Dongola, tzw. Dom Króla. Fot. Maciej Wyzgol/ CAS UW.

Sudan/Dokument odnaleziony przez polskich archeologów potwierdza istnienie legendarnego króla Qaszqasza

Podczas wykopalisk w Starej Dongoli (Sudan) polscy archeolodzy odkryli arabski dokument, potwierdzający istnienie króla Qaszqasza - władcy, którego postać do tej pory uznawano za półlegendarną. Pismo odnaleziono w budowli określanej wciąż przez okolicznych mieszkańców jako Dom Króla.

  • Fot. Adobe Stock

    Sudan/ Grobowiec sprzed 4 tys. lat daje wiedzę o złożonych rytuałach pogrzebowych kultury Kerma

    Na pustyni Bayuda, jednej z najsłabiej zbadanych pustyń Afryki, polscy naukowcy odkryli grób mężczyzny sprzed około 4 tys. lat. Analiza pochówku umożliwiła opisanie rytuału pogrzebowego, jak również elementów środowiska przyrodniczego tego rejonu.

  • Fot. Adobe Stock

    Prof. Obłuski: badania w Starej Dongoli to jeden z flagowych projektów polskiej archeologii

    Stanowisko w sudańskiej Starej Dongoli to jeden z flagowych projektów polskiej archeologii, miejsce odkryć na skalę światową i „inkubator” archeologicznych talentów. Choć pracujemy tam już 60 lat, to oceniam, że poznaliśmy ok. 2 proc. tego miasta - powiedział PAP kierownik badań, prof. Artur Obłuski.

  • Stanowisko BP 784, relikty chaty z przybudówką z okresu średniowiecza. Zdjęcie i opracowanie Patryk Muntowski.

    Sudan/Słone jezioro i setki nowych stanowisk - polscy badacze odsłaniają historię pustyni Bayuda

    Słone paleojezioro, z którego wydobywano rzadki minerał natron, służący m.in. do mumifikacji ciał, produkcji szkła i ceramiki odkryli Polacy na pustyni Bayuda w Sudanie. W wyniku wieloletnich prac zidentyfikowali ponad 1,2 tys. nowych stanowisk archeologicznych, z czego ponad 400 w projekcie NCN.

  • Fot. Adobe Stock

    Archeolodzy UW analizują, jak mieszkano w Starej Dongoli

    W domostwach Starej Dongoli (Sudan) najwięcej prac domowych toczyło się we wspólnych przestrzeniach przedsionków lub dziedzińców, gdzie gotowano, spędzano czas, trzymano zwierzęta. Forma domostw nie zmieniała się na przestrzeni wieków, w przeciwieństwie do funkcji pomieszczeń - ustalili naukowcy CAŚ UW.

  • Fot. Adobe Stock

    Sudan/ Archeolodzy sprawdzają, jak mieszkańcy dawnych domostw korzystali z przestrzeni

    Pracujący na terenie Starej Dongoli (Sudan) archeolodzy z UW analizują ślady pierwiastków zachowane na podłogach dawnych domostw, by ustalić, w jaki sposób dawni mieszkańcy korzystali z przestrzeni, np. gdzie i jak gotowali.

  • Fragment ubrania, bawełna barwiona na niebiesko. Autor Mateusz Rekłajtis PCMA UW

    Średniowieczne tkaniny "mówią" o życiu mieszkańców Starej Dongoli

    Mieszkańcy Starej Dongoli (Sudan) recyklingowali ubrania, bo wiedzieli, że produkcja tkanin jest bardzo droga i czasochłonna. Swoje szaty barwili oszczędnie, ale szczególnie lubili kolor niebieski, który nie tylko ładnie wyglądał, ale i miał chronić przed złem.

  • Scena z królem Dawidem/ Scene with King David (fot. Adrian Chlebowski/ Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW)

    Odkrycie Polaków w Sudanie wśród najważniejszych dokonań archeologicznych w 2023 r.

    Odkrycie malowideł ze Starej Dongoli (Sudan) przez ekspedycję Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego, znalazło się w gronie dziesięciu najważniejszych dokonań archeologii w 2023 roku, wskazanych przez prestiżowy amerykański magazyn Archaeology.

  • Ruiny klasztoru w Ghazali, Adobe Stock

    Badacze UW wiedzą coraz więcej o życiu mnichów średniowiecznego Ghazali

    Mnisi ze średniowiecznego Ghazali (Sudan) cieszyli się wysokim statusem społecznym. Przybywali tam z nawet odległych rejonów Afryki. Nie dotykały ich choroby metaboliczne, związane z niedożywieniem. Mieli bowiem dostęp do świeżych owoców i warzyw, mięso spożywali w dość dużych ilościach i regularnie.

  • Badania wykopaliskowe w Basenie Letti. Fot. M.Osypińska

    Sudan/ Na cmentarzysku sprzed 7 tys. lat odkryto narzędzia do upuszczania krowom krwi

    Zestaw kościanych narzędzi, służących prawdopodobnie do upuszczania krowom krwi, znaleźli naukowcy z Polskiej Akademii Nauk w Basenie Letti w północnym Sudanie. To może być najstarszy dowód na tego typu praktyki - uważają odkrywcy.

Najpopularniejsze

  • 10.09.2026. Niski stan wody w Wiśle w Warszawie. PAP/Leszek Szymański

    Badacze: w Warszawie stan wody w Wiśle spada, bo dno rzeki ulega erozji

  • Minister nauki: nie chcemy wprowadzać obostrzeń na uczelniach, ale musimy zadbać o bezpieczeństwo

  • Prof. Lichocka: Na liście Polaków nominowanych do Nobla z chemii brakuje Jana Czochralskiego

  • "Pająkopodobny" koniec ogona żmii rogatej - ze strukturami niepodobnymi do niczego

  • Pierwsze w Polsce operacje jaskry nową bezinwazyjną metodą - w warszawskim szpitalu 

  • Fot. Adobe Stock

    Uciskanie kości pomaga regenerować mózg

  • Małpie wszczepiono wyhodowaną w laboratorium tkankę przysadki

  • Holandia/ Archeolodzy odkryli ślady z czasów prehistorycznych pod kompleksem parlamentarnym w Hadze

  • Odkryto komórki, które wspierają regenerację serca

  • Mózg ma centrum sterowania, które pomaga organizmowi reagować na zimno

Warszawa, 09.10.2026. Na zdjęciu z 7 bm. menedżer misji kosmicznych NASA Artur B. Chmielewski i dziennikarka Agnieszka Kliks-Pudlik w siedzibie Polskiej Agencji Prasowej w Warszawie. Artur B. Chmielewski był gościem Studia PAP. (ad) PAP/Leszek Szymański

A. Chmielewski z NASA: polecimy na Księżyc nie na dzień-dwa, ale żeby zostać na dłużej

Oczy inżynierów kosmicznych znów są skierowane w stronę Księżyca. Menedżer misji kosmicznych Artur Chmielewski z NASA podkreślił w Studiu PAP, że kolejnym krokiem nie jest podróż na dzień lub dwa, ale pozostanie tam na dłużej. A z tym związane są liczne wyzwania, np. przygotowanie robotów do budowy bazy.

newsletter

Zapraszamy do zapisania się do naszego newslettera