Struny w owijce metalowej. Pierwsza i druga od lewej - to struny o owijce zamkniętej – takie, które zdaniem Emilly Peppers mogłyby być wynalazkiem Olbrychta Góreckiego.  Struny trzecia i czwarta - struny o owijce otwartej, czyli te, które póxniej Stradivari preferował dla instrumentów smyczkowych. Fot. Emily Peppers

Muzykologiczne odkrycie: Polsko-litewski szlachcic wynalazcą strun z metalowym oplotem

Od skrzypiec Vivaldiego przez fortepian Chopina po gitary Metalliki – struny oplecione metalowym drutem od ponad 300 lat zapewniają niskie brzmienia instrumentom strunowym. Naukowe śledztwo dr Emily Peppers z UW wykazało, że wynalazcą takich strun jest Olbrycht Górecki – polsko-litewski szlachcic związany z dworem Bogusława Radziwiłła.

  • 12.07.2025. Inscenizacja bitwy pod Grunwaldem na polach grunwaldzkich pod Stębarkiem. PAP/Andrzej Jackowski

    Ekspert: Pola Grunwaldu są miejscem, gdzie rzeczywiście doszło do bitwy w 1410 roku

    Pola znane dziś jako Pola Grunwaldu rzeczywiście są tym miejscem, w którym w 1410 roku doszło do wielkiej bitwy między Polską, Litwą i jej sprzymierzeńcami, a Zakonem Krzyżackim i jego sojusznikami. Dowodem na to są badania archeologiczne - powiedział PAP kierownik działu naukowo-promocyjnego Muzeum Bitwy pod Grunwaldem Jarosław Malecki.

  • 12.07.2025. Inscenizacja bitwy pod Grunwaldem na polach grunwaldzkich pod Stębarkiem. PAP/Andrzej Jackowski

    Nie było wilczych dołów ani piechoty - mity o bitwie pod Grunwaldem

    Bitwa pod Grunwaldem była jedną z największych i najważniejszych w średniowiecznej Europie. Wokół niej narosło wiele mitów i mylnych przekonań, choćby to, że wojska krzyżackie wykopały wilcze doły, w które mieli wpadać Polacy i Litwini.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Historycy i kartografowie podzieleni w sprawie lokalizacji mitycznej Itaki, ojczyzny Odyseusza

    Próby ustalenia, gdzie leży Itaka, ojczyzna Odyseusza, trwają co najmniej od II w. p. n.e. do czasów współczesnych. Naukowcy nie są zgodni, czy ojczyzną bohatera eposu Homera jest wyspa o nazwie Itaka czy półwysep Paliki. Spór ożywa wraz z piątkową premierą filmu „Odyseja” Christophera Nolana.

  • 01.07.2026. Złoty sygnet biskupi należący do Mikołaja Bock von Schippenbeil zaprezentowany w Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej w Kamieniu Pomorskim 1 bm. Mikołaj Bock von Schippenbeil był jednym z najważniejszych duchownych i dyplomatów związanych z państwem Zakonu Krzyżackiego. Złoty sygnet biskupi Mikołaja Bock von Schippenbeil to zabytek o wysokiej wartości kulturowej w skali europejskiej. Datowany jest na przełom XIV i XV wieku. (sko) PAP/Marcin Bielecki

    Zachodniopomorskie/ Do muzeum w Kamieniu Pom. trafił złoty sygnet biskupi z XIV/XV w.

    Do Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej trafił złoty sygnet biskupi, którego używał Mikołaj Bock von Schippenbeil, jeden z najważniejszych duchownych i dyplomatów związanych z państwem Zakonu Krzyżackiego. Ten unikatowy pierścień pieczętny jest datowany na przełom XIV i XV w. - podało muzeum.

  • Kraków, 02.06.2026. Uroczystość przekazania odzyskanego pierścienia króla Zygmunta I Starego do zbiorów Muzeum Książąt Czartoryskich, oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie. PAP/Łukasz Gągulski

    Do Krakowa wrócił pierścień króla Zygmunta I Starego

    Złoty pierścień z diamentem króla Zygmunta I Starego – skradziony przez wojska niemieckie w czasie II wojny światowej – został odzyskany i powrócił do zbiorów Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Od czwartku sygnet pochodzący z tzw. Szkatuły Królewskiej można oglądać na wystawie.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Pierwszy odczytany w całości papirusowy zwój z biblioteki w Herkulanum

    Naukowcy po raz pierwszy cyfrowo rozwinęli i w całości odczytali jeden ze zwojów papirusów z biblioteki w Herkulanum, którą zniszczył wybuchu Wezuwiusza w 79 r. Stoickie dzieło zapisane na około 22 kolumnach w języku greckim naukowcy datują na II wiek p.n.e.

  • Fot. Adobe Stock
    Świat

    Włochy/ Zmarł historyk Carlo Ginzburg - pionier w dziedzinie mikrohistorii

    Historyk Carlo Ginzburg zmarł w nocy z wtorku na środę w wieku 87 lat w Bolonii we Włoszech - podała w środę Scuola Normale Superiore w Pizie - uczelnia, w której studiował, a później wykładał. Ginzburg jest uznawany za jednego z pionierów metodologii mikrohistorii.

  • 17.06.2026. Szczątki pierwszego króla i pierwszej królowej Polski - Bolesława Chrobrego i Rychezy, wystawione w Złotej Kaplicy Katedry Poznańskiej, mauzoleum pierwszych Piastów, 17 bm. Uroczystość odbyła się w związku z 1001. rocznicą śmierci Bolesława Chrobrego. PAP/Jakub Kaczmarczyk

    Szczątki królewskie Bolesława Chrobrego zaprezentowane w Złotej Kaplicy Katedry Poznańskiej

    Relikwiarz z kością przypisywaną Bolesławowi Chrobremu zaprezentowany został w środę w Złotej Kaplicy katedry poznańskiej – nekropolii pierwszych Piastów. Ekspozycja została przygotowana przy okazji 1001. rocznicy śmierci pierwszego króla.

  • Warszawa, 09.06.2026. Otwarcie wystawy „Statut Łaskiego – zabytek i dzieło sztuki” w siedzibie AGAD w Warszawie, 9 bm. Ekspozycja została zorganizowana w 520. rocznicę publikacji dzieła. Statut Łaskiego jest uznawany za pierwszy urzędowy zbiór aktów prawnych Królestwa Polskiego wydany na polecenie Sejmu. Sporządzony został z inicjatywy wielkiego kanclerza koronnego Jana Łaskiego i wydany drukiem w 1506 roku. (aldg) PAP/Piotr Nowak

    Królewski egzemplarz Statutu Łaskiego na wystawie w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie

    Po pieczołowitej konserwacji od środy w siedzibie Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie oglądać można unikatowy egzemplarz Statutu Łaskiego z 1506 roku. Sporządzony na pergaminie, kolorowo ilustrowany i opatrzony królewską pieczęcią Aleksandra Jagiellończyka, jest bezcennym skarbem polskiej kultury, umieszczonym na liście UNESCO.

Najpopularniejsze

  • Fot. Adobe Stock

    Polacy wyliczyli, gdzie i w jakiej temperaturze może wyrosnąć pierwsze drzewo na Marsie

  • Fizycy: powinniśmy zwracać większą uwagę na jakość relacji społecznych

  • Wielkopolskie/ Ostatnia szansa na uratowanie gnieźnieńskiej parowozowni - największej w Europie

  • Kierunek lekarski najpopularniejszy na Politechnice Wrocławskiej, psychologia na Uniwersytecie Wrocławskim

  • Polski statek kosmiczny będzie bezzałogowym urządzeniem do trudnych manewrów

  • Fot. Adobe Stock

    USA/ Na aukcji w Nowym Jorku sprzedano szkielet tyranozaura za rekordową kwotę 50 mln dolarów

  • Dieta ketogenna sprzyjała u myszy rakowi jelita cienkiego

  • Picie alkoholu w celu rozładowania stresu może trwale zmieniać mózg

  • Zapach czekolady może ułatwiać trening siłowy

  • Historycy i kartografowie podzieleni w sprawie lokalizacji mitycznej Itaki, ojczyzny Odyseusza

Lublin, 08.06.2025. Pszczoła na facelii. PAP/Wojtek Jargiło

Przyszłość Europy zależy od zapylaczy. Eksperci przedstawili plan ich ochrony

Ograniczenie stosowania pestycydów, odbudowa siedlisk, rozwój monitoringu dzikich zapylaczy oraz uwzględnienie ich ochrony we wszystkich politykach Unii Europejskiej – to najważniejsze rekomendacje raportu przygotowanego przez międzynarodowy zespół naukowców.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera