Fragment akceleratora, fot. Adobe Stock

Intrygujące szczegóły zderzeń przy ekstremalnych energiach

Narzędzia do badania zderzeń ciężkich jonów, zachodzących przy maksymalnych energiach w akceleratorze LHC, udoskonalili teoretycy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. Okazało się, że żaden z modeli używanych do opisu tych zjawisk nie odtwarza zachowania zmiennej sigma.

  • Protony rozpędzone prawie do prędkości światła mogą zderzać się podobnie jak kule bilardowe. Ale ponieważ protony to cząstki kwantowe, z pomiaru takich zderzeń możemy dowiedzieć się nieoczywistych rzeczy o oddziaływaniach silnych. (Źródło: IFJ PAN)

    Kwantowy bilard protonowy

    Czy można "grać w bilard" z dokładnością do tysięcznej części stopnia, dlaczego protony puchną przy przyśpieszaniu i co mają z tym wspólnego rzymskie garnki? - wyjaśniają fizycy jądrowi z PAN. Polacy należą do międzynarodowej grupy naukowej, która opisała pomiar fundamentalnych własności oddziaływań silnych przy ultrawysokich energiach.

  • Fot. Adobe Stock
    Technologia

    Prof. Korgul: Mamy wybitnych specjalistów w dziedzinie fizyki jądrowej

    Nie mam wątpliwości, że w ciągu maksimum dwóch lat pojawią się nowe kierunki "jądrowe" na wyższych uczelniach, gdyż młodzież jest zainteresowana tą tematyką. Ale już mamy wielu wybitnych specjalistów w tej dziedzinie – powiedziała PAP dr hab. Agnieszka Korgul, prof. UW z Zakładu Fizyki Jądrowej na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.

  • Fot. Fotolia
    Technologia

    NCBJ proponuje zmiany w ofercie szkół zawodowych

    Propozycję zmian nauczania przedmiotów ścisłych w technikach przygotowali naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych. Chcą, by szkoły zawodowe przygotowywały do zawodu technika nukleonika, technika chemika jądrowego oraz technika elektronika jądrowego.

  •  Pomiary z użyciem najnowszego spektrometru promieniowania gamma AGATA wyjaśniają, jak wyglądają wspólne oscylacje neutronów w jądrach atomowych i ile neutronów na powierzchni jądra uczestniczy w wibracjach znanych jako rezonanse pigmejskie....
    Życie

    Ołów może "oddychać" trafiony tlenem

    Jądro ciężkiego atomu po zderzeniu z rozpędzonym jonem może wpaść w specyficzne drgania, które wyglądają tak, jakby atom oddychał. Drgania neutronów w jądrze ołowiu ostrzelanego tlenem zbadał z niespotykaną wcześniej dokładnością międzynarodowy zespół fizyków, w tym Polacy.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Popularny znacznik biologiczny może wprowadzać w błąd

  • Badanie: skład i budowa ciała wpływają na parametry ludzkiego głosu

  • Prof. Tambor o wecie prezydenta ws. j. śląskiego: powtarzanie nieaktualnych argumentów - absurdalne

  • Prof. Jemielniak ws. wykazu czasopism: w większości tematów publikowanie po angielsku powinno być normą

  • Psychiatra: nie każdy zbieracz jest chory, ale każdy chory zbiera coś więcej niż rzeczy

  • Fot. Adobe Stock

    Namiętna miłość nieczęsto się zdarza

  • Badania: autyzm jest równie częsty u kobiet i mężczyzn

  • U kobiet maltretowanych w dzieciństwie niektóre geny sprzyjają depresji

  • Poznano przyczynę „grawitacyjnej dziury” pod Antarktydą

  • Odpowiedni trening mózgu może zmniejszyć ryzyko demencji o jedną czwartą

Poznań, 11.02.2026. Targi Arena Zawodów w Poznań Congress Center. PAP/Jakub Kaczmarczyk

Prof. Jemielniak: nauka w Polsce jest lepsza niż jej finansowanie

Radykalne niedofinansowanie, ciągłe zmiany systemu i wynoszenie ilości ponad jakość – takie trzy główne problemy polskiej nauki zdiagnozował wiceprezes PAN prof. Dariusz Jemielniak, który był gościem czwartkowego Studia PAP. 19 lutego jest obchodzony Dzień Nauki Polskiej.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera