Jak ciasna przestrzeń zmienia zachowanie ciekłego kryształu
Ciekłe kryształy kojarzą się z ekranami LCD, ale dla naukowców są materiałami, których strukturę i właściwości można stroić. Sama geometria przestrzeni, którą wypełnimy ciekłym kryształem, tj. nanokanały o średnicy od kilku do kilkuset nanometrów, potrafi zmienić porządek wewnątrz jego struktury, a tym samym jego właściwości optyczne.
-
Użyteczne związki organiczne z gazów cieplarnianych
Dwutlenek węgla i metan to duet, który najczęściej pojawia się w rozmowach o ociepleniu klimatu. Naukowcy z Polski, Czech i Francji pokazują jednak, że w odpowiednich warunkach oba gazy mogą stać się surowcem. Potrzebny jest katalizator, który uruchomi reakcję CO2 i CH4 we właściwym kierunku i pozostanie trwały.
-
Fizyk: nie zmiana stanu skupienia śniegu, ale dopływ masy zwiększa obciążenie dachu
Co roku w okresie zimowym dochodzi do uszkodzeń dachów i konstrukcji spowodowanych nadmiernym obciążeniem śniegiem. Decydujące znaczenie mają tu nie same zmiany stanu skupienia śniegu, lecz dopływ dodatkowej masy w postaci kolejnych opadów – tłumaczy fizyk prof. Andrzej Wysmołek.
-
Wodór z wody i światła
Pomysł fotokatalizatora, który wytwarza wodór bez chemicznych dodatków i działa także w wodzie morskiej, przedstawił zespół naukowców z udziałem badaczy z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kluczem są pojedyncze atomy niklu na zmodyfikowanym materiale węglowo-azotowym oraz mechanizm, w którym nadtlenek wodoru pojawia się tylko na chwilę jako etap pośredni.
-
Rentgenowska linia XMaS pomaga w opracowaniu technologii odzyskiwaniu metanu
XMaS brzmi niemal jak Boże Narodzenie, ale fizycy używają tego skrótu do szczególnej wiązki promieni X. W europejskim synchrotronie ESRF zespół z udziałem polskich naukowców podgląda „na żywo”, jak atomy miedzi w zeolicie przemieszczają się podczas aktywacji katalizatora.
-
Nowy rodzaj emiterów światła kwantowego - na wyciągnięcie ręki
W technologiach kwantowych ważna jest umiejętność uzyskiwania pojedynczych bliźniaczo podobnych fotonów. Badacz z CFT PAN pokazał, jak można poprawić jakość źródeł światła, czyniąc z celu, w który uderza laser - dobre do kontrolowania źródło fotonów.
-
Mateusz Zarzeczny z FUW zdobywcą Złotego Medalu Chemii 2025
Mateusz Zarzeczny z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego otrzymał Złoty Medal Chemii 2025. Jego zwycięska praca dyplomowa „Wielopoziomowa kontrola właściwości chiroptycznych w morfologicznie chiralnych fazach ciekłokrystalicznych”. W tym roku do konkursu zgłoszono aż 61 prac z 15 uczelni - podali organizatorzy.
-
Od fulerenów do struktur 2D: przepis na projektowanie nanostruktur boru
Fizyk z UW opracował model wyjaśniający różnorodność nanostruktur boru, od pustych w środku klastrów molekularnych po ultracienkie warstwy 2D. Odkrycie to pozwala nie tylko zrozumieć istniejące nanostruktury boru, lecz także przewidywać i projektować nowe materiały o pożądanych właściwościach.
-
Naukowcy udowodnili istnienie tetrakwarków
W tunelu Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC) fizycy z całego świata, w tym z Polski, badają egzotyczne cząstki złożone z czterech kwarków powabnych. Te cząstki dotychczas były jedynie równaniem wyprowadzonym przez teoretyków, teraz po raz pierwszy udowodniono ich istnienie.
-
Polscy fizycy budują superczułe radio na atomach
Tam, gdzie zwykłe anteny zaczynają przeszkadzać, do gry wchodzi radio na atomach. Mikrofale delikatnie zmieniają stan atomów rubidu, a lasery zamieniają te zmiany w czytelny sygnał. Taki odbiornik jest superczuły i wyjątkowo cichy dla otoczenia. Powstał właśnie w laboratoriach Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.
Najpopularniejsze
-
Badanie: miejskie ptaki w Europie uciekają szybciej przed kobietami niż przed mężczyznami
-
Politolożka: nastąpiła erozja wolności akademickiej; Polska jest w „kategorii B”
-
Prof. Białek: Blue Monday to jedna z „teorii zombie” - choć nauka ją „zabiła”, dalej trwa w pamięci
-
„Prezent” od bakterii jelitowych szansą w leczeniu płuc
-
Brutalna selekcja na froncie. Badanie: wojna błyskawicznie zmienia populację psów w Ukrainie
Dlaczego zniknęli Brajanowie i Dżesiki? Imiona, moda i społeczne znaczenia wyborów rodziców
Moda na imiona nie znika, ale zmienia swój charakter – twierdzi socjolog dr Paweł Tomanek. W rozmowie z PAP tłumaczy, dlaczego obcobrzmiące imiona stały się obiektem szyderstw, jak działa klasowość imion oraz dlaczego rodzice coraz częściej wybierają formy znane, lecz nie masowe.
