Polscy naukowcy wykorzystują sztuczną inteligencję do badania lasów

Fot. Adobe Stock
Fot. Adobe Stock

Naukowcy z IDEAS NCBR wykorzystują sztuczną inteligencję i teledetekcję do tworzenia cyfrowych modeli lasów. Można w ten sposób monitorować kondycję drzew, oceniać bioróżnorodność leśnych ekosystemów i obserwować ich zmiany – czytamy w komunikacie przesłanym w środę PAP.

Badacze z IDEAS NCBR opracowali narzędzie do zarządzania lasami z zastosowaniem sztucznej inteligencji - poinformowano w dokumencie.

To rozwiązanie stworzono z myślą o dziedzinie zwanej leśnictwem precyzyjnym, która zajmuje się m.in. badaniem drzew na podstawie materiałów teledetekcyjnych. Ręczne pomiary skanerem laserowym dostarczają danych o poszczególnych liściach lub igłach i zagłębieniach kory na drzewach, a lotnicze i satelitarne skanowanie laserowe informuje o stanie całych lasów. Leśnicy wykorzystują te dane do oceny kondycji drzewostanów w poszczególnych lasach, oszacowania bioróżnorodności i monitorowania zmian ekosystemów leśnych, związanych m.in. ze zmianami klimatu.

Badaniami w dziedzinie leśnictwa precyzyjnego zajmuje się w Polsce zespół badawczy IDEAS NCBR. Naukowcy skupiają się na automatyzacji procesu rozpoznawania gatunku, określania kształtu i wymiarów pojedynczych drzew, a także rozwijaniu metod monitorowania zmian: dla pojedynczych drzew i całych drzewostanów.

„Dzięki nowoczesnym metodom opartym na teledetekcji (pozyskiwaniu danych za pomocą zdjęć lotniczych czy satelitarnych) i geomatyce (zarządzaniu informacją geoprzestrzenną) oraz danym takim jak lotnicze skanowanie laserowe (ALS), satelitarne czy lotnicze obrazowanie w podczerwieni (CIR), połączonym z algorytmami AI, możemy lepiej poznać lasy. A to przekłada się na bardziej świadome decyzje dotyczące ich przyszłości i zarządzania nimi. Na podstawie analizy danych możemy obserwować wpływ zmian klimatu na lasy, monitorować gatunki inwazyjne, zarządzać cięciami pielęgnacyjnymi czy modelować wzrost drzewostanów" – powiedział cytowany w komunikacie prof. Krzysztof Stereńczak, lider zespołu badawczego Leśnictwo precyzyjne w IDEAS NCBR.

Badania dotyczą m.in. użycia systemu GEDI (Global Ecosystem Dynamics Investigation) do pomiaru pokrywy leśnej. Zespół prof. Stereńczaka wykorzystał lotnicze dane skanowania laserowego do oceny jakości informacji uzyskiwanych z systemu GEDI, który bazuje na danych satelitarnych.

To pierwsza tak dokładna i przeprowadzona na tak dużą skalę ewaluacja pokrycia wielu obszarów Ziemi drzewami. Okazało się, że ten sposób inwentaryzacji lasu jest skuteczny, co stanowi znaczący krok naprzód w monitorowaniu zdrowia lasów i planowaniu działań ochronnych całych ekosystemów leśnych – czytamy w dokumencie.

Naukowcy IDEAS NCBR, przy współpracy z Instytutem Badawczym Leśnictwa, prowadzili też badania w Puszczy Białowieskiej. Porównali tradycyjne pomiary terenowe z danymi teledetekcyjnymi, co pozwoliło na dokładniejsze mapowanie gatunków drzew. W innym badaniu prowadzonym na terenie puszczy zastosowano ocenę różnorodności gatunkowej drzew przed i po szczytowym ognisku kornika, który uszkodził świerki.

„Puszcza Białowieska, wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Przyrodniczego UNESCO, to las pierwotny z różnorodnymi drzewostanami gatunków iglastych i liściastych, zajmujący w Polsce prawie 62 tysiące hektarów. Liczący 35 gatunków drzew i krzewów las posiada bogate walory ekologiczne. Dlatego jest to idealne miejsce do badania różnorodności gatunków" – powiedział cytowany w dokumencie Yousef Erfanifard z zespołu badawczego IDEAS NCBR Leśnictwo precyzyjne.

Zdaniem naukowców połączenie AI i nowoczesnych technologii w leśnictwie precyzyjnym otwiera nowe możliwości w zarządzaniu lasami.

„W Polsce powstaje wiele godnych uwagi projektów, które są realizowane ad hoc, jednorazowo, a po krótkim czasie zapomina się o nich, więc nie mogą przynieść owoców. Obecnie nie mamy barier we wdrożeniu nowoczesnych rozwiązań w leśnictwie (...). Mamy za to potężną barierę technologiczną utrzymania takich projektów i transferu know-how do ludzi, którzy później mieliby długofalowo wykorzystywać efekty badań" – uważa prof. Stereńczak.

Jak wyjaśniają w komunikacie naukowcy, okres wzrostu drzew w lasach gospodarczych wynosi zazwyczaj od 100 do 160 lat, a naturalny proces odnowienia drzewostanu trwa kilkadziesiąt lat. A to oznacza, że konsekwencje decyzji dotyczących lasów podjęte dziś zaobserwujemy w XXII wieku.

IDEAS NCBR to ośrodek badawczo-rozwojowy utworzony przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w 2021 r. Celem tej instytucji jest prowadzenie badań z zakresu sztucznej inteligencji.(PAP)

Nauka w Polsce

abu/ bar/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • , 29.04.2026. Wiceminister obrony narodowej Cezary Tomczyk (5L), dyrektor Departamentu Innowacji MON gen. bryg. Marcin Górka (L), dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju prof. Jerzy Małachowski (4L), prezes zarządu Akces NCBR Arleta Malasińska (6P) i wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego Marek Gzik (7P) podczas inauguracji programu akceleracyjnego MilTech Akces NCBR, 29 bm. w Warszawie. Jest to inicjatywa wspierająca rozwój technologii dla sektora bezpieczeństwa i obronności, realizowana w partnerstwie z Ministerstwem Obrony Narodowej. (aldg) PAP/Piotr Nowak

    12 laureatów programu NCBR i MON wspierającego rozwój technologii w obronności, otrzyma dotacje i wsparcie eksperckie

  • Fot. materiały prasowe

    AGH współtworzy nowoczesne systemy komunikacji lotniczej

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera