Zabrze/ Pierwszy w Polsce program wczesnego wykrywania zaburzeń lipidowych u dzieci

Fot. Adobe Stock
Fot. Adobe Stock

Wszyscy uczniowie pierwszych klas szkół podstawowych w Zabrzu będą przebadani pod kątem zaburzeń lipidowych, mogących w przyszłości skutkować przedwczesnym zawałem lub udarem. Autorami programu - pierwszego takiego w Polsce - są kardiolodzy Śląskiego Uniwersytetu Medycznego ze Śląskiego Centrum Chorób Serca.

"Jak dotąd żaden rejon Polski, żadne miasto ani żadna gmina nie wykonały u siebie podobnych badań. Jest to projekt nowatorski, unikatowy w skali polskiej. Jego współorganizatorami są Urząd Miasta w Zabrzu, któremu dziękujemy za wsparcie finansowe, oraz Fundacja Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu" – poinformował kierownik III Kliniki Kardiologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Śląskim Sercu Chorób Serca prof. Mariusz Gąsior.

Program „Lipidogram dla pierwszaka” obejmie wszystkich uczniów pierwszych klas zabrzańskich szkół podstawowych, czyli ok. 1,5 tys. dzieci. Efektem ma być zidentyfikowanie grupy pierwszaków z zaburzeniami lipidowymi, w tym z hipercholesterolemią rodzinną, czyli wrodzoną, uwarunkowaną genetycznie chorobą prowadzącą do przedwczesnej miażdżycy.

U każdego dziecka wykonane będzie badanie stężenia cholesterolu oraz badanie wagi, wzrostu i obwodu brzucha, by określić BMI (wskaźnik masy ciała). W ubiegłym tygodniu jako pierwsi zostali przebadani uczniowie ze Szkoły Podstawowej nr 7. Wśród prawie 60 zbadanych dzieci u czworga stwierdzono podwyższone stężenia cholesterolu i skierowano do dalszej diagnostyki.

Hipercholesterolemia rodzinna jest schorzeniem wrodzonym, dziedziczonym w sposób dominujący. Z tego powodu w odróżnieniu od licznych modyfikowalnych czynników ryzyka miażdżycy, takich jak palenie papierosów, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i nabyte zaburzenia gospodarki lipidowej, choroba należy do tzw. czynników niemodyfikowalnych, jak wiek czy płeć męska. Podejrzewa się ją w przypadku stężenia cholesterolu całkowitego wynoszącego ponad 310 mg/dl i/lub cholesterolu LDL ponad 190 mg/dl, przy współistniejącym prawidłowym stężeniu trójglicerydów.

U chorych mogą m.in. występować żółtaki ścięgien czy pierścień rogówkowy. Dowodem potwierdzającym chorobę jest badanie genetyczne, wykrywające jedną z mutacji genowych. "W Polsce rocznie dochodzi do 80 tys. zawałów serca. Jak wynika z naszych wcześniejszych badań, u części chorych dochodzi do zawału z powodu przedwczesnej miażdżycy. Problem dotyczy zarówno młodych kobiet, jak i młodych mężczyzn; w tym hipercholesterolemia rodzinna - pewna i prawdopodobna - odpowiada za ok. 3 proc. zawałów. U tych pacjentów do zawału dojść może między 30 a 50 rokiem życia" – wyjaśnił prof. Mariusz Gąsior.

Gdy specjaliści zdiagnozują hipercholesterolemię rodzinną u pierwszaka wówczas - ze względu na genetyczne podłoże choroby - opieką zostanie objęta cała rodzina. "Wartością dodaną projektu będzie możliwość przeprowadzenia diagnostyki kaskadowej, która obejmie rodzeństwo i rodziców dziecka z zaburzeniami lipidowymi. Może to uchronić całe rodziny przez tragicznym w skutkach zdarzeniem takim jak zawał serca czy udar mózgu" – dodał profesor.

Prowadzący program kardiolog z III Kliniki Kardiologii w Śląskim Centrum Chorób Serca dr hab. Krzysztof Dyrbuś zwraca uwagę, iż u wielu chorych mamy do czynienia z przedwczesnym występowaniem choroby wieńcowej, udarów mózgu i nagłych zgonów w młodym wieku - za część z nich odpowiedzialna jest właśnie hipercholesterolemia rodzinna. Na świecie żyje ok. 30 mln chorych z tym typem hipercholesterolemii, w tym w Polsce ok. 200 tys. osób. Większość z nich nie ma świadomości istnienia choroby.

"Choroba skutkuje przedwczesną miażdżycą, czego skutkiem są zawały serca lub udary mózgu u pacjentów przed 30. rokiem życia. Co więcej, jak wynika z naszych wcześniejszych badań, większość rozpoznań przedwczesnej miażdżycy, w tym hipercholesterolemii rodzinnej, zostaje postawionych dopiero po zawale serca lub udarze mózgu" – powiedział dr hab. Krzysztof Dyrbuś.

Szacuje się, że w Polsce wskaźnik występowania hipercholesterolemii rodzinnej jest nieco wyższy niż w krajach Europy Zachodniej. Lekarze zwracają uwagę, iż w rozwoju przedwczesnej miażdżycy organizm pacjenta od najmłodszych lat jest narażony na „bombardowanie” cholesterolem LDL („złym”), co powoduje, że naczynia wieńcowe u 45-latka mają wygląd taki jak u 70-latka bez hipercholesterolemii rodzinnej.

"Możliwość przebadania populacji miasta Zabrze daje nam unikatową możliwość znalezienia osób zagrożonych przedwczesną miażdżycą. Gdyby program udało się kontynuować w latach kolejnych, moglibyśmy stworzyć jedyną w skali Polski mapę rodzin z hipercholesterolemią rodziną, a nasze doświadczenia mogłyby stać się podstawą wdrożenia podobnego projektu dotyczącego pierwotnej profilaktyki przedwczesnej miażdżycy w całej Polsce"– podsumował dr hab. Krzysztof Dyrbuś.(PAP)

Nauka w Polsce

mab/ mhr/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • Źródło: Adobe Stock

    Ekspert: co roku w Polsce na raka prostaty umiera 5,5 tys. mężczyzn

  • Fot. Adobe Stock

    Wrocław/ 2,1 tys. miejsc dla nowych studentów na 10 kierunkach Uniwersytetu Medycznego

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera