Nauka dla Społeczeństwa

05.03.2024
PL EN
10.02.2024 aktualizacja 10.02.2024

Sejm podjął uchwałę ws. upamiętnienia Eugeniusza Romera w 70. rocznicę śmierci

Źródło: Wikipedia/ domena publiczna Źródło: Wikipedia/ domena publiczna

Sejm podjął w piątek uchwałę ws. upamiętnienia Eugeniusza Romera w 70. rocznicę śmierci. "Sejm oddaje hołd temu najwybitniejszemu polskiemu geografowi i kartografowi, zasłużonemu w zakresie odzyskania przez Polskę niepodległości po I wojnie światowej i ustalenia jej granic" - głosi uchwała.

Za uchwałą opowiedziało się 431 posłów, nikt nie był przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu.

"Eugeniusz Mikołaj Romer, wielki polski geograf i kartograf oraz geopolityk, podróżnik, geolog, pedagog, encyklopedysta i publicysta, a także działacz niepodległościowy urodził się 3 lutego 1871 r. we Lwowie, jednak młodość spędził na Podkarpaciu. Jego ojciec, Edmund Romer, walczył w powstaniu styczniowym, z kolei starszy brat, generał Jan Romer, był jednym z bohaterów wojny polsko-bolszewickiej" - napisano w uchwale.

Zaznaczono, że Romer był profesorem Uniwersytetu Lwowskiego i Uniwersytetu Jagiellońskiego, wiceprezydentem Międzynarodowej Unii Geograficznej. "Badał m.in. Karpaty Wschodnie i Alpy, góry Dalekiego Wschodu, a później Tatry i góry zachodniego wybrzeża Ameryki Północnej" - dodano.

Przypomniano, że przed I wojną światową związał się we Lwowie z młodzieżowym ruchem narodowo-niepodległościowym "Zarzewie" i współtworzył tajną Armię Polską oraz Polski Związek Wojskowy, a w 1911 r. — Polskie Drużyny Strzeleckie, stanowiące paramilitarną organizację szkolącą kadry dla przyszłego polskiego wojska.

"Drużyniacy przystąpili później do współpracy ze strzelcami Józefa Piłsudskiego, a po wybuchu I wojny światowej stali się częścią Legionów Polskich. Stworzył geopolityczną koncepcję pomostowości ziem polskich, które według niego odgrywały kluczową rolę na obszarze pomiędzy Morzem Bałtyckim i Morzem Czarnym, co koresponduje ze współczesną koncepcją Międzymorza. Współtworzył wydawnictwo Książnica — Atlas, a w efekcie publikacji licznych przełomowych prac stał się ojcem polskiej kartografii" - podkreślono.

Uchwała przypomina, że Romer był autorem najważniejszego opracowania kartograficzno-statystycznego dotyczącego ziem Rzeczypospolitej, wydanego w 1916 r. "Geograficzno-statystycznego atlasu Polski". "To dzieło oraz osobiste zaangażowanie Eugeniusza Romera odegrały dużą rolę w pracach polskiej delegacji na konferencji pokojowej w Wersalu i w ustaleniu granic Polski i państw sąsiednich, odrodzonych po I wojnie światowej. Podczas paryskiej konferencji Romer kierował pracami Biura Geograficznego przy Komitecie Narodowym Polskim Romana Dmowskiego. Następnie pracował też jako ekspert Ministerstwa Spraw Zagranicznych w latach 1920-1921, podczas konferencji w Rydze kończącej wojnę polsko-bolszewicką" - napisano.

Dodano, że w latach niepodległej II Rzeczypospolitej założył Instytut Kartograficzny, wykładał na uniwersytetach oraz redagował "Czasopismo Geograficzne" i "Polski Przegląd Kartograficzny". "Był też przewodniczącym Polskiego Towarzystwa Geograficznego, które pracowało na rzecz integracji i efektywnego rozwoju całego obszaru Polski oraz przeprowadziło szeroką akcję edukacyjną i patriotyczną w celu podniesienia świadomości narodowej i społecznej" - zwrócono uwagę.

Przekazano, że "w czasie II wojny światowej ukrywał się we Lwowie i w Warszawie, a po wojnie objął katedrę geografii na Uniwersytecie Jagiellońskim i kierownictwo Instytutu Geograficznego". "W 1946 r. reaktywował we Wrocławiu wydawnictwo Książnica — Atlas, które wydało wiele jego atlasów Polski i świata. Jako pierwszy spośród badaczy opracował mapę regionów klimatycznych Polski" - czytamy w uchwale.

Romer był także jednym z redaktorów dzieła "Encyklopedia. Zbiór wiadomości z wszystkich gałęzi wiedzy" — polskiej encyklopedii wydawanej przed I wojną światową w zaborze austriackim. "Zasłynął jako autor licznych prac z zakresu kartografii, geografii, klimatologii i geomorfologii, a także wspomnień" - napisano.

Fot. Wikipedia/ domena publiczna
Fot. Wikipedia/ domena publiczna

Eugeniusz Romer zmarł 28 stycznia 1954 r. w Krakowie i został pochowany na cmentarzu Salwatorskim, zgodnie z jego wolą — w grobie skierowanym w stronę Lwowa.

"Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w 70. rocznicę śmierci Eugeniusza Romera oddaje hołd temu najwybitniejszemu polskiemu geografowi i kartografowi, zasłużonemu w zakresie odzyskania przez Polskę niepodległości po I wojnie światowej i ustalenia jej granic" - głosi uchwała Sejmu. (PAP)

Nauka w Polsce, Katarzyna Krzykowska, Daria Porycka

ksi/ dap/dki/

Przed dodaniem komentarza prosimy o zapoznanie z Regulaminem forum serwisu Nauka w Polsce.

Copyright © Fundacja PAP 2024