TOI-5205 b to odkryta przed kilkoma laty planeta, która ma wielkość Jowisza i krąży wokół gwiazdy, która sama jest tylko czterokrotnie większa niż Jowisz, zaś pod względem masy stanowi ok. 40 proc. masy Słońca.

Kiedy przechodzi na tle swojej gwiazdy macierzystej, w czasie tzw. tranzytu, wspomniana planeta zasłania aż 6 proc. jej światła. Tranzyt to okazja do tego, by z pomocą urządzeń analizujących spektrum światła próbować określić skład atmosfery planety oraz lepiej poznać jej historię i relację z gwiazdą.

Nowe badanie planety opisano na łamach „The Astronomical Journal”. Wskazuje ono na szczególny skład atmosfery planety.

Analizując światło podczas tranzytów naukowcy byli zaskoczeni widząc, że atmosfera planety ma wyraźnie niższe stężenie pierwiastków ciężkich (w stosunku do wodoru), niż gazowy olbrzym z naszego Układu Słonecznego, taki jak Jowisz. Jednocześnie zawiera ona mniej metali niż jej własna gwiazda macierzysta. Według obecnych modeli oznacza to, wnętrze TOI-5205 b zawiera sto razy więcej pierwiastków metalicznych, niż jej atmosfera.

Ponadto w atmosferze znaleziono metan i siarkowodór. Z tych powodów planeta wyróżnia się na tle wszystkich planet-olbrzymów, jakie dotychczas badano.

„Zaobserwowaliśmy znacznie niższą metaliczność, niż przewidywały nasze modele dotyczące całkowitego składu planety, obliczanego na podstawie pomiarów jej masy i promienia” – zaznacza współautor odkrycia, Shubham Kanodia z Carnegie Science. - „To pozwala sądzić, że ciężkie pierwiastki przemieściły się do wnętrza podczas formowania się planety, a obecnie jej wnętrze i atmosfera nie mieszają się ze sobą. Podsumowując, wyniki te wskazują na atmosferę planety bardzo bogatą w węgiel i ubogą w tlen”.

Badania były częścią programu GEMS Survey, poświęconego analizie tranzytujących planet-olbrzymów krążących wokół gwiazd typu M i lepszym zrozumieniu powstawanie, budowy i atmosfer tych globów.

Marek Matacz (PAP)

mat/ zan/