„Mając na uwadze strategiczne znaczenie technologii kwantowych dla rozwoju nauki, gospodarki oraz nowoczesnej administracji publicznej, a także dążąc do ugruntowania pozycji Lublina jako wiodącego ośrodka innowacji w Polsce, Strony niniejszym deklarują wolę podjęcia wspólnych działań zmierzających do uruchomienia komputera kwantowego” - napisano w memorandum w sprawie Lubelskiego Centrum Obliczeń Kwantowych.

Dokument podpisali marszałek woj. lubelskiego Jarosław Stawiarski oraz rektorzy i prorektorzy czterech lubelskich uczelni: Politechniki Lubelskiej, Uniwersytetu Przyrodniczego, Uniwersytetu Medycznego, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Inwestycja ma służyć „zarówno celom badawczo-rozwojowym lubelskich uczelni, jak i optymalizacji procesów zarządzania danymi w strukturach Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego”.

Rolę Koordynatora Naukowo-Technicznego (Lidera Naukowego) przedsięwzięcia będzie pełnić Politechnika Lubelska. Rektor tej uczelni prof. Zbigniew Pater podkreślił, że memorandum to pierwszy krok na drodze do budowy komputera kwantowego. - To duże wyzwanie zarówno naukowe jak i inwestycyjne. Szacowany koszt takiego komputera to około 50 mln zł, do tego dochodzą koszty poszczególnych kubitów, które są wykorzystywane w takiej maszynie - powiedział dziennikarzom.

Dodał, że przedsięwzięcie obejmuje nie tylko zbudowanie specjalistycznej infrastruktury komputera kwantowego, ale w pierwszej kolejności stworzenie zespołu specjalistów, którzy się tym będą zajmować.

Jaka zaznaczył, komputer kwantowy służyłby do badań naukowych, ale mógłby być też wykorzystywany w różnych przedsięwzięciach związanych np. z bezpieczeństwem państwa. - Na takich komputerach można wykonywać obliczenia ok. 2,5 tysiąca razy szybsze niż na najszybszych dzisiejszych komputerach klasycznych. To oznacza, że możemy znacznie szybciej znajdować rozwiązania np. zakresu kryptografii – powiedział rektor Politechniki Lubelskiej.

Wskazał, że komputery kwantowe „to przyszłość”, obecnie jest ich na świecie kilkadziesiąt, dwa są w Polsce - we Wrocławiu i Poznaniu. - Dania ogłosiła właśnie, że buduje największy komputer kwantowy za 80 mln euro i upatruje w tym szanse na rozwój własnego kraju – zauważył prof. Pater.

W memorandum napisano, że strony zobowiązały się do współpracy i współdziałania „w celu zidentyfikowania i pozyskania zewnętrznych źródeł finansowania inwestycji, w tym z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej, środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz programów Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego”.

Komputer kwantowy to zaawansowane urządzenie wykorzystujące zasady mechaniki kwantowej. Zamiast tradycyjnych bitów używane są w nim kubity (czyli bity kwantowe), które są kontrolowane przy użyciu fal elektromagnetycznych. Rolę kubitów mogą pełnić pojedyncze jony (naładowane atomów) „uwięzione” w polu elektromagnetycznym, gdzie mogą być precyzyjnie manipulowane za pomocą laserów. Pozwala to w komputerze kwantowym na równoczesne przetwarzanie wielu informacji, wykonywanie wielu obliczeń równolegle i rozwiązywania złożonych problemów znacznie szybciej niż w tradycyjnych komputerach.

Podpisanie memorandum dotyczącego budowy w Lublinie komputera kwantowego było jednym punktów odbywającego się w Lublinie VI Samorządowego Kongresu Trójmorza. Biorą w nim udział samorządowcy, parlamentarzyści, dyplomaci, przedstawicieli uczelni, nauki, biznesu i specjaliści ds. bezpieczeństwa z Polski i innych krajów Europy Środkowej i Wschodniej. Organizatorem kongresu jest Samorząd Województwa Lubelskiego.

Inicjatywa Trójmorza zrzesza 13 państw: Austrię, Bułgarię, Chorwację, Czechy, Estonię, Grecję, Litwę, Łotwę, Polskę, Rumunię, Słowację, Słowenię i Węgry. Ideą tego przedsięwzięcia jest pobudzanie rozwoju gospodarczego państw Europy Środkowo-Wschodniej oraz stworzenie stabilnego i spójnego partnerstwa państw z obszaru pomiędzy Morzem Bałtyckim, Adriatykiem i Morzem Czarnym. (PAP)

Nauka w Polsce

ren/ agt/