostaw z innych państw.

- Polska jest znana z surowców wysokiej jakości. Zależy nam, żeby tak pozostało. Nasze badania wspierają rozwój i postęp polskiego rolnictwa – zaznaczył kierownik.

Centrum Fenomiki Roślin Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie otwarto w maju 2025 r. Budowa kosztowała około 30 mln zł, z czego urządzenia do obrazowania cyfrowego roślin to blisko 10 mln zł, a szklarnie z wyposażeniem - 20 mln zł. Wszystko zostało sfinansowane ze środków własnych uczelni.

W sierpniu br. centrum zostało wpisane na listę 165 strategicznych podmiotów na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej, którą prowadzi Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. (PAP)

pin/ bar/