Bambus jest najszybciej rosnącą rośliną na Ziemi - niektóre odmiany przyrastają nawet po 90 cm dziennie. Największymi producentami na świecie są Chiny i Indie. Pędy bambusa są podstawą diety nie tylko pandy wielkiej, ale i wielu mieszkańców Azji. Jak wykazał przegląd dostępnej literatury przeprowadzony pod kierownictwem naukowców z Anglia Ruskin University (Wielka Brytania), pędy te mogą odegrać ważną rolę w dietach na całym świecie.

Analiza objęła wszystkie opublikowane prace na temat spożycia bambusa, w tym dotyczące badań na ludziach (badania in vivo) i eksperymentów laboratoryjnych na komórkach ludzkich (badania in vitro).

Okazało się, że spożywanie pędów bambusa przynosi zaskakująco wiele korzyści zdrowotnych. Bambus pomaga w kontrolowaniu poziomu cukru we krwi (co ma kluczowe znaczenie w leczeniu cukrzycy), zwalczaniu stanów zapalnych i ma działanie antyoksydacyjne. Poprawia profil lipidowy, co może zmniejszyć ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Jest bogaty w białko, ma umiarkowaną zawartość błonnika, niską zawartość tłuszczu, zawiera aminokwasy, selen i potas oraz jest naturalnym źródłem witamin, takich jak tiamina, niacyna, witamina A, witamina B6 i witamina E.

Jako źródło błonnika pokarmowego, w tym celulozy, hemicelulozy i ligniny, bambus poprawia pracę jelit.

Badania na ludziach wykazały również niższą toksyczność komórkową i zwiększoną żywotność komórek po spożyciu bambusa.

Badania in vitro wykazały wysoką wartość odżywczą bambusa i jego silne właściwości antyoksydacyjne, a także ujawniły jego działanie probiotyczne, co sugeruje, że może on wspierać zdrowie jelit poprzez promowanie pożytecznych bakterii.

Związki zawarte w bambusie hamują powstawanie furanu i zmniejszają powstawanie akrylamidu. Są to toksyczne związki chemiczne, które mogą powstawać podczas smażenia lub pieczenia niektórych produktów spożywczych. Dzięki temu bambus mógłby być wykorzystywany do poprawy bezpieczeństwa innych produktów spożywczych.

Przegląd wcześniejszych badań pozwolił jednak zidentyfikować również poważne zagrożenia związane ze spożywaniem bambusa, który nie został prawidłowo przygotowany. Niektóre gatunki zawierają glikozydy cyjanogenne, które mogą uwalniać cyjanek po spożyciu na surowo.

Jedno z badań wykazało także, że pędy bambusa zawierają związki, które mogą zakłócać produkcję hormonów tarczycy. Zwiększa to prawdopodobieństwo rozwoju wola, które jest związane z wieloma powikłaniami zdrowotnymi. Obu zagrożeń można uniknąć poprzez prawidłowe gotowanie pędów.

Starszy autor badania, prof. Lee Smith z Anglia Ruskin University, powiedział: „Bambus jest już powszechnie spożywany w niektórych częściach Azji i ma ogromny potencjał, aby stać się zdrowym i zrównoważonym dodatkiem do diet na całym świecie – ale musi być prawidłowo przygotowany. Zidentyfikowane przez nas liczne korzyści zdrowotne, w tym jego potencjał w walce ze współczesnymi problemami zdrowotnymi, takimi jak cukrzyca i choroby serca, wynikają prawdopodobnie z wartości odżywczych bambusa i jego ekstraktów, bogatych w białka, aminokwasy, węglowodany, minerały i witaminy”.

Prof. Smith przyznał, że dostępna wiedza ma jednak istotne luki: „Udało nam się znaleźć tylko cztery badania z udziałem ludzi, które spełniały nasze kryteria; dlatego konieczne są dodatkowe, wysokiej jakości badania z udziałem ludzi, zanim będziemy mogli sformułować konkretne rekomendacje”.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ bar/