Do takich wniosków naukowcy z Portland State University (USA)doszli po serii badań z udziałem grupy ochotników, odkrywając zjawisko, które nazwali time-extension self-efficacy (poczucie własnej skuteczności w wydłużaniu dnia, TESE).

Jak się okazało, chronotyp (czyli to, czy ktoś jest rannym ptaszkiem czy sową) mocno korelował z TESE i tym, czy dana osoba jest gotowa włożyć dodatkowy wysiłek w pracę i pomoc innym.

Ponadto przy stabilnie działającym zegarze biologicznym na współczynnik TESE można było dosyć łatwo wpływać.

Okazało się też, że można było podnieść wartość tego parametru z pomocą prostego ćwiczenia, które polega na przypomnieniu sobie przeszłej, zakończonej sukcesem próby „rozciągnięcia” dnia.

Naukowcy podkreślają więc, że ludzie różnią się pod względem wiary w to, na ile mogą danego dnia włożyć większy wysiłek w pracę, np. w pomaganie innym, a zależy to w dużej mierze od chronotypu i działania biologicznego zegara.

– Większość ludzi zakłada, że każdy doświadcza czasu w ten sam sposób. Wszyscy mamy 24 godziny – zaznacza June Ryu z Portland State University, główna autorka badania opisanego w magazynie „Organizational Behavior and Human Decision Processes”.

– Jednak nasze analizy pokazują, że ranny ptaszek i sowa zupełnie inaczej postrzegają czas, jakim dysponują, a ta różnica wpływa na to, kiedy decydują się pomagać innym w pracy. Najbardziej ekscytujące jest dla mnie to, że o ile czyjś chronotyp ma podłoże biologiczne i trudno go zmienić, o tyle przekonania na temat tego, jak mocno można przesunąć granice swojego dnia, już takie nie są. Te przekonania można modyfikować, co sugeruje, że mamy o wiele większe pole do działania wbrew naszym biologicznym tendencjom, niż wcześniej sądziliśmy – wyjaśnia.

Marek Matacz (PAP)

mat/ agt/