Salmonella oporna na środki przeciwdrobnoustrojowe stanowi poważne wyzwanie dla globalnego bezpieczeństwa żywności i zdrowia publicznego. Tworzone przez te bakterie na żywności i sprzęcie do przetwarzania żywności śluzowate struktury, zwane biofilmami, są trudne do wyeliminowania za pomocą konwencjonalnych metod dezynfekcji. W dodatku nadużywanie antybiotyków przyspieszyło pojawianie się szczepów lekoopornych.

Opracowana przez naukowców z Chin alternatywna metoda wykorzystuje bakteriofagi, czyli wirusy atakujące i niszczące bakterie (https://doi.org/10.1128/aem.01878-25).

Autorzy wyizolowali bakteriofagi atakujące Salmonellę ze ścieków i wybrali najskuteczniejszego – faga W5 – spośród wielu kandydatów. Naukowcy scharakteryzowali morfologię W5, stabilność w różnych warunkach, kinetykę wzrostu i sekwencję genomową, aby potwierdzić jego skuteczność i bezpieczeństwo. Ocenili również zdolność W5 do redukcji Salmonelli i niszczenia biofilmów na żywności (mleko, mięso, jaja) i powierzchniach mających kontakt z żywnością w realistycznych warunkach przechowywania.

„Odkryliśmy bezpiecznego i wysoce skutecznego naturalnego wirusa, który działa jak precyzyjnie naprowadzany pocisk, zdolny do eliminacji szkodliwej bakterii Salmonella z różnych produktów spożywczych i materiałów opakowaniowych, wykazując ogromny potencjał jako nowatorski strażnik bezpieczeństwa żywności” – powiedział autor badania, profesor Huitian Gou z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Rolniczego Gansu w Lanzhou (Chiny).

Według niego W5 może skutecznie lizować bakterie planktoniczne i eliminować biofilmy z wysoką specyficznością. „Analiza genomiczna dodatkowo potwierdza jego profil bezpieczeństwa, ponieważ nie posiada on genów wirulencji ani oporności na antybiotyki” - podkreślił naukowiec.

Zdaniem autorów odkrycia te stanowią solidną podstawę do opracowania nowych środków dezynfekujących lub konserwantów na bazie fagów, otwierając innowacyjną ścieżkę do zwalczania oporności na antybiotyki i poprawy bezpieczeństwa żywności. Bakteriofag nie pozostawia szkodliwych pozostałości chemicznych na żywności ani w środowisku.

„Jesteśmy głęboko przekonani, że fag W5 ma ogromny potencjał płynnej integracji w całym łańcuchu dostaw od pola do stołu. Można go włączyć do wielu kluczowych etapów – na przykład jako dodatek do pasz w hodowli zwierząt gospodarskich, środek dezynfekujący powierzchnie w zakładach przetwórstwa mięsnego, a nawet środek konserwujący w sprayu do świeżych produktów w fazie konsumpcji” – wskazał prof Gou.

„Z niecierpliwością oczekujemy współpracy z partnerami branżowymi, aby przenieść to skuteczne, ekologiczne rozwiązanie z laboratorium na rynek, wspólnie dbając o bezpieczeństwo żywności” - dodał badacz.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ bar/