Jedna z dwóch płytek scyntylacyjnych nowego miernika parametrów wiązek hadronowych. (Źródło: IFJ PAN)

Naukowcy z IFJ PAN mają pomysł na zwiększenie precyzji wiązek protonów m.in. w radioterapii

Wiązki protonów znajdują obecnie zastosowanie nie tylko w wyrafinowanych eksperymentach fizyki jądrowej, ale robią coraz większą karierę w radioterapii. W tej dziedzinie są trudnym do zastąpienia narzędziem niszczenia komórek nowotworowych. Ich precyzję lekarze i fizycy mogą zwiększyć dzięki dwóm rozwiązaniom opracowanym w Centrum Cyklotronowym Bronowice IFJ PAN.

  • Magdalena Laskowska z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie bada szklaną płytkę pokrytą warstwą materiału B-STING. (Źródło: IFJ PAN)
    Życie

    Polski nanokompozyt sam zabija bakterie i wirusy

    Nowy nanokompozyt krzemionkowy B-STING opracowany w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN może samoczynnie wytwarzać substancje biobójcze w reakcji na obecność drobnoustrojów. Jest skuteczny wobec bakterii, grzybów i wirusów, a jednocześnie bezpieczny dla ludzkich komórek.

  • Gęste i wielkoskalowo jednorodne pokrycie powierzchni metalu nanostrukturami z tlenku tytanu, wykonane w Instytucie Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk. Kolory sztuczne. Źródło: IFJ PAN

    Od implantów po fotoogniwa: sposób na nanostruktury na dużą skalę

    Sposób na pokrywanie dużych powierzchni metalowych precyzyjnie uformowanymi nanostrukturami pokazują naukowcy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN. Przeszkodą była dotąd obecność w metalach ziaren krystalicznych, które zaburzały wzrost nanostruktur.

  • Kontrolowane dostarczanie leków do organizmu mogą zapewnić opatrunki z elektroprzędzonych mat, zbudowanych z włókien polimerowych i odpowiedniej substancji leczniczej. Na wstawce zdjęcie mikroskopowe z włóknami polimerowymi zawierającymi antybakteryjny metronidazol. (Źródło: IFJ PAN)
    Zdrowie

    Opatrunki utkane z polimerów uwalniających leki wytworzono w IFJ PAN

    Włókna polimerowe zawierające znany lek antybakteryjny, metronidazol wytworzono w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. Uformowane z nich maty potencjalnie mogą znaleźć zastosowanie jako opatrunki, które w kontrolowany sposób uwalniają lek do organizmu.

  • Ciepła gęsta materia występuje w środku planet-olbrzymów typu Jowisza (gdzie jako metaliczna ciecz o temperaturze wielu tysięcy kelwinów otula skaliste jądro) oraz wewnątrz małych gwiazd – brązowych karłów. (Źródło: IFJ PAN / NASA)

    Laser XFEL bada ciepłą gęstą materię - obecną choćby we wnętrzu Jowisza

    Ciepła gęsta materia (WDM) występuje w środku planet gazowych olbrzymów czy we wnętrzach małych gwiazd. Teraz, dzięki użyciu laserów rentgenowskich, fizycy coraz lepiej rozumieją ten zagadkowy stan materii.

  • Źródło: Adobe Stock

    Magnez wydajnym magazynem wodoru

    Paliwo wodorowe będzie można efektywnie magazynować w wodorku magnezu. Dotychczasowe próby się nie udawały, bo nie znaleziono odpowiedniego katalizatora. Ale naukowcy już wiedzą, że szukali nie tam, gdzie powinni. Wyjaśnienia podał szwajcarsko-polski zespół fizyków doświadczalnych i teoretycznych.

  • W laboratoriach Instytutu Fizyki Jądrowej PAN wytworzono nanokompozyty  zdolne do ciągłego niszczenia drobnoustrojów. (Źródło: IFJ PAN)

    Biobójcze nanokompozyty z IFJ PAN szansą w walce z drobnoustrojami

    Badacze z Krakowa opracowali materiały kompozytowe zdolne samoczynnie i stale zabijać mikroorganizmy i zapobiegać rozwojowi patogenów - informuje na swojej stronie Polska Akademia Nauk.

  • EPA/CRISTOBAL HERRERA-ULASHKEVICH 28.082022
    Kosmos

    W misji Artemis I wykorzystane zostaną detektory z IFJ PAN

    Zestaw detektorów promieniowania jonizującego opracowanych w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie zostanie wykorzystany podczas badań w misji Artemis I. Wyniki pomiarów pozwolą na określenie dawek i charakteru promieniowania, na jakie narażeni będą astronauci w czasie lotu na Księżyc - poinformował Instytut.

  • Źródło: Fotolia

    Zaskakująca złożoność procesów w ciekłych kryształach

    W przypadku pewnych odmian ciekłych kryształów procesy krystalizacyjne nie tylko zachodzą i przy schładzaniu, i przy ogrzewaniu, ale też mają zaskakująco złożony charakter. Przemianom w ciekłych kryształach przyjrzeli się badacze z IFJ PAN.

  • Typowy dołek kriokonitowy. (Źródło: IFJ PAN / UAM / Krzysztof Zawierucha)
    Życie

    Fizycy zaskoczeni wysokim poziomem sztucznej radioaktywności na lodowcach

    W płytkich zagłębieniach na powierzchni lodu lodowcowego gromadzi się kriokonit, ciemny osad będący mieszaniną drobnej materii nieorganicznej i organicznej. W Norwegii gromadzi on zaskakująco duże ilości sztucznych izotopów promieniotwórczych, dowodzą badania przeprowadzone przez naukowców z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie.

Najpopularniejsze

  • Kraków, 31.10.2026. PAP/Łukasz Gągulski

    Ekspert: na cmentarzach wytwarzamy tony odpadów, które zostaną dla przyszłych pokoleń

  • Szopy pracze zajmują budki lęgowe i zagrażają ptakom w PN Ujście Warty

  • Poszukiwani chętni do udziału w 50. wyprawie polarnej do Polskiej Stacji Polarnej Hornsund

  • Naukowiec: zlikwidowane w Małopolsce gniazdo szerszenia żółtonogiego mieściło ok. tysiąca owadów

  • Socjolog: siła polskiej inteligencji wynika ze słabości rodzimych elit ekonomicznych

  • Lofoty, Norwegia, 18.07.2026. PAP/Marcin Bielecki

    Norwegia/ Archeolodzy: znaleźliśmy norweski skarb narodowy

  • Hiszpania/ Węże inwazyjne stopniowo zadomowiają się na wyspach Balearów

  • USA/ Rosną zachorowania na zaawansowanego raka jelita grubego wśród nastolatków

  • Elektroniczny implant może zastąpić leki na cukrzycę typu 2

  • Uzbekistan/ W górach nieopodal Samarkandy odkryto prehistoryczne malowidła naskalne oraz osadę z epoki brązu

Warszawa, 29.10.2026. Prof. Philippe Aghion odebrał tytułu doktora honoris causa SGH. PAP/Marcin Obara

Noblista: potrzebujemy skutecznej edukacji, elastycznego rynku pracy oraz socjalnego bezpieczeństwa

Sztuczna inteligencja to nie tylko szansa na rozwój, ale też ryzyko utraty miejsc pracy. Dlatego kluczowe znaczenie ma dobry system edukacji, elastyczny rynek oraz skuteczna pomoc państwa dla ludzi, którzy zostaną zwolnieni - powiedział PAP prof. Philippe Aghion, laureat nagrody Nobla z ekonomii. 

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera