Wzmocnienie nadzoru ministra nauki nad Siecią Badawczą Łukasiewicz (SBŁ) i zarządzaniu jej kadrami oraz likwidacja tzw. podwójnego zatrudnienia kadry zarządzającej - przewiduje projekt noweli ustawy o SBŁ oraz ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce.

Przygotowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) projekt opublikowano w środę na stronach Rządowego Centrum Legislacji.

Jak wskazano w Ocenie Skutków Regulacji, projekt ma rozwiązać dwa problemy. Po pierwsze, wzmocnienia nadzoru nad Centrum Łukasiewicz sprawowanego przez ministra nauki.

Drugim problemem jest zatrudnienie prezesa i wiceprezesów Centrum Łukasiewicz oraz dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci oparte na dwóch równoległych podstawach prawnych: umowach o zarządzanie, tzw. kontraktach menedżerskich, i powołaniach w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. Jak zauważono, takie rozwiązanie jest nietypowe i jedyne w polskim systemie prawa. Poza tym projektodawcy wskazali, że wystąpienie przesłanek rozwiązania jednego z nich automatycznie oznacza konieczność rozwiązania drugiego, co "tym bardziej przemawia za brakiem celowości utrzymywania tak skomplikowanej konstrukcji prawnej".

Projektodawcy zaproponowali, by przyznać ministrowi nauki i szkolnictwa wyższego kompetencje dotyczące powoływania i odwoływania członków działającego przy prezesie Centrum Łukasiewicz organu opiniodawczo-doradczego – Kolegium Doradców oraz Rady Centrum Łukasiewicz, w tym jej przewodniczącego. Obecnie pozostają one w gestii ministra gospodarki.

Jak przypomniano, nadzór nad działalnością Centrum Łukasiewicz pod względem legalności, rzetelności, celowości i gospodarności sprawuje minister nauki, natomiast kompetencje do powoływania i odwoływania przewodniczącego oraz członków Rady, a także członków Kolegium Doradców, ma minister gospodarki.

Według resortu nauki dla sprawowania skutecznego nadzoru nad Centrum Łukasiewicz przez ministra nauki zasadne jest, by miał on również realny wpływ na zapewnienie funkcjonowania wszystkich organów Centrum Łukasiewicz.

Resort nauki zaproponował, by to minister nauki i szkolnictwa wyższego powoływał i odwoływał członków Kolegium Doradców. Przy czym powoływanie i odwoływanie członków będących przedstawicielami środowiska społeczno-gospodarczego lub finansowego będzie się odbywało na wniosek ministra gospodarki.

W konsekwencji - jak wskazano - zmiany wymaga także przepis o powoływaniu członka Kolegium Doradców w przypadku odwołania albo śmierci dotychczasowego członka oraz przepis zawierający upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia w sprawie trybu pracy Kolegium Doradców i wysokości wynagrodzenia jego członków. W projekcie zaproponowano, by rozporządzenie to wydawał minister szkolnictwa wyższego i nauki bez udziału ministra gospodarki.

Odnośnie do składu osobowego Rady Centrum Łukasiewicz w projekcie proponuje się, aby minister nauki wskazywał dwóch członków Rady, a nie jednego, jak obecnie. Tym samym zrównuje się liczbę członków wskazanych przez ministra szkolnictwa wyższego i nauki z liczbą członków wskazanych przez ministra gospodarki.

Projektodawcy zaproponowali również wprowadzenie funkcji zastępcy przewodniczącego Rady, którego będzie wskazywał minister właściwy do spraw gospodarki, we wniosku kierowanym do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki.

Jak wyjaśniono, zastępca przewodniczącego Rady będzie wykonywał zadania przewodniczącego w przypadku jego nieobecności albo czasowej niemożności wykonywania obowiązków.

Projekt przewiduje także, że przedstawiciel ministra gospodarki stanie się pełnoprawnym członkiem rady instytutu Sieci (każdy instytut ma swoją radę). Obecnie występuje tam w charakterze obserwatora.

Przepisy dostosowujące przewidują, że przedstawiciel ministra gospodarki zostanie powołany do rady instytutu Sieci w dniu rozpoczęcia pierwszej kadencji tej rady następującej po dniu wejścia w życie projektowanej ustawy. Do tego czasu przedstawiciel tego ministra będzie uczestniczył w posiedzeniach rady na dotychczasowych zasadach, czyli jako obserwator.

Konsekwencją proponowanego zwiększenia kompetencji ministra nauki jest propozycja, by w systemie POL-on minister gospodarki miał wgląd do danych dotyczących instytutów, ale już nie do danych samego Centrum (tak jak obecnie).

Projekt noweli przewiduje też uproszczenie przepisów dotyczących zatrudnienia prezesa i wiceprezesów Centrum Łukasiewicz oraz dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów działających w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz.

Resort nauki chce zniesienia umów o zarządzanie, zaś podstawą byłby wyłącznie stosunek pracy z powołania (Kodeks pracy).

W projekcie zaproponowano też, by zasady zakazu konkurencji przez prezesa i wiceprezesów Centrum Łukasiewicz oraz przez dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów Sieci były regulowane odrębnymi umowami opartymi bezpośrednio na Kodeksie pracy, a nie - by jak dotychczas stanowiły element umów o zarządzanie.

Jak wskazano w Ocenie Skutków Regulacji, oczekiwanym efektem proponowanych zmian ma być zwiększenie skuteczności nadzoru ministra nauki nad funkcjonowaniem Centrum Łukasiewicz oraz instytutów Sieci.

"Rozwiązania przyczynią się również do zwiększenia wpływu działalności Sieci na rozwój nauki, innowacyjności i gospodarki przez wzmocnienie ukierunkowania tej działalności na realizację polityki naukowej państwa oraz skuteczniejsze powiązanie działalności badawczo-rozwojowej z potrzebami społeczno-gospodarczymi" - czytamy w OSR.

Konsultacje publiczne potrwają do 23 października.

Projektowana ustawa ma wejść w życie w po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 5, który wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia (w art. 5 projektu są przepisy dostosowujące, które umożliwią powołanie przedstawiciela ministra właściwego do spraw gospodarki do składu rady instytutu Sieci). (PAP)

Nauka w Polsce

agt/ zan/ mhr/