Zaledwie 5 proc. dna morskiego wokół karaibskiej wyspy Bonaire pokrywają obecnie koralowce, a jeszcze pół wieku temu było to ponad 60 proc. Oznacza to, że pozostało mniej niż 10 proc. pierwotnej rafy – wynika ze wstępnej analizy holenderskich naukowców, o której poinformował w poniedziałek nadawca publiczny NOS.
Wyników jeszcze nie opublikowano. Erik Meesters z Uniwersytetu Wageningen wcześniej przeanalizował dane z 2017 r., a późniejsze badania terenowe wskazują, że stan rafy nadal się pogarsza.
Według naukowca koralowce obumierają przede wszystkim z powodu wzrostu temperatury wody związanego ze zmianami klimatu. Ocieplenie Morza Karaibskiego nasiliło zjawisko El Nino. „Bardzo wiele koralowców obumarło wskutek wyjątkowo silnego El Nino i znacznego wzrostu temperatury wody” – powiedział Meesters. Wyższe temperatury sprzyjają też namnażaniu się bakterii i zwiększają podatność koralowców na choroby.
Degradację rafy wyraźnie widzą mieszkańcy. Leonel Martijn z organizacji Stinapa wspomina, że w dzieciństwie musiał odsuwać koralowce, aby wejść do morza; dziś w wielu miejscach zniknęły one całkowicie. Przetrwały głównie odporne, szybko rosnące „koralowce-chwasty”, zanikają natomiast gatunki budujące wielkie struktury rafowe. Organizacja Reef Renewal hoduje fragmenty koralowców i umieszcza je w morzu. Posadziła ich wokół Bonaire około 20 tys., jednak w skali Morza Karaibskiego to niewielki obszar.
Całkowite zniknięcie rafy byłoby poważnym ciosem dla gospodarki wyspy, której sektor turystyczny, szczególnie szkoły nurkowania, jest zależny od podwodnej przyrody. Zdaniem Meestersa rafę wciąż można uratować, ale wymaga to ograniczenia wykorzystania paliw kopalnych i znacznego rozszerzenia projektów odbudowy koralowców.
Sąd Okręgowy w Hadze 28 stycznia 2026 r. nakazał Holandii skuteczniej chronić mieszkańców Bonaire przed zmianami klimatu i do 28 lipca ujawnić, ile gazów cieplarnianych kraj może jeszcze wyemitować bez naruszenia celów paryskich. Rząd nie dotrzymał terminu i zapowiedział przedstawienie informacji dopiero we wrześniu, co prawnicy nazwali zaniedbaniem i „kompromitacją Holandii”. Złożona apelacja nie wstrzymuje wykonania wyroku.
Bonaire jest karaibską gminą specjalną Holandii, formalnie jednostką publiczną i nie należy do żadnej prowincji. Wraz z Sabą i Sint Eustatius tworzy Holandię Karaibską; taki status ma od rozwiązania Antyli Holenderskich w 2010 r.
Patryk Kulpok (PAP)
pmk/ agt/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.
