25 czerwca mija rok od wylotu Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego, astronauty projektowego Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ang. International Space Station, ISS). Lot odbył się w ramach polskiej misji technologiczno-naukowej IGNIS, podczas której astronauta prowadził badania naukowe i angażował się w działania edukacyjne.

Z okazji rocznicy w czwartek w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie (która w kwietniu nadała polskiemu astronaucie tytuł doktora honoris causa) zorganizowano konferencję naukową „Ekosystem kosmiczny rok po misji IGNIS”, poświęconą podsumowaniu osiągnięć polskiego sektora kosmicznego po misji oraz dyskusji nad jego dalszym rozwojem w kontekście nauki, gospodarki i innowacji. Było to jedyne tego dnia wydarzenie z udziałem polskiego astronauty.

Rektor SGH Piotr Wachowiak wspominał, że rok wcześniej w auli, w której w czwartek trwała konferencja, odbywało się posiedzenie Senatu uczelni. Zgromadzenie to rozpoczęło się transmisją startu z Centrum Kosmicznego Kennedy’ego na Florydzie misji Ax-4 z polskim astronautą na pokładzie.

– Misja IGNIS pokazała, że Polska posiada kompetencje, ambicje i potencjał, aby aktywnie współtworzyć przyszłość europejskiego sektora kosmicznego – zaznaczył rektor Wachowiak.

W trakcie czwartkowej konferencji ogłoszono powstanie Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego, powołanego przez pięć uczelni: Szkołę Główną Handlową w Warszawie, Politechnikę Łódzką, Uniwersytet Jagielloński, Akademię Górniczo-Hutniczą im. Stanisława Staszica w Krakowie i Akademię Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie. List intencyjny podpisali rektorzy lub prorektorzy tych uczelni, z których każda – jak podkreślono, ma wnieść ważną perspektywę do powstającego centrum – technologiczną, ekonomiczną i związaną z fizjologią człowieka.

Jak wyjaśnili sygnatariusze listu, celem powołania tej instytucji będzie w szczególności integracja uczelni wyższych, jednostek naukowych, instytutów badawczych, administracji publicznej oraz podmiotów sektora kosmicznego.

– Cieszę się z obecności uczelni technicznych, uczelni ekonomicznej, uniwersytetu i również uczelni, która (zajmuje się – przyp. PAP) fizjologią organizmu, przygotowania fizycznego. (…) Obecność właśnie tych uczelni jest niesamowicie mocnym i ważnym punktem pokazania tej interdyscyplinarności kosmosu – ocenił podczas briefingu prasowego Uznański-Wiśniewski.

Zdaniem prorektora ds. kształcenia w AGH Krzysztofa Mendroka konieczne jest wsparcie sektora kosmicznego przez uczelnie, choćby w kwestii kształcenia przyszłych kadr. I temu m.in. ma służyć nowe centrum.

Również w SGH została powołana komórka organizacyjna Centrum Ekosystemu Kosmicznego SGH. Zarządzenie rektora SGH w tej sprawie wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2026 r. Rektor Wachowiak poinformował, że dyrektorem jednostki będzie Maciej Myśliwiec, obecnie ze Space Agency.

Dr Aleksandra Bukała z PIAP Space, była szefowa misji IGNIS w Polskiej Agencji Kosmicznej, opowiadała w rozmowie z PAP, że w trakcie pakowania każdego statku kosmicznego zostaje czasami trochę wolnego miejsca – mniej więcej wielkości pudełka czekoladek. – Tak było też w przypadku kapsuły Dragon „Grace”, którą poleciała załoga misji Ax-4, w tym dr Sławosz Uznański-Wiśniewski. Tego miejsca było bardzo malutko, ale wystarczająco na 14 pamiątkowych patchy i naklejek z logo misji oraz naklejki 11 z 13 eksperymentów – opisała.

Dodała, że tradycją w takich przypadkach jest, że osoby szczególnie zaangażowane w prace nad misją dostają takie upominki z odpowiednim certyfikatem. – Zazwyczaj nie są to ludzie z pierwszych stron gazet, ale ci, którzy wykonali naprawdę ciężką pracę na rzecz misji – wyjaśniła.

Podczas konferencji oprawione pamiątkowe emblematy, naklejki i medale trafiły więc w ręce byłych i obecnych pracowników POLSA oraz Ministerstwa Rozwoju i Technologii (MRiT). Dostali je m.in. Aleksandra Bukała; Grzegorz Wrochna (były prezes Polskiej Agencji Kosmicznej); Agnieszka Gapys (przed misją była koordynatorką zespołu ds. komunikacji POLSA); Anna Bukiewicz-Szul (POLSA, koordynatorka zespołu ds. edukacji) i Piotr Zabadała, zastępca dyrektora Departamentu Innowacyjności i Polityki Kosmicznej w MRiT.

Na briefingu prasowym po uroczystości Sławosz Uznański-Wiśniewski przypomniał, że 2025 r to był rekordowy rok dla Polski pod względem kosmicznym. Odbyła się wówczas misja IGNIS, a Polska zawarła trzy rekordowe kontrakty dla sektora kosmicznego warte od 50 do 800 mln euro. – Jesteśmy de facto nadal na początku rozwoju naszego sektora kosmicznego. (…) Pytanie jest dla mnie najważniejsze - nie, w jaki sposób wykorzystaliśmy ostatnich 12 miesięcy, ale w jaki sposób będziemy na co dzień wykorzystywać każdy tydzień, każdy miesiąc rozwoju. Tak żeby za pięć lat w Polsce technologicznie być w innym miejscu, nie tylko gospodarczo, ale również wizerunkowo, technologicznie przynależeć do tego najbardziej rozwiniętego świata. (PAP)

Nauka w Polsce

abu/ zan/