Rafy koralowe to nie tylko jeden z fundamentów funkcjonowania morskiego środowiska. M.in. poprzez wspieranie rybołówstwa, turystyki, badań farmaceutycznych czy ochronę wybrzeży, rocznie przynoszą światu zyski na poziomie 9,8 biliona dolarów – zwracają uwagę eksperci ze Smithsonian Tropical Research Institute (STRI).

Międzynarodowy zespół naukowców pod ich kierunkiem oszacował skalę wybielania koralowców na całym świecie podczas globalnej morskiej fali upałów, w latach 2014-2017. Mowa o Third Global Coral Bleaching Event (trzecie globalne zjawisko blaknięcia koralowców).

Niestety badacze stwierdzili, że połowa raf na świecie doznała znaczących uszkodzeń. Podkreślają jednocześnie, że kolejna fala rozpoczęła się w 2023 roku i trwa nadal.

Jak wyjaśniają, do życia koralowcom potrzebne są algi, które dzięki fotosyntezie przetwarzają światło słoneczne w energię potrzebną zwierzęciu do życia. Blaknięcie następuje, gdy pod wpływem zbyt wysokiej temperatury koralowiec traci symbiotyczne algi i nabiera białego koloru. Proces ten prowadzi do spowolnienia wzrostu, ograniczenia rozmnażania, a nawet śmierci.

Naukowcy wykorzystali zdjęcia satelitarne, dane na temat temperatury wód oceanicznych z systemu Coral Reef Watch oraz obserwacje raf prowadzonymi bezpośrednio w wodzie i inspekcje lotnicze.

- To najbardziej rozległa pod względem geograficznym analiza badań nad blaknięciem koralowców, jaką kiedykolwiek przeprowadzono - mówi Sean Connolly, współautor pracy opublikowanej w piśmie „Nature Communications”.

Dane do niej przekazało niemal 200 współautorów ze 143 instytucji w 41 krajach i terytoriach – dodaje.

80 proc. zbadanych raf doświadczyło umiarkowanego lub silniejszego blaknięcia, a 35 proc. odnotowało umiarkowaną lub wyższą śmiertelność. Naukowcy oszacowali, że ponad 50 proc. raf koralowych na świecie ucierpiało z powodu znacznego blaknięcia, a 15 proc. doświadczyło znaczącej śmiertelności.

- Poziomy stresu cieplnego podczas tego zjawiska były tak ekstremalne, że system Coral Reef Watch musiał wprowadzić nowe, wyższe stopnie alarmowe dotyczące blaknięcia, które nie były potrzebne podczas wcześniejszych wydarzeń – alarmuje główny autor C. Mark Eakin, były dyrektor Coral Reef Watch.

Inny badacz, Scott Heron dodaje, że w trakcie tego trzyletniego zjawiska około połowa lokalizacji raf dotkniętych stresem cieplnym na poziomie blaknięcia była narażona na niego dwukrotnie lub więcej razy – często z niszczycielskimi skutkami. Obejmowało to następujące bezpośrednio po sobie zdarzenia na Wielkiej Rafie Koralowej w Australii. Od tego czasu wystąpiły tam trzy kolejne przypadki blaknięcia. - Widzimy, że rafy nie mają czasu na odpowiednią regenerację, zanim nastąpi kolejne zjawisko wybielania – wskazuje.

Naukowcy podkreślają, że w ciągu ostatnich 30 lat Ziemia straciła 50 proc. koralowców, ponieważ oceany pochłaniają większość ciepła powstającego z powodu spalania paliw kopalnych. Przypominają, że gdyby oceany go nie pochłaniały, temperatura powietrza wynosiłaby około 50 stopni C.

Niestety, dane z całego świata pokazują, że Ziemia znajduje się obecnie w trakcie czwartego globalnego zjawiska blaknięcia koralowców.

- Nasze wyniki pokazują, że trzecie globalne zjawisko blaknięcia koralowców było zdecydowanie najpoważniejszym i najbardziej rozległym odnotowanym wydarzeniem tego typu. Mimo to rafy doświadczają obecnie jeszcze poważniejszej czwartej fali wybielania, która rozpoczęła się na początku 2023 roku – alarmuje prof. Connolly.

Marek Matacz (PAP)

mat/ agt/