<strong>Pierwsze opublikowane w Polsce, nieocenzurowane wydanie powieści Włodzimierza Odojewskiego "Wyspa Ocalenia" właśnie trafia do księgarń.</strong> Powieść powstała w 1950 r., jej fragmenty zostały wtedy wykorzystane w słuchowisku radiowym. W 1951 r. została wyróżniona przez Komisję Młodzieżową Związku Literatów Polskich nagrodą im. Tadeusza Borowskiego, do wydania powieści w formie książki jednak nie doszło z przyczyn politycznych.
"Dziś trudno wyobrazić sobie, jak wyglądała praca z cenzurą. Pisanie książek, a zwłaszcza ich wydawanie w czasach PRL-u było nieraz zabawą w ciuciubabkę z cenzorem, tyle że zabawą ponurą i niekiedy niebezpieczną" - wspomina Odojewski we wstępie do książki swoją 10-letnia walkę o jej publikację.
"Postawione mi zarzuty brzmiały: Primo: autor pisze o ziemiach ukraińskich, które były w dwudziestoleciu międzywojennym przez Polskę okupowane, jak o ziemiach polskich. Czyli kwestionuje ich prawdziwą przynależność. Jest to wtrącanie się w sprawy sąsiada. Secundo: polski ludowy wydawca nie ma żadnego interesu w ukazywaniu w sielskiej otoczce polskich sfer ziemiańskich, czyli wyzyskiwaczy. Tertio: w powieści znajduje się passus mówiący o znalezieniu w jakimś lasku masowych grobów rozstrzelanych oficerów polskich. Jest to wyraźna aluzja do Katynia. Autor powieści jednak nie informuje od razu, że jeńców polskich w Katyniu rozstrzelali Niemcy" - wspomina Odojewski.
Ostatecznie cenzura zaakceptowała wersję, w której nie pada słowo Katyń, a ustęp o lasku z masowymi grobami został znacząco okrojony. "Wyspa Ocalenia" w wersji sprzed zabiegów cenzury została opublikowana na przełomie lat 1972/1973 w odcinkach w nowojorskim "Nowym Dzienniku". Tenże sam maszynopis, po nieznacznych poprawkach, stał się podstawa obecnego wydania nakładem wydawnictwa Twój Styl. Na podstawie książki Jan Jakub Kolski napisał scenariusz i przymierza się do ekranizacji książki. ASZW
PAP - Nauka w Polsce
bsz
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
