Odkrycie dokonane przez naukowców z Japońskiego Narodowego Obserwatorium Astronomicznego w Mitace sugeruje, że nawet stosunkowo małe obiekty znajdujące się na obrzeżach Układu Słonecznego mogą, przynajmniej przez pewien czas, mieć atmosferę.

Naukowcy wyjaśniają, że poza orbitą Neptuna krążą ciała planetarne nazywane obiektami transneptunowymi. To pozostałości po formowaniu się Układu Słonecznego. Jak dotąd w tym rejonie Układu Słonecznego atmosferę wykryto tylko wokół Plutona.

Japoński zespół znalazł jednak ślady atmosfery wokół innego obiektu znanego jako (612533) 2002 XV93. Badacze obserwowali to ciało, kiedy przesłaniało światło jednej z gwiazd. Wykorzystali do tego profesjonalne obserwatoria w Kioto i prefekturze Nagano oraz teleskop astronoma amatora w Fukushimie.

Podczas części obserwacji światło gwiazdy, zamiast gwałtownie przygasać, słabło stopniowo przez kilka sekund. Takiego zachowania można oczekiwać po ciele otoczonym właśnie cienką atmosferą.

Autorzy odkrycia opisanego w magazynie „Nature Astronomy” obliczają, że atmosfera ta jest od ok. 5 do 10 mln razy rzadsza od ziemskiej.

Sugerują jednocześnie, że może być podtrzymywana przez gaz emitowany przez lodowe wulkany albo mieć charakter krótkotrwały a wtedy jej źródłem jest materia uwolniona po niedawnym uderzeniu obiektu podobnego do komety.

Naukowcy podkreślają, że ich odkrycie podważa wcześniejsze założenia, według których relatywnie gęste atmosfery tworzą się tylko wokół większych planet.

Dalsze obserwacje, zwłaszcza kolejnych okultacji albo pomiary prowadzone za pomocą teleskopów kosmicznych, mogą natomiast pozwolić na sprawdzenie, jak odkryta atmosfera zmienia się w czasie, i lepiej zrozumieć, jak powstała.

Marek Matacz (PAP)

mat/ agt/