Dr Alicja Mikołajczyk z Wydziału Chemii Uniwersytetu Gdańskiego znalazła się w gronie dwunastu laureatek i laureatów tegorocznej edycji Lush Prize - nagrody przyznawanej za badania i inicjatywy zmierzające do ograniczenia testów na zwierzętach - podała przedstawicielka uczelni.
Rzeczniczka prasowa Uniwersytetu Gdańskiego Magdalena Nieczuja-Goniszewska poinformowała w czwartek, że dr Alicja Mikołajczyk to jedyna Polka wśród 60 nominowanych umieszczonych na tzw. krótkiej liście (ang. shortlist) do Lush Prize 2026 i pierwsza laureatka z Polski w historii nagrody.
Badaczka z Uniwersytetu Gdańskiego została doceniona w kategorii Młodzi Naukowcy za „prace przyczyniające się do zastąpienia wykorzystania zwierząt w testach bezpieczeństwa nanocząsteczek poprzez rozwijanie zaawansowanych metod komputerowych (in silico) do oceny toksyczności złożonych, innowacyjnych, zaawansowanych materiałów” (angielski tytuł projektu dr Mikołajczyk brzmi: „From QSAR to MINTOX and Nano-QSARmix: Computational Nanotoxicology for Animal-Free Joint Toxicity Assessment of Advanced Nano-Mixtures”).
- Podejście rozwijane przez dr Mikołajczyk wpisuje się w aktualne światowe trendy związane z nauką human-relevant, czyli opartą na danych i modelach możliwie najlepiej odzwierciedlających biologię człowieka oraz mechanizmy działania substancji chemicznych i materiałów. W praktyce oznacza to możliwość wcześniejszego identyfikowania potencjalnych zagrożeń, lepszego projektowania bezpiecznych produktów oraz ograniczania liczby kosztownych i czasochłonnych badań eksperymentalnych - zaznaczyła rzeczniczka UG.
Jednocześnie podejście to wspiera stopniowe odchodzenie od testów na zwierzętach na rzecz metod bardziej mechanistycznych, efektywnych i adekwatnych biologicznie.
Metoda „in silico” (łac. „w krzemie”) oznacza prowadzenie badań naukowych, eksperymentów lub symulacji przy użyciu komputera i zaawansowanego oprogramowania, w odróżnieniu od przeprowadzania ich na żywym organizmie (łac. „in vivo”) lub w probówce (łac. „in vitro”; dosłownie oznacza to „w szkle”). Termin odnosi się do krzemu, czyli głównego składnika procesorów komputerowych.
Dr Alicja Mikołajczyk podkreśla, że badania nad rozwojem metod „in silico” wspierających projektowanie oraz ocenę ryzyka innowacyjnych i zaawansowanych materiałów na bazie nanocząstek prowadzi od początku kariery naukowej na Wydziale Chemii Uniwersytetu Gdańskiego, w Pracowni Chemoinformatyki Środowiska.
- Moją pierwszą inspiracją był prof. dr hab. Tomasz Puzyn, mój późniejszy promotor rozprawy doktorskiej i mentor, który jako pierwszy wprowadził mnie w świat metod komputerowych pozwalających prowadzić badania w sposób odpowiedzialny - z myślą zarówno o bezpieczeństwie człowieka, jak i o ograniczaniu wykorzystania zwierząt laboratoryjnych. Wyróżnienie Lush Prize odbieram jako niezwykle ważny sygnał, że nauka oparta na podejściu human-relevant, czyli wykorzystująca dane i modele możliwie najtrafniej odzwierciedlające biologię człowieka oraz mechanizmy toksyczności, staje się realnym kierunkiem zmian w badaniach i ocenie bezpieczeństwa substancji chemicznych oraz zaawansowanych materiałów, w tym innowacyjnych nanomateriałów nowej generacji - zaznaczyła dr Alicja Mikołajczyk.
Nagroda Lush Prize przyznawana jest od 2012 r. i obejmuje pięć głównych kategorii: Nauka, Szkolenia, Świadomość Społeczna, Rzecznictwo Polityczne i Młody Naukowiec. (PAP)
kszy/ bar/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
