Historia i kultura

Polscy archeolodzy "prześwietlili" zabytki Albanii

Twierdza w Szkodrze sfotografowana z pokładu drona.  Fot. M. Pisz
Twierdza w Szkodrze sfotografowana z pokładu drona. Fot. M. Pisz

Polscy archeolodzy "prześwietlili" zabytki Albanii. "Przeprowadzone przez nas badania nieinwazyjne miały największą skalę wśród prac tego typu wykonywanych w Europie" - powiedział PAP prof. Piotr Dyczek, podsumowując kolejny sezon badawczy w Albanii w rejonie miejscowości Szkodra.

Antyczna Scoder to leżąca na brzegach wielkiego jeziora Szkodryjskiego jedna najważniejszych stanowisk dla historii Ilirii, jak również całego obszaru bałkańskiego. Od czasów neolitu znajdowała się tu ważna i bogata osada, leżąca na skrzyżowaniu ważnych szlaków lądowych i wodnych. Jednak szczyt jej świetności przypada na czasy iliryjskie (III-II wiek p.n.e.). Wtedy pełniła ona funkcje stolicy królestwa.

Mimo ważkiego znaczenia miasta i królestwa iliryjskiego, jego historia wciąż owiana jest mrokiem tajemnic. Nie wiadomo, jak przebiegał proces tworzenia królestwa, przez kogo i dlaczego w ogóle został zainicjowany. Polscy archeolodzy próbują rozwikłać tę zagadkę od 2011 r., kiedy rozpoczęli szeroko zakrojone badania w Albanii. W tym roku pracowali w terenie w maju i czerwcu.

Badaniami objęli wielohektarowy obszar antycznej twierdzy Scoder. Zastosowali szerokie spektrum metod nieinwazyjnych, czyli takich, które umożliwiają \"zajrzenie\" pod ziemię bez wykonywania wykopalisk. Wśród nich były badania elektrooporowe, geomagnetyczne i georadarowe.

\"Badania były mozolne ze względu na duże głębokości, na których znajdują się antyczne ruiny, co wymuszało wielokrotne przeczesywanie terenu dla różnych parametrów instrumentów pomiarowych\" - opowiada PAP kierownik projektu badawczego, prof. Piotr Dyczek z Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego.

Dzięki temu naukowcom udało się odtworzyć pierwotną topografię twierdzy - zupełnie inną, niż rozplanowanie budowli widoczne dziś w terenie. Odkryli też zarys kilkudziesięciu domów, a także przebieg ulic i murów sprzed 2 tys. lat. Obecnie obiekty te przykrywa 7-metrowa warstwa ziemi. Nigdy nie zostały przebadane archeologicznie.

Prof. Dyczek wskazuje na jedno, szczególnie ważne odkrycie. \"Jest to świetnie zachowana latryna otomańska położona w sąsiedztwie przebadanej przez nas wykopaliskowo XIV-wiecznej łaźni tureckiej. To jeden z najstarszych kompleksów sanitarnych tego typu na terenie obecnej Albanii\" - podkreśla badacz.

Naukowiec zaznacza, że latryny nie przebadano jeszcze w sposób wykopaliskowy - funkcję budynku i jego stan określono jedynie na podstawie obrazów wygenerowanych przez urządzenia teledetykcyjne. \"Niezwykle bogaty i obfity materiał uzyskany w wyniku tych badań pozwoli nam na precyzyjne zaplanowanie dalszych badań wykopaliskowych\" - dodaje prof. Dyczek.

Naukowcy objęli badaniami nieinwazyjnymi również obszar wokół antycznej Scodry. W Szkodrze i sześciu sąsiadujących antycznych miastach wykonali serię zdjęć z drona, prostopadłych względem podłoża (tzw. ortofotograficznych). \"Ich waga polega na tym, że powstały one być może już w IV i III w. p.n.e. Ich zbadanie będzie miało niezwykłe znaczenie dla określenia tożsamości samej enigmatycznej kultury iliryjskiej, która rozkwitała w kolejnych wiekach\" - kończy prof. Dyczek.

PAP - Nauka w Polsce

szz/ zan/

Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.

Czytaj także

  • 31.03.2025. Znaleziony w bryle gliny oderwanej od klifu na wybrzeżu Bałtyku sztylet z wczesnej epoki żelaza prezentowany w Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej, 31 bm. Bogato zdobiony sztylet pochodzi prawdopodobnie sprzed ok. 2800 lat, z okresu halsztackiego. Zabytek został odnaleziony przez członków Stowarzyszenia na rzecz ratowania zabytków im. Św. Korduli. PAP/Marcin Bielecki

    Zachodniopomorskie/ Wstępne badania sztyletu znalezionego na plaży potwierdziły jego historyczność

  • Pelplin, 28.03.2025. Pelplińska Biblia Gutenberga na ekspozycji stałej „Wokół Pelplińskiej Biblii Gutenberga”, 28 bm. w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie. Jest to jedyna Biblia Gutenberga w Polsce i jedna z nielicznych, której oba tomy przetrwały w oryginalnych, integralnych oprawach z XV wieku. Po zakończonej konserwacji będzie prezentowana na wystawie stałej, a nie okazjonalnie jak do tej pory. PAP/Andrzej Jackowski

    Prof. J. Raczkowski: po badaniach nad Biblią Gutenberga wiemy o niej prawie wszystko

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera