Obecnie na naukę i szkolnictwo wyższe przeznacza się ok. 1,1 proc. PKB. W budżecie państwa na 2026 rok na wydatki w tym zakresie przeznaczono ponad 44 mld zł.

O złożeniu w Sejmie projektu nowelizacji Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, Schreiber poinformował w środę we wpisie na X. Podkreślił, że projekt ma związek z zaplanowanym na ten dzień protestem „przeciwko wygaszaniu sektora nauki”, który został zorganizowany przez akcję protestacyjną „3 proc. dla nauki, 100 proc. dla Polski”.

Podczas późniejszej konferencji prasowej poseł PiS wyjaśnił, że projekt zakłada wzrost nakładów na naukę o 0,3 proc. PKB w ciągu pierwszego roku po wejściu w życie przepisów. Następnie - zgodnie z propozycją PiS - w ciągu czterech lat poziom finansowania wyniósłby 2,2 proc. PKB, czyli - jak powiedział Schreiber - tyle, ile na naukę wydają średnio państwa UE.

Obecny na konferencji poseł PiS Marcin Warchoł dodał, że projekt zakłada także m.in.: urealnienie progów dochodowych dla m.in. osób, które „pracują na dobro polskiej nauki, ale często są niewidoczne”, jak np. pracownicy bibliotek czy pracownicy administracyjni; zwiększenie finansowania domów studenckich, akademików m.in. poprzez wzrost nakładów na remonty; systemowe zwiększenie subwencji dla jednostek naukowych; powiązanie wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym z dochodami w sektorze przedsiębiorstw państwowych.

Warchoł podkreślił, że „nauka jest inwestycją w przyszłość, rozwój, gospodarkę, a nie kosztem”.

Współorganizatorami akcji protestacyjnej „3 proc. dla nauki, 100 proc. dla Polski” są: dr hab. Maria W. Górna i prof. Michał Tomza z Uniwersytetu Warszawskiego oraz dr hab. Agata Starosta i dr hab. Łukasz Okruszek z Polskiej Akademii Nauk. Na łamach pisma Nature pisali oni w maju, że - pomimo prężnie rozwijającej się gospodarki w Polsce - finansowanie nauki osiągnęło bezprecedensowo niski poziom, a na naukę i szkolnictwo wyższe przeznacza się jedynie 1,1 proc. PKB.

Petycję online „3 proc. dla nauki, 100 proc. dla Polski”, dotyczącą m.in. zwiększenia finansowania nauki, opublikowano w pierwszych dniach maja. Autorzy zgłosili w niej także postulaty dotyczące zatrudnienia naukowców i prowadzenia badań naukowych. Akcja zyskała poparcie wielu gremiów naukowych i uczelnianych w Polsce, w tym również: prezydium Polskiej Akademii Nauk, Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich.

Minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek podczas niedawnego spotkania z ministrem finansów Andrzejem Domańskim, które dotyczyło sukcesywnego zwiększania finansowania polskiej nauki zaproponował m.in. wykorzystanie Funduszu Polskiej Nauki jako wsparcia długofalowego finansowania nauki. Rozwiązanie zakłada m.in. poszerzenie źródeł finansowania funduszu o środki pochodzące z obligacji emitowanych przez BGK, odpowiadające równowartości 1 proc. wpływów z podatku CIT od podmiotów prywatnych. (PAP)

kl/ mok/