Swoje wnioski opublikowali w czasopiśmie „Nature Ecology & Evolution”.

„Zwierzęta żyją w bardzo różnych światach percepcyjnych – na przykład ważka ścigająca ofiarę w powietrzu albo rozgwiazda powoli pełznąca po dnie morskim. Percepcja wzrokowa jest więc ściśle związana ze sposobem poruszania się zwierząt, polowania i interakcji z otoczeniem” – tłumaczył główny autor opracowania, dr Clinton Haarlem z Trinity College Dublin (Irlandia).

Irlandzcy badacze przeanalizowali dane dotyczące 237 gatunków, w tym owadów, ptaków, ssaków i ryb. Aby zmierzyć, jak szybko zwierzęta przetwarzają informacje wizualne, naukowcy wykorzystali miarę CFF (Critical Flicker Frequency, krytyczna częstotliwość fuzji migotania).

CFF oznacza punkt, od którego układ wzrokowy postrzega szybko migoczące światło jako stałe. Im wyższe wartości CFF, tym szybsze przetwarzanie wzrokowe. Ludzie zazwyczaj postrzegają migotanie do około 60 błysków na sekundę (60 Hz). Niektóre owady i ptaki mogą je widzieć jeszcze przy ponad 200 Hz.

Zespół dr. Haarlema zbadał, jak wysokość CFF odnosi się do cech funkcjonalnych zwierząt, na przykład strategii żerowania, wielkości ciała i tempa poruszania się.

Okazało się, że gatunki latające ptaków, owadów i ssaków mają najszybszą percepcję wzrokową – CFF jest u nich ok. dwa razy wyższe niż w przypadku zwierząt nielatających. Drapieżniki ścigające zwinne ofiary znacznie szybciej przetwarzają informacje wzrokowe niż gatunki żywiące się pokarmem nieruchomym lub wolno poruszającym się. Na percepcję wzrokową ma wpływ również środowisko świetlne: gatunki aktywne w jasnym otoczeniu mają zazwyczaj „szybszy” wzrok niż zwierzęta żyjące w ciemności lub głębokiej wodzie. Z kolei w zbiornikach wodnych mniejsze, bardziej zwrotne gatunki mają szybszą percepcję niż większe.

„Wyniki te potwierdzają długoletnią hipotezę Autruma (Hansjochem Autrum, niemiecki zoolog – przyp. PAP), która w uproszczeniu głosi, że systemy sensoryczne ewoluują, aby dostosować się do stylu życia zwierząt” – powiedział współautor pracy dr Kevin Healy z Uniwersytetu w Galway (Irlandia). Ekspert w dziedzinie bioinżynierii dodał, że wraz z kolegami po raz pierwszy określił ten wzorzec w całym królestwie zwierząt, a nie tylko w niewielkich grupach gatunków.

Badacze wyjaśnili, że szybka percepcja wzrokowa pozwala zwierzętom reagować na gwałtowne zmiany, co ma znaczenie podczas ucieczki albo polowania. Jednak wysokie CFF, jak zaznaczyli eksperci, ma swoją cenę. Większa szybkość przetwarzania neuronowego wymaga więcej energii, więc wykorzystywana jest tylko wtedy, gdy zapewnia wyraźną przewagę ewolucyjną.

„Zrozumienie percepcji zwierząt pomaga nam zrozumieć, jak się zachowują, ewoluują i reagują na zmiany środowiskowe. Przypomina nam to, że rzeczywistość, której doświadczamy, jest tylko jedną z wielu wersji świata” – podsumował dr Clinton Haarlem. (PAP)

abu/ agt/