Hubert Baniecki oraz dr Michał Nauman zostali laureatami nagrody głównej w 22. edycji Nagrody im. Witolda Lipskiego. Wyróżnieniem uhonorowano dr. inż. Kamila Deję. Nagrody trafiły w ręce wybitnych polskich naukowców rozwijających technologie sztucznej inteligencji.

Nagroda im. Witolda Lipskiego to jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień w polskiej informatyce. Ustanowiono ją w 2005 r. dla upamiętnienia pioniera polskiej informatyki, którego dorobek naukowy nadal inspiruje kolejne pokolenia badaczy. Większość zgłoszonych w tej edycji kandydatur pochodziła z obszaru informatyki stosowanej, co bezpośrednio odzwierciedla obecny trend i dominację badań nad sztuczną inteligencją - podkreślają organizatorzy konkursu.

W wyniku obrad Kapituła zdecydowała o przyznaniu w tym roku dwóch równorzędnych nagród głównych – każda w wysokości 25 tysięcy złotych – dla Huberta Banieckiego oraz dr. Michała Naumana. Przyznano także jedno wyróżnienie, które powędrowało do dr. inż. Kamila Dei.

Hubert Baniecki to doktorant na Wydziale Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego oraz badacz w Centrum Wiarygodnej Sztucznej Inteligencji Politechniki Warszawskiej. Doświadczenie zdobywał m.in. podczas staży badawczych w Meta w Nowym Jorku i na LMU w Monachium. Specjalizuje się w wyjaśnialnej sztucznej inteligencji (XAI). Tworzy algorytmy pozwalające zrozumieć działanie skomplikowanych modeli uczenia maszynowego, co ma kluczowe znaczenie m.in. w ocenie ryzyka medycznego. Jest współtwórcą popularnego pakietu open-source DALEX. Obecnie wykorzystuje narzędzia z teorii gier do wyjaśniania modeli multimodalnych, co w przyszłości ma udoskonalić trenowanie modeli językowych. Jest laureatem stypendium START FNP i grantu „Perły Nauki”.

Dr Michał Nauman jest badaczem AI, specjalizującym się w uczeniu ze wzmocnieniem (reinforcement learning). Studiował na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Amsterdamskim, odbył również staż w UC Berkeley. Jego prace skupiają się na skalowaniu uczenia ze wzmocnieniem – projektuje systemy i algorytmy, które samodzielnie generują dla siebie dane uczące poprzez interakcję z otoczeniem i popełnianie błędów, potrafiąc optymalnie wykorzystać duże modele oraz doświadczenie zebrane z wielu zadań. Jego długofalowym celem jest stworzenie bardziej ogólnych systemów AI, które uczą się w pełni na podstawie własnych działań.

Prace badawcze obu laureatów nagrody głównej regularnie publikowane są na najważniejszych międzynarodowych konferencjach poświęconych sztucznej inteligencji, takich jak NeurIPS, ICML czy ICLR.

Dr inż. Kamil Deja, laureat wyróżnienia, jest adiunktem na Wydziale Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej oraz liderem zespołu GenAI w Instytucie Badawczym IDEAS. Pracował m.in. w Amazon Alexa i CERN (przy eksperymencie ALICE). Należy do ELLIS Society – prestiżowej europejskiej sieci zrzeszającej czołowych badaczy AI. W swojej pracy naukowej (publikowanej m.in. na CVPR, ICCV, NeurIPS) skupia się na modelach dyfuzyjnych, będących dziś podstawą generowania obrazu, wideo i muzyki. Udowodnił, że wiedza w modelach generatywnych jest zaskakująco dobrze uporządkowana. Dr Deja wraz z zespołem przekłada te odkrycia na praktyczne narzędzia, pozwalające ingerować w decyzje modelu i rozkładać je na zrozumiałe dla człowieka pojęcia – bez konieczności kosztownego, ponownego trenowania sieci oraz bez strat na jej jakości (m.in. przy naukowej syntezie białek).

„Od trzech edycji konkurs o Nagrodę im. Witolda Lipskiego jest organizowany we współpracy IDEAS z Fundacją Kościuszkowską. Jako koordynator prac konkursowych nie mogłabym wyobrazić sobie lepszych partnerów przy tym tak prestiżowym dla polskiej informatyki przedsięwzięciu. A o tym, że jest to przedsięwzięcie prestiżowe, świadczą nazwiska laureatów, dzięki którym polska informatyka ma miejsca w czołówce światowej. Pierwszym laureatem edycji z 2005 r. był prof. Piotr Sankowski” – podkreśla dr Grażyna Żebrowska, koordynator Nagrody im. Witolda Lipskiego i od 2024 r. dyrektor ds. współpracy międzynarodowej Instytutu Badawczego IDEAS, cytowana w prasowym komunikacie. (PAP)

Nauka w Polsce

ekr/ agt/