Jedna z dwóch płytek scyntylacyjnych nowego miernika parametrów wiązek hadronowych. (Źródło: IFJ PAN)

Naukowcy z IFJ PAN mają pomysł na zwiększenie precyzji wiązek protonów m.in. w radioterapii

Wiązki protonów znajdują obecnie zastosowanie nie tylko w wyrafinowanych eksperymentach fizyki jądrowej, ale robią coraz większą karierę w radioterapii. W tej dziedzinie są trudnym do zastąpienia narzędziem niszczenia komórek nowotworowych. Ich precyzję lekarze i fizycy mogą zwiększyć dzięki dwóm rozwiązaniom opracowanym w Centrum Cyklotronowym Bronowice IFJ PAN.

  • Magdalena Laskowska z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie bada szklaną płytkę pokrytą warstwą materiału B-STING. (Źródło: IFJ PAN)
    Życie

    Polski nanokompozyt sam zabija bakterie i wirusy

    Nowy nanokompozyt krzemionkowy B-STING opracowany w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN może samoczynnie wytwarzać substancje biobójcze w reakcji na obecność drobnoustrojów. Jest skuteczny wobec bakterii, grzybów i wirusów, a jednocześnie bezpieczny dla ludzkich komórek.

  • Gęste i wielkoskalowo jednorodne pokrycie powierzchni metalu nanostrukturami z tlenku tytanu, wykonane w Instytucie Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk. Kolory sztuczne. Źródło: IFJ PAN

    Od implantów po fotoogniwa: sposób na nanostruktury na dużą skalę

    Sposób na pokrywanie dużych powierzchni metalowych precyzyjnie uformowanymi nanostrukturami pokazują naukowcy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN. Przeszkodą była dotąd obecność w metalach ziaren krystalicznych, które zaburzały wzrost nanostruktur.

  • Kontrolowane dostarczanie leków do organizmu mogą zapewnić opatrunki z elektroprzędzonych mat, zbudowanych z włókien polimerowych i odpowiedniej substancji leczniczej. Na wstawce zdjęcie mikroskopowe z włóknami polimerowymi zawierającymi antybakteryjny metronidazol. (Źródło: IFJ PAN)
    Zdrowie

    Opatrunki utkane z polimerów uwalniających leki wytworzono w IFJ PAN

    Włókna polimerowe zawierające znany lek antybakteryjny, metronidazol wytworzono w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. Uformowane z nich maty potencjalnie mogą znaleźć zastosowanie jako opatrunki, które w kontrolowany sposób uwalniają lek do organizmu.

  • Ciepła gęsta materia występuje w środku planet-olbrzymów typu Jowisza (gdzie jako metaliczna ciecz o temperaturze wielu tysięcy kelwinów otula skaliste jądro) oraz wewnątrz małych gwiazd – brązowych karłów. (Źródło: IFJ PAN / NASA)

    Laser XFEL bada ciepłą gęstą materię - obecną choćby we wnętrzu Jowisza

    Ciepła gęsta materia (WDM) występuje w środku planet gazowych olbrzymów czy we wnętrzach małych gwiazd. Teraz, dzięki użyciu laserów rentgenowskich, fizycy coraz lepiej rozumieją ten zagadkowy stan materii.

  • Źródło: Adobe Stock

    Magnez wydajnym magazynem wodoru

    Paliwo wodorowe będzie można efektywnie magazynować w wodorku magnezu. Dotychczasowe próby się nie udawały, bo nie znaleziono odpowiedniego katalizatora. Ale naukowcy już wiedzą, że szukali nie tam, gdzie powinni. Wyjaśnienia podał szwajcarsko-polski zespół fizyków doświadczalnych i teoretycznych.

  • W laboratoriach Instytutu Fizyki Jądrowej PAN wytworzono nanokompozyty  zdolne do ciągłego niszczenia drobnoustrojów. (Źródło: IFJ PAN)

    Biobójcze nanokompozyty z IFJ PAN szansą w walce z drobnoustrojami

    Badacze z Krakowa opracowali materiały kompozytowe zdolne samoczynnie i stale zabijać mikroorganizmy i zapobiegać rozwojowi patogenów - informuje na swojej stronie Polska Akademia Nauk.

  • EPA/CRISTOBAL HERRERA-ULASHKEVICH 28.082022
    Kosmos

    W misji Artemis I wykorzystane zostaną detektory z IFJ PAN

    Zestaw detektorów promieniowania jonizującego opracowanych w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie zostanie wykorzystany podczas badań w misji Artemis I. Wyniki pomiarów pozwolą na określenie dawek i charakteru promieniowania, na jakie narażeni będą astronauci w czasie lotu na Księżyc - poinformował Instytut.

  • Źródło: Fotolia

    Zaskakująca złożoność procesów w ciekłych kryształach

    W przypadku pewnych odmian ciekłych kryształów procesy krystalizacyjne nie tylko zachodzą i przy schładzaniu, i przy ogrzewaniu, ale też mają zaskakująco złożony charakter. Przemianom w ciekłych kryształach przyjrzeli się badacze z IFJ PAN.

  • Typowy dołek kriokonitowy. (Źródło: IFJ PAN / UAM / Krzysztof Zawierucha)
    Życie

    Fizycy zaskoczeni wysokim poziomem sztucznej radioaktywności na lodowcach

    W płytkich zagłębieniach na powierzchni lodu lodowcowego gromadzi się kriokonit, ciemny osad będący mieszaniną drobnej materii nieorganicznej i organicznej. W Norwegii gromadzi on zaskakująco duże ilości sztucznych izotopów promieniotwórczych, dowodzą badania przeprowadzone przez naukowców z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie.

Najpopularniejsze

  • Skan notatek prof. Wacława Borowego. Źródło: Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. Gabinet Rękopisów

    Biblioteka UW: wolontariusze potrzebni do odczytania rękopisów, których nie rozumie AI

  • Psycholog: gwałtowne przerwanie gry komputerowej w złości to ważny sygnał

  • Zmiana diety żubrów rozregulowuje ich rozród

  • Olsztyn/ Miasto chce zbadać największe jezioro, by możliwe było oczyszczenie z moczarki

  • 38 mln lat temu na terenie dzisiejszej Lubelszczyzny pływały walenie

  • Fot. Adobe Stock

    Zespół policystycznych jajników zmienił nazwę

  • Naukowcy podejrzewają, dlaczego większość ludzi jest praworęczna

  • Wirusolog: Ebola nie przenosi się drogą powietrzną

  • Raport: nie wszystkie produkty ultraprzetworzone szkodzą zdrowiu

  • Afryka/ Naukowcy: w Zambii może powstawać nowa granica płyt tektonicznych

10.03.2026. Na zdjęciu prof. Paweł Rowiński. PAP/Radek Pietruszka

Prof. Rowiński: erozja wolności akademickiej jest stopniowa i często niezauważalna

Erozja wolności akademickiej następuje dziś stopniowo i często niezauważalnie – powiedział PAP prof. Paweł Rowiński, prezes Europejskiej Federacji Akademii Nauk (ALLEA). Dodał, że nie polega ona na otwartych zakazach czy cenzurze, ale na presji politycznej, ekonomicznej czy instytucjonalnej.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera